......

Phẫu thuật tái tạo dây chằng chéo trước khớp gối qua nội soi

Đầu gối sẽ trở nên không ổn định khi bị đứt dây chằng chéo trước và chỉ định mổ tái tạo dây chằng chéo trước cần sớm thực hiện nhằm tránh làm khớp bị tổn thương nhiều hơn theo thời gian. Trong các trường hợp này, phẫu thuật nội soi tái tạo dây chằng chéo trước là phương pháp điều trị can thiệp được lựa chọn để khôi phục nhanh chóng sự ổn định cho khớp gối.

1. Rách dây chằng chéo trước là gì?

Dây chằng chéo trước kiểm soát sự ổn định quay trong của khớp gối. Nếu bị rách dây chằng này, đầu gối có thể không ổn định và sẽ gặp khó khăn khi thực hiện các chuyển động xoắn hoặc quay, giảm tốc.

Nguyên nhân gây rách dây chằng chéo trước thường xảy ra do chấn thương xoắn đầu gối, chấn thương bóng đá hoặc bóng bầu dục. Hơn nữa, người bệnh có thể bị thương các bộ phận khác của đầu gối cùng lúc, chẳng hạn như rách sụn chêm hoặc làm hỏng bề mặt khớp.

Lúc này, bác sĩ sẽ chẩn đoán rách dây chằng chéo trước bằng cách lấy tiền sử chi tiết về cơ chế chấn thương và các triệu chứng của người bệnh. Các thủ thuật kiểm tra lâm sàng cũng sẽ được thực hiện để đánh giá bất kỳ sự lỏng lẻo của dây chằng. Bên cạnh đó, các hình ảnh học cũng cần thiết để xác định đặc điểm tổn thương, từ đó định hướng điều trị, bảo tồn hoặc đòi hỏi phải mổ tái tạo dây chằng chéo trước.

2. Khi nào có chỉ định mổ tái tạo dây chằng chéo trước?

Chấn thương dây chằng chéo trước có thể được điều trị bằng phẫu thuật và phục hồi chức năng sau phẫu thuật hoặc chương trình phục hồi chức năng hoàn toàn không phẫu thuật. Quyết định phẫu thuật dựa trên một số yếu tố, bao gồm tuổi tác, mức độ hoạt động và liệu có kèm các chấn thương đầu gối khác hay không. Hơn nữa, khi quyết định có phẫu thuật hay không, điều quan trọng là phải suy nghĩ về quá trình phục hồi sẽ ảnh hưởng như thế nào đến cuộc sống sau đó.

Cụ thể, người bệnh và gia đình có thể xem xét phẫu thuật tái tạo dây chằng chéo trước nếu:

● Tham gia các môn thể thao ở mức độ cao hoặc làm công việc đòi hỏi chức năng đầu gối khỏe và ổn định (ví dụ như yêu cầu vặn và xoay người);

● Không vững khi đứng trên đầu gối bị thương;

● Bị đa chấn thương (ví dụ như rách sụn chêm kèm với rách dây chằng chéo trước);

● Đã hoàn thành quá trình phục hồi chức năng và vẫn không ổn định được chức năng đầu gối;

● Sẵn sàng hoàn thành chương trình phục hồi chức năng sau phẫu thuật nghiêm ngặt. Việc không tuân theo chương trình này có thể làm tăng nguy cơ tái chấn thương, tạo điều kiện cho mô sẹo phát triển và dẫn đến hạn chế cử động của đầu gối.

Tuy nhiên, người bệnh có thể không cần can thiệp tái tạo dây chằng chéo trước nếu:

  • Vết rách một phần nhỏ trong dây chằng chéo trước có thể lành lại khi nghỉ ngơi và phục hồi;
  • Không tham gia các môn thể thao đòi hỏi phải xoay người hoặc dừng lại nhanh chóng, đặc biệt nếu trên 55 tuổi;
  • Sẵn sàng hoàn thành chương trình phục hồi chức năng không phẫu thuật để tăng cường và ổn định đầu gối.

Nếu quyết định không tái tạo lại dây chằng chéo trước, người bệnh có thể có nhiều nguy cơ mắc các vấn đề về khớp gối trong tương lai, bao gồm đau mãn tính, giảm mức độ hoạt động và chấn thương các bộ phận khác của đầu gối, như sụn chêm. Tuy nhiên, việc mổ tái tạo dây chằng chéo trước cũng không phải là cách "khắc phục nhanh chóng", vì sẽ liên quan đến một giai đoạn phục hồi đầy thử thách và đòi hỏi phải cam kết thực hiện một chương trình phục hồi chức năng nghiêm ngặt.

tái tạo dây chằng chéo trước
Tái tạo dây chằng chéo trước là điều cần thiết khi rách dây chằng chéo trước

3. Can thiệp tái tạo dây chằng chéo trước thực hiện như thế nào?

  • Phục hồi chức năng trước phẫu thuật

Phẫu thuật tái tạo dây chằng chéo trước thường không được thực hiện ngay sau khi bị chấn thương vì điều này có thể khiến mô sẹo gây xơ hóa khớp phát triển quá mức. Hệ quả là sẽ hạn chế chuyển động của đầu gối.

Như vậy, trong hầu hết các trường hợp, mổ tái tạo dây chằng chéo trước được trì hoãn cho đến khi hết sưng và người bệnh có thể uốn cong và duỗi thẳng đầu gối mà không gặp khó khăn. Chườm đá và kê đầu gối cao hơn ngực có thể giúp giảm sưng. Thời gian giữa chấn thương và can thiệp tái tạo dây chằng chéo trước phụ thuộc vào tốc độ hồi phục của người đó, nhưng thường ít nhất từ ​​2-4 tuần kể từ ngày bị thương.

Trong thời gian này, các bác sĩ phẫu thuật khuyến nghị một chương trình tập thể dục cho người bệnh để giúp giảm đau và sưng; cải thiện phạm vi chuyển động (khả năng gập và mở rộng đầu gối); tăng sức mạnh của các cơ đùi, đầu gối và hông. Theo đó, người bệnh vẫn có thể tiếp tục đi bộ, đạp xe và bơi lội, mặc dù nên tránh các môn thể thao khác.

  • Giai đoạn phẫu thuật

Sau khi dây chằng chéo trước bị rách, không thể không sửa chữa dây chằng vì nguồn cung cấp máu cho dây chằng đã bị tổn thương, ngăn cản việc chữa lành tự nhiên. Vì thế, người bệnh sẽ được tái tạo dây chằng chéo trước tại bệnh viện hoặc trung tâm phẫu thuật chuyên về chấn thương chỉnh hình. Hầu hết các bệnh nhân được gây mê toàn thân để giảm thiểu mức độ đau và quá trình phẫu thuật thường mất ít hơn 2 giờ.

Để tái tạo lại dây chằng chéo trước đã bị rách, bác sĩ lấy một phần của gân khỏe mạnh từ khu vực khác ở chân để làm mảnh ghép. Có một số vị trí thu hoạch mảnh ghép tự thân phổ biến, bao gồm gân sao, gân kheo hoặc hiếm khi là gân cơ tứ đầu. Một lựa chọn khác là sử dụng gân từ một người hiến tặng đã qua đời nhưng không có loại ghép nào được chứng minh là tốt hơn loại ghép khác. Do đó, loại mảnh ghép được sử dụng phụ thuộc vào sở thích và kinh nghiệm của bác sĩ phẫu thuật.

Dây chằng chéo trước bị rách được loại bỏ và thay thế bằng mảnh ghép thông qua phẫu thuật nội soi tái tạo dây chằng chéo trước. Ống soi có chứa một máy ảnh và nguồn sáng, có thể được đưa vào khớp gối thông qua một vết rạch da nhỏ. Các dụng cụ được đưa vào các vết rạch nhỏ khác, cho phép bác sĩ đặt mảnh ghép một cách chính xác.

Sau khi mảnh ghép được đảm bảo, đầu gối được quấn băng vô trùng và đặt một dụng cụ cố định xung quanh đầu gối để người bệnh có thể đi lại dễ dàng hơn bằng nạng.

4. Những rủi ro của phẫu thuật nội soi tái tạo dây chằng chéo trước là gì?

Nguy cơ biến chứng có thể xảy ra với bất kỳ cuộc phẫu thuật nào nhưng với can thiệp nội soi tái tạo dây chằng chéo trước, người bệnh có thể mắc phải các biến chứng được liệt kê dưới đây:

