......

Điều trị kháng thể đơn dòng trong COVID-19

Đại dịch coronavirus năm 2019 do coronavirus 2 (SARS-CoV-2) gây ra hội chứng hô hấp cấp tính nghiêm trọng. Tuy coronavirus này chủ yếu gây ra nhiễm trùng nhẹ hoặc không có triệu chứng, nhưng trong một số ít trường hợp nó gây ra phản ứng viêm mạnh mẽ dẫn đến bệnh nặng hoặc đe dọa tính mạng. Việc sử dụng kháng thể đơn dòng sớm cho những đối tượng có nguy cơ cao giúp hạn chế bệnh trở nặng.

1. Kháng thể đơn dòng là gì?

Cấu tạo gen của virus corona bao gồm axit ribonucleic sợi đơn (RNA) mã hóa 4 protein cấu trúc và một số protein phụ, các phi cấu trúc. Các protein cấu trúc là các protein gai (S), vỏ (E), màng (M) và nucleocapsid (N). Protein tăng đột biến làm trung gian cho virus gắn có thể vào thụ thể tế bào chủ và xâm nhập vào cơ thể thông qua dung hợp màng tế bào với virus hoặc nội bào.

Kháng thể đơn dòng (Monoclonal antibodies-mAbs) là các protein được nghiên cứu và hình thành để chống lại một kháng nguyên lạ. Nó được nghiên cứu và hoạt động tương tự như miễn dịch của cơ thể và chúng được tạo ra bằng cách ủ các tế bào miễn dịch với một protein của virus cụ thể để tạo ra một loại kháng thể cụ thể. Tế bào này sau đó được nhân bản để có thể tạo ra rất kháng thể chống lại mầm bệnh mục tiêu.

Ngoài việc sử dụng trong điều trị covid 19 thì kháng thể đơn dòng cũng được nghiên cứu để điều trị ung thư, đây gọi là phương pháp điều trị đích.

2. Chỉ định kháng thể đơn dòng dùng như thế nào?

Kháng thể đơn dòng trong điều trị covid được khuyến cáo chỉ định ưu tiên trong những người bệnh sau:

  • Những người bệnh có mức độ nhẹ đến trung bình và không bị bệnh đến mức cần nhập viện nhưng lại có nhiều yếu tố nguy cơ mắc bệnh nặng và nhập viện.
  • Một số yếu tố nguy cơ được cho là làm nặng lên tình trạng của bệnh nhân mắc covid bao gồm: Người béo phì có chỉ số khối cơ thể (BMI) từ 25 trở lên, bệnh nhân mang thai, một số yếu tố chủng tộc và dân tộc. Ngoài ra, những bệnh nhân mắc các tình trạng bệnh lý có nguy cơ cao khác như thiếu máu hồng cầu hình liềm, bệnh tim mạch hen suyễn và rối loạn phát triển thần kinh hiện lứa tuổi trên 12 tuổi.

Mặc dù các thử nghiệm chưa đưa ra các bằng chứng chắc chắn trên nhưng tiêu chí chọn bệnh nhân này. Nhưng các nhà khoa học khuyến cáo sử dụng thuốc sớm khi có triệu chứng.

3. Các kháng thể đơn dòng đang được sử dụng trong điều trị covid

Hiện tại có 3 loại kháng thể đơn dòng được chấp thuận trong việc điều trị covid-19, bao gồm:

  • Loại 1: Bao gồm hai loại thuốc là bamlanivimab và etesevimab. Những loại thuốc này kém hiệu quả hơn trong việc vô hiệu hóa các biến thể Beta và Gamma . Do đó, việc sử dụng chúng được chỉ ra ở những nơi có mức độ phổ biến của các biến thể như vậy thấp.
  • Loại 2 gồm casirivimab với imdevimab. Thuốc này được tiêm vào tĩnh mạch, nhưng nếu điều này không khả thi hoặc có thể sẽ làm chậm trễ điều trị, thì liều này được chia thành bốn liều tiêm dưới da cùng một lúc. Tình trạng này là do dữ liệu về tính an toàn, hiệu quả còn hạn chế về việc tiêm dưới da.
  • Loại 3: Sotrovimab là thuốc được phát hiện lần đầu tiên ở một bệnh nhân SARS-CoV đã hồi phục sau nhiễm trùng.

4. Các khuyến cáo hiện tại về việc sử dụng kháng thể đơn dòng

  • Nên bắt đầu điều trị càng sớm càng tốt sau khi được chẩn đoán nhiễm SARS-CoV-2 và điều trị không quá 10 ngày kể từ khi bắt đầu xuất hiện các triệu chứng.
  • Những bệnh nhân bị COVID-19 mức độ nhẹ đến trung bình nên được điều trị bằng mAbs nếu họ đáp ứng tiêu chí về chỉ định dùng thuốc, ngay cả khi phải nhập viện nhưng nguyên nhân nhập viện phải không liên quan đến chẩn đoán COVID-19.
  • Lưu ý những kháng thể đơn dòng này không hữu ích cho việc điều trị cho những bệnh nhân bị COVID-19 nặng, chẳng hạn như những bệnh nhân nhập viện để điều trị covid, những người cần thở oxy.
  • Chúng hiếm khi được chỉ định sử dụng nếu bệnh nhân bị suy giảm miễn dịch và không có khả năng đáp ứng mạnh mẽ với các phản ứng miễn dịch.
  • Những kháng thể đơn dòng này có thể hữu ích trong việc ngăn chặn sự lây lan của bệnh SARS-CoV-2 giữa các thành viên trong gia đình hoặc ở trong một cơ sở chăm sóc dài hạn. Cơ quan FDA đã cho phép dùng loại kháng thể đơn dòng thứ 2 để sử dụng trong việc ngăn ngừa nhiễm trùng ở những người bị phơi nhiễm hoặc những người có nguy cơ nhiễm trùng cao cũng như tiến triển bệnh.
  • Việc sử dụng các kháng thể đơn dòng có thể làm giảm nguy cơ nhập viện và tử vong khi sử dụng cho những bệnh nhân này, từ các thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng. Tuy nhiên, vì những thử nghiệm này được thực hiện vào thời điểm có ít biến thể đáng quan tâm, nên cần phải có nghiên cứu thêm để thiết lập công dụng của các kháng thể đơn dòng này trong việc điều trị các bệnh nhiễm trùng với những biến thể khác.
  • Việc sử dụng mAbs ở trẻ em bị COVID-19 không phải nhập viện nhưng có các yếu tố nguy cơ tiến triển của bệnh không được chứng minh bằng các nghiên cứu, nhưng có thể sử dụng loại 1 hoặc loại 2 tùy từng trường hợp nếu phù hợp với các tiêu chí.
  • Tiêm phòng sau khi điều trị mAb: Khả năng can thiệp vào phản ứng miễn dịch của kháng thể đơn dòng được coi như một cách phản ứng thụ động với tác nhân gây bệnh. Cho nên lời khuyên được đưa ra đó là nên trì hoãn việc tiêm chủng COVID-19 trong ít nhất 90 ngày kể từ ngày sử dụng kháng thể đơn dòng để điều trị covid.
  • Ở phụ nữ mang thai, đặc biệt nếu như họ có các yếu tố nguy cơ của sự tiến triển của COVID-19 tăng nặng, nên sử dụng kháng thể đơn dòng(mAbs). Cơ sở lý luận của hướng dẫn này là thực tế là các kháng thể immunoglobulin G (IgG) đã được sử dụng trong thai kỳ ở các cơ sở khác. Tuy nhiên, vẫn cần phải nghiên cứu thêm ở những đối tượng này trong tương lai.

5. Lưu ý về tác dụng phụ khi dùng kháng thể đơn dòng

Các tác dụng ngoại ý được báo cáo ở những người đã nhận kháng thể đơn dòng đối với điều trị SARS-CoV-2 bao gồm:

  • Phản ứng quá mẫn, bao gồm cả phản vệ và phản ứng với dịch truyền
  • Ngứa, chóng mặt và phát ban
  • Các triệu chứng tiêu hóa như buồn nôn và tiêu chảy, cũng có thể xảy ra.
  • Phản ứng phản vệ là tình trạng dị ứng nặng cần được điều trị cấp cứu tại các cơ sở y tế.

Kháng thể đơn dòng là một biện pháp điều trị đang được nghiên cứu và ứng dụng trong điều trị nhiều loại bệnh khác nhau, kể cả ung thư. Việc sử dụng thuốc cần phải theo chỉ định của bác sĩ và phải đáp ứng đủ tiêu chí.

Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HOTLINE hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Tải và đặt lịch khám tự động trên ứng dụng MyVinmec để được giảm ngay 20% phí khám bệnh lần đầu trên toàn hệ thống Vinmec (áp dụng từ 1/8 - 30/9/2022). Quý khách cũng có thể quản lý, theo dõi lịch và đặt hẹn tư vấn từ xa qua video với các bác sĩ Vinmec mọi lúc mọi nơi ngay trên ứng dụng.

12 lượt đọc

Dịch vụ từ Vinmec

Bài viết liên quan
  • thuốc Padcev
    Công dụng thuốc Padcev

    Thuốc Padcev 20mg là thuốc sử dụng trong điều trị ung thư biểu mô tiến triển tại chỗ hoặc di căn như ung thư đường tiết niệu tiến triển xâm lấn có điều trị trước đó. Vậy công dụng thuốc ...

    Đọc thêm
  • Margetuximab-cmkb
    Công dụng thuốc Margetuximab-cmkb (Mergenza)

    Thuốc Mergenza là thuốc dùng cho bệnh nhân bị ung thư vú. Hiện nay việc sử dụng thuốc trong điều trị cần tuân thủ theo đúng chỉ dẫn để đạt được hiệu quả tốt nhất. Vậy thuốc Margetuximab-cmkb nên dùng ...

    Đọc thêm
  • Thuốc Bezlotoxumab
    Thuốc Bezlotoxumab có tác dụng gì?

    Thuốc Bezlotoxumab có tác dụng gì, có phải là thuốc điều trị nhiễm trùng Clostridium difficile không? Thực tế, thuốc Bezlotoxumab là một loại kháng thể đơn dòng, được chỉ định dùng phối hợp với thuốc kháng sinh điều trị ...

    Đọc thêm
  • thuốc avsola
    Công dụng thuốc Avsola

    Thuốc Avsola là một kháng thể đơn dòng được dùng trong một số trường hợp mắc bệnh tự miễn như viêm khớp dạng thấp, viêm cột sống dính khớp,...không đáp ứng với các thuốc điều trị thông thường khác. Đây ...

    Đọc thêm
  • Zynlonta
    Công dụng thuốc Zynlonta

    Zynlonta là thuốc được sử dụng để điều trị ung thư hạch bạch huyết tế bào B lớn bị tái phát hay không đáp ứng với điều trị trước đó. Việc dùng Zynlonta được chỉ định và theo dõi bởi ...

    Đọc thêm