Bệnh tay chân miệng có lây không?

25/12/2018

Tay - chân - miệng là một trong những  bệnh hay gặp ở trẻ em, đặc biệt là vào mùa hè. Bạn thắc mắc liệu con bạn có nguy cơ bị lây bệnh từ bạn bè mắc bệnh không? Các bác sĩ chuyên khoa của Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec sẽ giải đáp thắc mắc của bạn và cung cấp thêm những thông tin hữu ích về bệnh trong bài viết này.

1. Bệnh Tay - chân - miệng là gì?

Tay- Chân- Miệng là bệnh do virus đường ruột thuộc nhóm Enterovirus gây ra , chủng virus gây bệnh tay chân miệng phổ biến nhất là Coxsackie A và virus Enterovirus 71 . Bệnh Tay - chân - miệng thường gặp ở trẻ sơ sinh và trẻ em dưới 5 tuổi. Tuy nhiên, đôi khi, bệnh cũng có thể xảy ra ở trẻ lớn hơn và người lớn.

2. Khả năng lây truyền

Tay - chân- miệng là một bệnh dễ lây lan. Giai đoạn lây lan mạnh nhất là tuần đầu tiên bị bệnh. Bệnh Tay - chân - miệng không lây truyền từ động vật sang người mà nó lây từ người sang người. Nguyên nhân lây nhiễm

  • Lây nhiễm trực tiếp : Tiếp xúc với các dịch đường tiêu hóa như dịch tiết mũi họng, nước bọt do ăn uống chung hoặc chất dịch từ các phỏng nước ở dưới da và niêm mạc hoặc phân của người bệnh
  • Lây truyền gián tiếp : Qua bàn tay hoặc các đồ chơi, vật dụng nhiễm virus.

Bệnh Tay- chân- miệng có thể lây qua đồ chơi của trẻ

Tất cả mọi người đều có thể nhiễm virus nhưng không phải tất cả những người nhiễm virus đều biểu hiện bệnh. Trẻ nhũ nhi, trẻ em và thiếu niên là những đối tượng dễ bị nhiễm và mắc bệnh nhất vì chúng chưa có kháng thể chống lại bệnh này

Phụ nữ có thai cũng là một đối tượng dễ mắc tay- chân- miệng. Nhiễm virus tay- chân- miệng trong thai kỳ thường có biểu  hiện nhẹ hoặc không biểu hiện lâm sàng. Hiện nay, chưa có bằng chứng nào chứng minh nhiễm virus trong quá trình mang thai gây nên các hậu quả xấu tới thai nhi như sảy thai, thai lưu hay dị tật bẩm sinh. Tuy nhiên, mẹ có thể truyền bệnh sang cho con nếu mẹ nhiễm bệnh gần ngày sinh.

3. Các dấu hiệu, triệu chứng của bệnh tay- chân- miệng

Hầu hết người bệnh có các dấu hiệu rõ ràng, đặc biệt ở trẻ em, bao gồm

  • Sốt : Sốt nhẹ hoặc sốt cao, đôi khi không sốt
  • Tổn thương da : Xuất hiện các mụn nước; đốm đỏ, phẳng ở lòng bàn tay và lòng bàn chân một hoặc hai ngày sau khi triệu chứng đầu tiên xuất hiện. Các tổn thương da cũng có thể xuất hiện trên đầu gối, khuỷu tay, mông hoặc vùng sinh dục

Triệu chứng bệnh Tay- Chân- Miệng ở trẻ

  • Một hoặc hai ngày sau khi sốt bắt đầu, có các phỏng nước vết loét nông xuất hiện trong miệng . Nốt thường bắt đầu xuất hiện như những đốm nhỏ màu đỏ, nằm ở vòm khẩu cái, niêm mạc má hay ở lưỡi. Một số người bệnh, đặc biệt là trẻ nhỏ có thể bị nôn, mất nước do vết loét ở miệng gây đau đớn nên không thể ăn, uống được
  • Một số triệu chứng khác của bệnh như là mệt mỏi, ăn ít hay không ăn được, họng đỏ, tiêu chảy, trẻ quấy khóc, … Tuy nhiên một số trường hợp người mắc bệnh Tay- chân- miệng sẽ bị bệnh nhẹ hoặc không có triệu chứng.

Các dấu hiệu của tình trạng bệnh nặng, nhiễm độc thần kinh

  • Sốt cao không hạ : trẻ sốt cao trên 38.5 ⁰ C, kéo dài quá 48 giờ và sử dụng thuốc paracetamol để hạ sốt không có hiệu quả. Lúc này, trong cơ thể bé xuất hiện tình trạng nhiễm độc thần kinh do quá trình đáp ứng viêm diễn ra mạnh mẽ.
  • Trẻ quấy khóc dai dẳng, kéo dài : Các cha mẹ có thể cho rằng trẻ quấy khóc là do mệt mỏi, có vết loét ở miệng. Nhưng không hoàn toàn như vậy, trẻ liên tục quấy khóc, thậm chí là khóc cả đêm không ngủ có thể là dấu hiệu sớm của tình trạng nhiễm độc thần kinh
  • Thường xuyên bị giật mình : Đây cũng là một dấu hiệu của nhiễm độc thần kinh, cha mẹ nên chú ý quan sát tần suất giật mình của bé ngay cả khi bé đang chơi, không quấy khóc.

4. Phòng tránh và điều trị bệnh tay- chân- miệng

4.1 Phòng tránh

Hiện nay chưa có phương pháp phòng bệnh đặc hiệu cho Bệnh Tay – chân - miệng, tuy nhiên có thể áp dụng các biện pháp sau để giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh

  • Vệ sinh tay chân sạch sẽ : Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng dưới vòi nước chảy nhiều lần trong ngày, đặc biệt sau khi đi vệ sinh hoặc thay tã cho trẻ và trước khi ăn, chế biến thức ăn giúp ngăn ngừa khả năng lây nhiễm virus qua tay chân
  • Thực hiện tốt vệ sinh ăn uống : Ăn chín, uống chín; vật dụng ăn uống phải được rửa sạch sẽ trước khi sử dụng; không mớm thức ăn cho trẻ; không cho trẻ ăn bốc, mút tay, ngậm mút đồ chơi; không dùng chung khăn, cốc, bát, đĩa, thìa, đồ chơi …cho trẻ
  • Không cho trẻ tiếp xúc với người bệnh hoặc nghi ngờ mắc bệnh
  • Cách ly trẻ bệnh tại nhà. Khi trẻ bị bệnh, không đưa trẻ đến nhà trẻ, trường học, nơi các trẻ chơi tập trung trong 10-14 ngày đầu của bệnh để tránh lân lan cho trẻ khác.

Các biện pháp chủ động phòng tránh bệnh Tay- chân- miệng

4.2 Điều trị

Không có thuốc đặc hiệu cho bệnh Tay- chân- miệng, chỉ điều trị triệu chứng cho người bệnh và để cho bệnh hết tự nhiên.

Khi thấy trẻ có các dấu hiệu của bệnh Tay- chân- miệng cha mẹ cần cho bé đến các cơ sở y tế uy tín để được thăm khám, kiểm tra tình trạng bệnh để có thể đưa ra phương pháp điều trị tốt nhất.

*Nếu điều trị tại nhà theo đúng đơn của bác sĩ

  • Vệ sinh da tránh bội nhiễm: Tắm cho trẻ bằng các loại nước lá có tính sát khuẩn nhẹ như nước lá chè, lá chân vịt…Dùng dung dịch Betadin bôi các vết tổn thương ngoài da sau khi tắm
  • Cho trẻ ăn thức ăn lỏng, dễ tiêu như cháo loãng, sữa…
  • Dùng các dung dịch sát trùng niêm mạc miệng như nước muối sinh lí, Kamistad…
  • Tắm nước ấm để hạ nhiệt cho bé
  • Sử dụng thuốc giảm đau hạ sốt ví dụ như Paracetamol
  • Khi thấy Các dấu hiệu lâm sàng sau đây phải đưa trẻ đến bệnh viện ngay.
    • Sốt cao từ 39o C liên tục trong 48 h, hay sốt cao khó hạ sau dùng hạ sốt hay có co giật.
    • Mệt nhọc, khó thở, khó ngủ, giật mình trên 2 lần/30 phút, hay run giật chân tay.
    • Trẻ nôn nhiều.
    • Ngủ gà, bứt rứt, chới với, đi loạng choạng, run chi, mắt nhìn ngược.
    • Yếu liệt chi
    • Mạch nhanh > 150 lần/phút.

BSCK II, Ths Phạm Thị Khương

Khoa nhi, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Times City

Mọi thắc mắc về bệnh Tay-chân-miệng, hãy đến trực tiếp tại bệnh viện hoặc liên hệ TẠI ĐÂY để được giải đáp.

THÔNG TIN THÊM