......

Rách sụn chêm khớp gối: Nên cắt bỏ hay khâu giữ lại?

Không phẫu thuật, cắt bỏ hoặc khâu giữ lại là 3 lựa chọn điều trị chính khi bị rách sụn chêm. Việc lựa chọn phương pháp điều trị rách sụn chêm thích hợp nhất phải dựa trên yếu tố bệnh nhân và đặc điểm của vết rách. Đồng thời, cần lựa chọn kỹ thuật can thiệp và hướng dẫn bệnh nhân tuân thủ tốt để phục hồi chức năng sau phẫu thuật.

1. Tổng quan về biện pháp điều trị rách sụn chêm bằng phẫu thuật

Rách sụn chêm là bệnh lý phổ biến nhất của đầu gối với tỷ lệ mắc trung bình hàng năm là 66/100000. Trước đây, các sụn chêm được cho rằng không phục vụ mục đích chức năng nào và chúng thường bị cắt bỏ khi phẫu thuật cắt toàn bộ phần sụn. Tuy nhiên, khi quan sát các bệnh nhân sau khi cắt toàn bộ sụn chêm, bác sĩ chỉnh hình nhận thấy rằng phần lớn sẽ có quá trình dẹt dần dần của bao khớp, thu hẹp không gian khớp và hình thành chóp. Chính vì thế, quan điểm điều trị rách sụn chêm dã dần dần thay đổi.

Hình ảnh: Kỹ thuật dựng hình 3D ứng dụng trong phẫu thuật thay khớp gối
Rách sụn chêm là bệnh lý phổ biến thường xảy ra

Song song đó, nhiều nghiên cứu gần đây đã chỉ ra rằng chức năng của đầu gối liên quan trực tiếp đến số lượng mô sụn chêm còn lại. Do đó, việc nâng cao kiến ​​thức về hậu quả lâu dài và thay đổi cơ sinh học trong phẫu thuật cắt sụn chêm đầu gối đã đặt trọng tâm nhiều hơn vào các kỹ thuật bảo tồn hay khâu giữ lại sụn chêm. Đây chính là cơ sở bằng chứng trong điều trị rách sụn chêm và khi nào nên cân nhắc từng lựa chọn điều trị dựa trên từng bệnh cảnh hiện có: Nên cắt bỏ hay khâu giữ lại?

2. Phẫu thuật cắt sụn chêm

Ngày nay, lớp sụn chêm đã được xác định là đóng một vai trò quan trọng trong đầu gối. Các chức năng chính của chúng bao gồm chịu tải, hấp thụ va chạm và ổn định khớp gối. Ngoài ra, sụn chêm còn có thể có vai trò trong việc bôi trơn khớp, cung cấp dinh dưỡng cho sụn khớp và sự hình thành tổ chức tân tạo trong khớp khi bị tổn thương.

Các quan sát theo dõi lâu dài trên nhóm bệnh nhân được thực hiện phẫu thuật cắt sụn chêm phát hiện ra rằng sau khi cắt toàn bộ phần sụn, diện tích tiếp xúc hiệu quả trong khớp giảm khoảng 75% trong áp lực tiếp xúc tăng khoảng 235%. Sự gia tăng áp lực khớp gối sau cắt sụn chêm là cơ sở giải thích về bằng chứng chụp X quang tăng tỷ lệ viêm xương khớp lên 14 lần. Hơn nữa, nguy cơ phát triển thoái hóa khớp sau khi cắt sụn chêm ngoài lớn hơn so với sụn chêm trong.

Do những thay đổi theo hướng thoái hóa sinh học của đầu gối sau khi cắt bỏ toàn bộ sụn chêm, giới chuyên môn chỉnh hình đã tập trung vào lợi ích của việc bảo tồn càng nhiều sụn càng tốt. Cắt một phần sụn chêm hiện nay chỉ nhằm mục đích chỉ loại bỏ phần sụn chêm bị rách trong khi vẫn giữ lại được nhiều sụn bình thường, đặc biệt là ở vành ngoại vi, phần chủ yếu chịu trách nhiệm về chức năng sinh học của đầu gối.

điều trị rách sụn chêm khớp gối
Việc lựa chọn phương pháp điều trị rách sụn chêm phải dựa trên yếu tố bệnh nhân và đặc điểm của vết rách.

Tuy nhiên, việc xác định xem bệnh nhân bị rách sụn chêm nào nên cắt sụn chêm thay vì bảo tồn là một nhiệm vụ đầy thách thức và cần phải xem xét nhiều yếu tố. Trong thực thế, quyết định này thường dựa trên quá trình đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến nguy cơ phát triển bệnh viêm khớp về sau nếu lựa chọn cắt sụn chêm:

  • Cần cắt bỏ sụn chêm ngoài
  • Khối lượng cắt bỏ lớn
  • Đặc điểm vết rách sụn chêm: nguy cơ lớn hơn với vết rách xuyên tâm, gây phá hủy chức năng vòng đệm
  • Có tổn thương sụn chêm từ trước
  • Tổn thương dây chằng chéo trước từ trước
  • Có sự sai lệch khớp gối
  • Quá cân, béo phì
  • Tuổi trên 40 tuổi
  • Mức độ hoạt động cao, thường chơi thể thao

Khi bệnh nhân càng có nhiều đặc điểm nêu trên, tức sẽ tăng nguy cơ thoái hóa khớp sau khi điều trị rách sụn chêm bằng cách cắt sụn chêm, phẫu thuật sửa chữa sụn chêm hay khâu giữ lại nên được chọn lựa.

3. Phẫu thuật sửa chữa sụn chêm

Do những biến chứng lâu dài liên quan đến việc cắt sụn chêm cũng như việc nhận thức được tầm quan trọng về mặt chức năng của sụn chêm, ngày càng có nhiều sự quan tâm đến việc tránh cắt sụn chêm hoàn toàn nếu có thể và việc sửa chữa sụn chêm thay thế đã trở nên phổ biến.

Rách sụn chêm vẫn có khả năng tạo ra phản ứng chữa lành, đặc biệt là ở vùng ngoại vi nhờ vào nguồn cung cấp máu tại chỗ phong phú. Chính vì vậy, việc can thiệp khâu giữ lại sụn chêm sẽ giúp cho quá trình lành vết rách sụn chêm mau chóng hoàn thiện hơn.

Trong khi đó, nếu vết rách sâu vào trung tâm, vết thương sẽ khó lành do sự vắng mặt của các mạch máu trong sụn chêm. Điều này làm cản trở lựa chọn phẫu thuật sửa chữa sụn chêm mà bệnh nhân cần chuyển sang cắt sụn chêm.

Tuy nhiên, các nghiên cứu so sánh trực tiếp giữa phẫu thuật sửa chữa sụn chêm so với cắt bỏ vẫn còn hạn chế. Điều này là do rất khó để xác định liệu vết rách sụn chêm đã lành lại sau phẫu thuật hay chưa để làm nền tảng so sánh hiệu quả. Chụp MRI khớp chỉ chính xác 80 - 90% trong việc chẩn đoán rách sụn chêm ban đầu và thậm chí còn kém chính xác hơn sau khi đã can thiệp phẫu thuật. Nội soi khớp gối lần thứ hai để đánh giá là một thủ thuật xâm lấn và khó có thể chấp nhận. Hơn nữa, việc chọn ngẫu nhiên bệnh nhân bị rách sụn chêm để được cắt bỏ hay khâu giữ lại sẽ không phù hợp với đạo đức vì các kiểu rách khác nhau, đòi hỏi các biện pháp can thiệp khác nhau.

Mặc dù vậy, các báo cáo về kết quả lâu dài sau khi sửa chữa sụn chêm qua nội soi so với cắt sụn chêm đối với vết rách sụn chêm do chấn thương cho thấy tổn thương xương tiến triển sau cắt sụn chêm là cao hơn. Bên cạnh đó, khi được khâu giữ lại, bệnh nhân có mức độ hoạt động so với trước chấn thương tốt hơn khi cắt bỏ sụn chêm. Song, các kết quả này không thể suy ra rằng phẫu thuật sửa chữa sụn chêm là luôn tốt hơn cắt sụn chêm vì tất cả các bệnh nhân này đều được hưởng lợi từ việc phẫu thuật. Đồng thời, việc điều trị không thực hiện ngẫu nhiên mà được lựa chọn cụ thể tùy thuộc vào loại vết rách.

Ngoài ra, lợi ích của phẫu thuật sửa chữa sụn chêm còn phụ thuộc đáng kể vào giai đoạn phục hồi chức năng sau đó. Những bệnh nhân được phẫu thuật cắt sụn chêm đơn giản thường có thể trở lại vận động bình thường sau một vài tuần. Tuy nhiên, để có kết quả thành công sau khi sửa chữa sụn chêm, bệnh nhân được yêu cầu đeo nẹp bản lề trong tối đa 6 tuần, sau đó là vật lý trị liệu khớp gối toàn diện trước khi có thể đi lại như trước kia. Đây cũng chính là câu trả lời cho băn khoăn của người bệnh là “mổ rách sụn chêm bao lâu thì hồi phục”. Như vậy, so với phẫu thuật cắt bỏ sụn chêm, người bệnh khi sửa chữa có thời gian hồi phục lâu hơn, vào khoảng 6 đến 8 tuần, sự hồi phục này là tương đối nguyên vẹn, giảm thiểu nguy cơ thoái hóa khớp về sau.

rach-sun-chem-khop-goi-nen-cat-bo-hay-khau-giu-lai
Bệnh nhân có thể phục hồi sau phẫu thuật điều trị rách sụn chêm và trở lại hoạt động thường ngày

Tóm lại, rách sụn chêm là một bệnh lý chỉnh hình thường gặp và lựa chọn can thiệp điều trị rách sụn chêm là một thách thức do liên quan đến nhiều yếu tố. Trong đó, kiến thức và hiểu biết về cấu trúc giải phẫu, mạch máu của sụn chêm cũng như hình thái vết rách cùng những đặc điểm cơ thể, lối sống người bệnh là rất quan trọng. So với cắt sụn chêm, sửa chữa bằng cách khâu giữ lại đã trở nên phổ biến và có kết quả lâu dài tốt hơn, mặc dù chi phí mổ rách sụn chêm thường cao hơn (tùy vào từng cơ sở điều trị). Điều này nên được xem xét đối với tất cả các vết rách sụn chêm có thể sửa chữa được với điều kiện bệnh nhân có thể tuân thủ việc phục hồi chức năng sau phẫu thuật.

Hiện nay Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec đã điều trị thành công nhiều ca bệnh về cơ xương khớp như rách sụn chêm, thoái hóa khớp, dính khớp khuỷu tay, gãy xương... Với cơ sở vật chất kỹ thuật hiện đại; không gian khám chữa bệnh văn minh, lịch sự, an toàn và tiệt trùng tối đa cùng đội ngũ bác sĩ giàu chuyên môn được đào tạo bài bản tại các Trung tâm Chấn Thương Chỉnh hình lớn trong và ngoài nước... bệnh nhân hoàn toàn có thể yên tâm khi chọn Vinmec để thực hiện phẫu thuật, điều trị chấn thương xương khớp. Nhờ có chất lượng y tế tốt nên việc thăm khám và điều trị luôn đạt được kết quả tốt, giúp bệnh nhân hồi phục nhanh.

Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HOTLINE hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Tải và đặt lịch khám tự động trên ứng dụng MyVinmec để được giảm ngay 15% phí khám khi đặt hẹn khám lần đầu trên toàn hệ thống Vinmec (áp dụng từ 17/10 - 31/12/2022). Quý khách cũng có thể quản lý, theo dõi lịch và đặt hẹn tư vấn từ xa qua video với các bác sĩ Vinmec mọi lúc mọi nơi ngay trên ứng dụng.

3.1K

Dịch vụ từ Vinmec

Bài viết liên quan