Adalat (Nifedipine) tác dụng nhanh - Thận trọng khi sử dụng trong cơn tăng huyết áp

18/05/2019
Adalat (Nifedipine) tác dụng nhanh - Thận trọng khi sử dụng trong cơn tăng huyết áp

Bài viết được viết bởi Tổ Dược lâm sàng, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Times City

Trước đây, nifedipine tác dụng nhanh thường được lựa chọn để kiểm soát cơn tăng huyết áp do tác dụng hạ áp đạt được trong khoảng 15 phút. Tuy nhiên, thực hành này đã không được khuyến cáo do hạ huyết áp quá nhanh tăng nguy cơ gặp biến cố bất lợi nghiêm trọng bao gồm nhồi máu cơ tim và đột quỵ do thiếu máu não.

1. Cơn tăng huyết áp (Hypertensives crises)

Cơn tăng huyết áp là tình trạng huyết áp tăng rất cao (huyết áp tâm thu ≥180 mmHg và/hoặc huyết áp tâm trương ≥120 mmHg), bao gồm tăng huyết áp cấp cứu (hypertension emergency) và tăng huyết áp khẩn cấp (hypertension urgency).

Tăng huyết áp cấp cứu là tình trạng huyết áp cao kèm theo tổn thương cơ quan đích mới hoặc nặng lên (Ví dụ: xuất huyết não, nhồi máu não, nhồi máu cơ tim, phù phổi cấp, suy thận cấp, tách thành động mạch chủ...).

Tăng huyết áp khẩn cấp là tình trạng huyết áp tăng cao nhưng không có tổn thương các cơ quan trong cơ thể. Tăng huyết áp khẩn cấp thường xảy ra ở người bệnh bỏ điều trị, thiếu tuân thủ điều trị.

2. Nifedipine tác dụng nhanh trên cơn tăng huyết áp

Nifedpine là một thuốc hạ huyết áp nhờ tác dụng giãn mạch ngoại vi. Nifedipine tác dụng nhanh với biệt dược khá phổ biến là Adalat 10mg. Ngoài dạng bào chế tác dụng nhanh, biệt dược Adalat còn được biết đến với dạng giải phóng kéo dài (Adalat LA 30mg, Adalat retard 20mg).

Adalat (Nifedipine) tác dụng nhanh - Thận trọng khi sử dụng trong cơn tăng huyết áp
Nifedpine là một thuốc hạ huyết áp có tác dụng nhanh

Trước đây, Adalat 10mg thường được sử dụng trên bệnh nhân xuất hiện cơn tăng huyết áp do hiệu quả hạ áp đạt được trong khoảng 15 phút. Tuy nhiên, việc hạ huyết áp quá nhanh dễ dẫn tới tình trạng thiếu máu tại thận, não và mạch vành. Nguyên nhân của tình trạng thiếu máu cơ quan được giải thích qua 3 cơ chế: 1 – Giảm áp lực tưới máu đột ngột; 2 – Giãn mạch ngoại vi dẫn tới hiện tượng “cướp máu”; 3 – Hoạt hóa hệ thống thần kinh thực vật và giải phóng catecholamine thứ phát.

Do đó, sử dụng nifedipine tác dụng nhanh không được khuyến cáo trong kiểm soát cơn tăng huyết áp. Không nên tự ý sử dụng thuốc tại nhà hoặc khi không có sự chỉ dẫn và theo dõi của nhân viên y tế.

3. Khuyến cáo của các cơ quan y tế và chuyên gia

Mục tiêu hạ áp trong tăng huyết áp cấp cứu tối đa 25% trong vòng 1 giờ đầu tiên, sau đó, nếu ổn định, tiếp tục hạ áp xuống dưới 160/100mmHg trong vòng 2-6 giờ sau đó và thận trọng kiểm soát huyết áp về huyết áp mục tiêu thông thường trong vòng 24-48 giờ. Tại bệnh viện, tình trạng tăng huyết áp cấp cứu thường được kiểm soát bằng thuốc huyết áp đường tiêm truyền tĩnh mạch (nicardipine, nitroglycerin). Hạ huyết áp nhanh hơn chỉ trong một số trường hợp đặc biệt với sự chỉ định và theo dõi của bác sĩ chuyên khoa.

Người bệnh tăng huyết áp khẩn cấp có thể không cần nhập viện. Nghỉ ngơi, thư giãn trong một căn phòng yên tĩnh có thể giúp huyết áp của người bệnh giảm ít nhất 10-20mmHg. Mục tiêu kiểm soát huyết áp xuống dưới 160/100mmHg trong vài giờ hoặc vài ngày nhưng không nên hạ quá 25-30% trong 2-4 giờ đầu. Người bệnh nên được bác sĩ chuyên khoa tim mạch đánh giá tình trạng lâm sàng và điều chỉnh thuốc trong vòng 3 ngày sau cơn tăng huyết áp.

XEM THÊM: