......

Phải làm gì nếu bạn nghĩ con mình mắc chứng tự kỷ?

Trẻ tự kỉ

Khi nghi ngờ trẻ có dấu hiệu của chứng tự kỷ, bố mẹ thường có xu hướng lo lắng và bối rối vì không biết làm thế nào với trẻ. Khả năng nhận được sự giúp đỡ và hướng dẫn từ cộng đồng phụ thuộc vào từng khu vực khác nhau. Thay vì tự hỏi “con tự kỷ phải làm sao?” thì bố mẹ nên chủ động đến gặp bác sĩ để được khám và tư vấn. Nếu trẻ được chẩn đoán mắc chứng tự kỷ thì bố mẹ sẽ cùng đồng hành với bác sĩ trong việc chăm sóc và dạy trẻ tự kỷ tại nhà.

1. Các bước cần thực hiện nếu nghi ngờ trẻ mắc chứng tự kỷ

1.1. Tìm kiếm sự trợ giúp ngay khi nhận thấy các triệu chứng của tự kỷ

Trẻ tự kỷ được giúp đỡ càng sớm thì tiên lượng càng tốt. Đặc biệt, trẻ nhỏ có thể cải thiện một cách đáng kinh ngạc nếu được điều trị sớm. Bố mẹ cần theo dõi các dấu hiệu của chứng tự kỷ ở giai đoạn sớm hoặc bất kỳ sự chậm phát triển nào. Nếu bạn nghi ngờ có điều gì đó không ổn, đừng chờ đợi mà hãy đưa trẻ đến gặp bác sĩ chuyên khoa để thăm khám, phát hiện bệnh sớm.

Có nhiều cách khác nhau để đánh giá một đứa trẻ để biết được sự hỗ trợ mà trẻ cần. Thảo luận với bác sĩ về những mối lo lắng và thực hiện một đánh giá phát triển cho trẻ là một bước khởi đầu tốt, nhưng bố mẹ không cần phải đợi giới thiệu hoặc có cuộc hẹn với bác sĩ chuyên khoa để tìm kiếm sự trợ giúp. Có nhiều nguồn hỗ trợ khác đến từ cộng đồng bao gồm:

  • Nếu trẻ nhỏ hơn 3 tuổi, bố mẹ có thể liên hệ trực tiếp với các chương trình dịch vụ can thiệp sớm có sẵn tại địa phương để yêu cầu đánh giá miễn phí. Trẻ sẽ được đánh giá thông qua các tiêu chí và nếu thích hợp, một kế hoạch chăm sóc và dạy trẻ tự kỷ tại nhà có thể được xây dựng cho riêng mỗi trẻ. Ở một số quốc gia phát triển, chương trình này có khoảng 45 ngày để thực hiện và được chính phủ hỗ trợ nhằm hỗ trợ những trẻ mắc chứng tự càng sớm càng tốt. Nhân viên tại địa phương cũng có thể đánh giá các kỹ năng nhận thức, học tập và ngôn ngữ của trẻ. Các dịch vụ hỗ trợ trẻ tự kỷ khác nhau tùy theo độ tuổi và nhu cầu của trẻ nhưng thường bao gồm liệu pháp ngôn ngữ, liệu pháp vận động và vật lý trị liệu.
  • Nếu trẻ có bảo hiểm y tế, hãy liên hệ với công ty cung cấp bảo hiểm của trẻ. Các chính sách và điều khoản để hỗ trợ trong việc đánh giá ban đầu và hỗ trợ trẻ mắc chứng tự kỷ sẽ khác nhau tùy từng đối tượng.
Trẻ tự kỉ
Trẻ cần được đi gặp bác sĩ sớm khi có dấu hiệu của bệnh tự kỷ

1.2. Tìm đến bác sĩ để tầm soát chứng tự kỷ cho trẻ

Bác sĩ nhi khoa và bác sĩ gia đình thường không phải là chuyên gia về chứng tự kỷ, nhưng điều quan trọng là nên cung cấp và trao đổi thông tin với họ. Bởi vì bác sĩ của gia đình hay bác sĩ nhi khoa là người biết rõ con bạn là ai và vai trò của họ là hỗ trợ bố mẹ trong việc chăm sóc trẻ một cách thường xuyên và nhất quán.

Ngay cả các bác sĩ không chuyên về chứng tự kỷ cũng có thể thực hiện các xét nghiệm sàng lọc ban đầu được thiết kế để xác định những trẻ cần được bác sĩ chuyên khoa đánh giá kỹ lưỡng hơn. Các bác sĩ nên sàng lọc các dấu hiệu của chứng tự kỷ như một phần trong những cuộc thăm khám sức khỏe định kỳ cho trẻ.

Học viện Nhi khoa Hoa Kỳ khuyến cáo các bác sĩ nên kiểm tra các dấu hiệu chậm phát triển vì đây có thể là dấu hiệu ban đầu của chứng tự kỷ, đặc biệt với những trẻ 9 tháng tuổi và tiến hành thăm khám định kỳ đặc biệt cho chứng tự kỷ khi trẻ 18 tháng và 24 tháng. Nếu bạn không chắc con mình đã được sàng lọc hay chưa, hãy trao đổi với bác sĩ.

Một công cụ sàng lọc phổ biến mà bác sĩ sử dụng là M-CHAT, bao gồm một loạt các câu hỏi dành cho phụ huynh liên quan đến các hành vi của trẻ. M-CHAT có nhiệm vụ xác định xem trẻ có biểu hiện hành vi điển hình của chứng tự kỷ hay không, chẳng hạn như không nhìn vào thứ được chỉ định hoặc không chỉ vào những thứ mà chúng quan tâm.

Tuy nhiên, M-CHAT chỉ là một công cụ sàng lọc và nó không thể được sử dụng để chẩn đoán. Sàng lọc phát triển có thể xác định trẻ có dấu hiệu tự kỷ, nhưng không phải trẻ nào có dấu hiệu đều được chẩn đoán mắc chứng rối loạn này. Kết quả sàng lọc dương tính chỉ đơn giản là con bạn nên được đánh giá kỹ lưỡng với các bác sĩ chuyên khoa.

Nếu việc kiểm tra sàng lọc không chỉ ra chứng tự kỷ, bố mẹ có thể cảm thấy an tâm. Nhưng nếu bác sĩ cho rằng trẻ có thể mắc chứng tự kỷ hoặc một chứng rối loạn khác, trẻ sẽ được giới thiệu đến một chuyên gia hoặc nhóm chuyên gia để kiểm tra thêm.

M-CHAT
Công cụ M-CHAT giúp sàng lọc bệnh tự kỷ

1.3. Thực hiện chẩn đoán tự kỷ cho trẻ

Trước khi thực hiện bước này, bạn sẽ không biết chắc chắn liệu con bạn có bị tự kỷ hay không. Việc tiến hành các thăm khám và xét nghiệm cần thiết có thể giúp chẩn đoán xác định chứng tự kỷ hoặc loại trừ nó.

Các chuyên gia có khả năng chẩn đoán chứng tự kỷ bao gồm:

  • Nhà tâm lý học trẻ em: Các chuyên gia thực hiện đánh giá chứng tự kỷ và kiểm tra nhận thức hoặc chỉ số IQ, một phần quan trọng của quá trình điều trị chứng tự kỷ. Họ cũng xử lý các can thiệp hành vi và tạo điều kiện hỗ trợ công tác giáo dục.
  • Bác sĩ tâm thần trẻ em: Bác sĩ đánh giá và điều trị các rối loạn về não và tâm lý, bao gồm chứng tự kỷ. Họ được đào tạo về y tế và có thể kê đơn thuốc.
  • Bác sĩ thần kinh trẻ em: Các bác sĩ này chuyên về các tình trạng ảnh hưởng đến não và hệ thần kinh như chứng tự kỷ. Họ cũng có kỹ năng trong việc quản lý các rối loạn co giật, chẳng hạn như chứng động kinh, thường gặp ở trẻ tự kỷ.
  • Bác sĩ nhi khoa về phát triển hành vi: Các bác sĩ chuyên đánh giá các rối loạn phát triển ở trẻ em.

Bất kỳ một trong số các bác sĩ chuyên khoa này đều có thể đánh giá và kiểm tra trẻ, nhưng họ vẫn có thể giới thiệu bạn đến các bác sĩ chuyên khoa khác để giải quyết các vấn đề một cách chuyên biệt hơn. Hãy tìm một chuyên gia có kinh nghiệm làm việc với những đứa trẻ ở độ tuổi của con bạn.

Bác sĩ tâm lý
Bác sĩ tâm lý sẽ thực hiện chẩn đoán tự kỷ cho trẻ

2. "Phương pháp tiếp cận nhóm" có tốt hơn khi chẩn đoán tự kỷ không?

Ở các thành phố lớn và tại các trung tâm chuyên sâu, chẩn đoán tự kỷ thường được xác định bởi một nhóm người, chẳng hạn như bác sĩ hoặc nhà tâm lý học trẻ em kết hợp với nhà trị liệu ngôn ngữ và nhà trị liệu nghề nghiệp. Nói chung, sẽ tốt hơn nếu có một nhóm chuyên gia khi trao đổi với gia đình trẻ vì bố mẹ sẽ có cái nhìn đầy đủ hơn về sự phát triển của con mình.

Tiếp cận theo hướng đa chuyên khoa đảm bảo đánh giá toàn diện và xem xét các khả năng khác ngoài chứng tự kỷ. Phương pháp tiếp cận nhóm cũng tính đến tính chất phức tạp của chẩn đoán trong một số trường hợp bằng các xét nghiệm cận lâm sàng hoặc chụp X-quang.

Tuy nhiên, các nhóm chuyên gia đa ngành này có thể có danh sách bệnh nhân phải chờ dài. Tại các trung tâm lớn, nhiều trẻ muốn được thăm khám và chẩn đoán cần chờ đợi trong nhiều tháng đến một năm. Đây là nhược điểm của hình thức tiếp cận nhóm trong chẩn đoán trẻ mắc chứng tự kỷ. Việc chờ đợi một thời gian dài để được chẩn đoán mà không bắt đầu điều trị sẽ làm trì hoãn việc nhận được sự trợ giúp cần thiết của trẻ và có thể gây hại cho cơ hội phục hồi đáng kể của trẻ. Với chứng tự kỷ, can thiệp sớm là chìa khóa vì nó có nhiều khả năng giúp trẻ cải thiện.

Nhóm chuyên gia tâm lý
"Phương pháp tiếp cận nhóm" có lợi hơn khi chẩn đoán tự kỷ nhưng vẫn còn một số hạn chế

3. Làm thế nào với trẻ tự kỷ khi phải chờ đợi lâu để được gặp chuyên gia?

Nếu trẻ phải chờ đợi lâu để gặp đội ngũ chuyên gia, bố mẹ hãy đưa trẻ đến các trung tâm ở địa phương để xem có lên lịch kiểm tra định kỳ cho trẻ ở đó được không.

Và trẻ có thể được bắt đầu điều trị trong khi chờ đợi. Bạn có thể sử dụng các dịch vụ do chính phủ tài trợ để được trợ giúp đối với một số tình huống, ngay cả trước khi nhận được chẩn đoán chính thức về chứng tự kỷ. Sau đó, khi gia đình trẻ được gặp gỡ với nhóm chuyên gia, bố mẹ có thể điều chỉnh việc chăm sóc con mình sau đó khi cần thiết. Cho dù đi theo con đường nào, hãy tin vào bản năng của bạn. Nếu một chuyên gia từ chối hoặc không đáp ứng được các yêu cầu của bố mẹ, đừng bỏ cuộc và hãy tiếp tục tìm kiếm.

Trẻ tự kỷ
Ba mẹ có thể đưa trẻ đến trung tâm ở địa phương để được kiểm tra định kỳ

4. Điều gì xảy ra nếu trẻ không mắc chứng tự kỷ nhưng bố mẹ vẫn còn lo lắng?

Ngay cả khi đó không phải là chứng tự kỷ, trẻ vẫn có thể gặp phải các vấn đề khác và vẫn cần được giúp đỡ. Ví dụ, một đứa trẻ không biết nói có thể bị mất thính giác, mất khả năng nói (khó nói) hoặc thậm chí là rối loạn lo âu chẳng hạn như đột biến chọn lọc, trong đó trẻ từ chối nói trong một số tình huống xã hội nhất định. Trong một số trường hợp, điều mà cha mẹ nghĩ đến có thể là chứng tự kỷ, rối loạn tăng động giảm chú ý (ADHD) hoặc rối loạn lo âu.

Trẻ tự kỷ cũng thường gặp các tình trạng bất thường khác. Khoảng 30% trẻ em mắc chứng tự kỷ cũng bị khuyết tật trí tuệ. Và đôi khi các triệu chứng tự kỷ đi kèm với các rối loạn di truyền như nhiễm sắc thể X dễ vỡ, nguyên nhân phổ biến nhất được biết đến của khuyết tật trí tuệ di truyền. Để biết thêm thông tin, bố mẹ nên tìm kiếm các kiến thức tổng quan về bệnh tự kỷ và các thuật ngữ chính về bệnh tự kỷ mà mọi phụ huynh cần biết.

Với mong muốn chăm sóc tốt hơn sức khỏe tinh thần cho người lớn và trẻ em, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec chính thức đưa Trung tâm Điều trị kỹ thuật cao bại não & tự kỷ đi vào hoạt động với các dịch vụ thăm khám, phát hiện, điều trị tự kỷ bằng các phương pháp tâm lý, âm nhạc, thiền, yoga... Đặc biệt, hiện nay Vinmec đang triển khai nghiên cứu ghép tế bào gốc điều tự kỷ với nhiều kết quả tích cực.

Vinmec là một trong số ít trung tâm y tế trên thế giới nghiên cứu chuyên sâu về ghép tế bào gốc điều trị tự kỷ. Do được đầu tư mạnh mẽ và bài bản nên các nghiên cứu tại Vinmec được nhận định mang lại kết quả cao. Trong khi thế giới sử dụng phổ biến cách “bơm” tế bào gốc vào tĩnh mạch khiến lượng tế bào này bị “pha loãng” trong hệ tuần hoàn, tỷ lệ đến được não không nhiều thì Vinmec lại thực hiện bằng cách truyền qua khoang cột sống, kết nối trực tiếp với não, giúp mật độ tế bào tiếp cận não cao hơn.

Để được tư vấn trực tiếp, Quý Khách vui lòng bấm số HOTLINE hoặc đăng ký trực tuyến TẠI ĐÂY.

107 lượt đọc

Dịch vụ từ Vinmec

Bài viết liên quan