  • Nhiễm trùng: Nhiễm trùng có thể xảy ra với bất kỳ thao tác can thiệp trên khớp nào. Khi nhiễm trùng xảy ra, người bệnh sẽ cần nằm viện dài ngày để được điều trị bằng thuốc kháng sinh. Trong một số trường hợp nhiễm trùng nặng, ca phẫu thuật bổ sung có thể cần phải thực hiện.
  • Cục máu đông: Cục máu đông hiếm gặp, đặc biệt nếu vận động sớm theo hướng dẫn của các kỹ thuật viên vật lý trị liệu. Cục máu đông nếu không được điều trị sẽ gây tắc mạch và có thể trở nên nghiêm trọng.
  • Cứng khớp: Cứng khớp gối sau phẫu thuật là rất hiếm. Một vài bệnh nhân gặp khó khăn đấu tranh lấy lại khả năng duỗi thẳng hoàn toàn đầu gối. Các bài tập vật lý trị liệu sau phẫu thuật phần nào sẽ làm giảm nguy cơ này.
  • Đặt mảnh ghép thất bại: Việc ghép có thể bị hỏng nếu xảy ra lực quá mức trên đầu gối, gây tái phát các triệu chứng. Theo đó, các bài tập vật lý trị liệu được thiết kế để giúp giảm nguy cơ này.
  • Các biến chứng tại vị trí ghép: Có thể phổ biến là bị đau ở trước đầu gối. Nếu bác sĩ phẫu thuật của bạn quyết định lấy mảnh ghép từ gân ngay dưới đầu gối, người bệnh có thể bị đau khi quỳ hoặc ngồi xổm.
  • Đau: Đau có thể xảy ra với bất kỳ hoạt động nào. Thuốc gây tê cục bộ sẽ được chỉ định trong khi phẫu thuật để giúp kiểm soát cơn đau sau phẫu thuật. Tuy nhiên, nếu chấn thương đầu gối gây viêm khớp, người bệnh sẽ bị đau kéo dài.
  • Tổn thương dây thần kinh: Tổn thương dây thần kinh là rất hiếm gặp nhưng người bệnh có thể cảm thấy mất cảm giác khi chạm vào xung quanh vết sẹo sau nội soi tái tạo dây chằng chéo trước.
  • Chảy máu: Chảy máu rất hiếm gặp nhưng nếu bị chảy nhiều máu ở đầu gối sau phẫu thuật, bác sĩ có thể cần phải can thiệp lại.
tái tạo dây chằng chéo trước
Phẫu thuật tái tạo dây chằng chéo trước

5. Chăm sóc sau tái tạo dây chằng chéo trước

Sau phẫu thuật nội soi tái tạo dây chằng chéo trước, vết mổ được băng lại để giữ cho vết thương khô ráo, giảm nguy cơ nhiễm trùng và có thể được gỡ bỏ vào ngày hôm sau. Trước khi ra viện, bác sĩ vật lý trị liệu sẽ cho lời khuyên về các bài tập tại nhà nhằm tối đa hóa sự phục hồi chức năng khớp gối sau phẫu thuật.

Như vậy, người bệnh sẽ được hướng dẫn tham gia một quá trình vật lý trị liệu kéo dài để phục hồi chức năng, bao gồm tập thể dục để lấy lại chuyển động chức năng đầu gối, tăng cường cơ bắp và cải thiện sự cân bằng. Trong quá trình này, người bệnh sẽ được giám sát bởi một nhà vật lý trị liệu và chương trình phù hợp với mục tiêu từng cá nhân, khả năng tiến triển thích hợp. Khi nào trở lại hoạt động thể thao sẽ phụ thuộc vào cách phục hồi chức năng khớp gối. Thông thường, người bệnh có thể trở lại chạy bộ ở tuần thứ 12, tập các môn thể thao cụ thể từ 6-9 tháng và tiến tới môn thể thao cạnh tranh có thể mất đến 12 tháng hoặc lâu hơn.

Tóm lại, tái tạo lại dây chằng chéo trước là can thiệp cần thực hiện khi tổn thương đứt dây chằng phức tạp và khả năng tự phục hồi kém. Trong đó, phẫu thuật nội soi tái tạo dây chằng chéo trước thường được lựa chọn vì mức độ xâm lấn tối thiểu và hiệu quả cao. Tuy nhiên, việc nội soi tái tạo dây chằng chéo trước thành công hay không sẽ phụ thuộc vào lựa chọn bệnh nhân, kỹ thuật phẫu thuật và nhất là sự tuân thủ phục hồi chức năng sau phẫu thuật.

Hiện nay Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec đã điều trị thành công nhiều ca bệnh về cơ xương khớp như rách sụn chêm, thoái hóa khớp, dính khớp khuỷu tay, gãy xương... Với cơ sở vật chất kỹ thuật hiện đại; không gian khám chữa bệnh văn minh, lịch sự, an toàn và tiệt trùng tối đa cùng đội ngũ bác sĩ giàu chuyên môn được đào tạo bài bản tại các Trung tâm Chấn Thương Chỉnh hình lớn trong và ngoài nước... bệnh nhân hoàn toàn có thể yên tâm khi chọn Vinmec để thực hiện phẫu thuật, điều trị chấn thương xương khớp. Nhờ có chất lượng y tế tốt nên việc thăm khám và điều trị luôn đạt được kết quả tốt, giúp bệnh nhân hồi phục nhanh.

Để được tư vấn trực tiếp, Quý Khách vui lòng bấm số HOTLINE hoặc đăng ký lịch trực tuyến TẠI ĐÂY. Tải ứng dụng độc quyền MyVinmec để đặt lịch nhanh hơn, theo dõi lịch tiện lợi hơn!

317 lượt đọc

Dịch vụ từ Vinmec

Bài viết liên quan