Nhiễm khuẩn hô hấp cấp tính ở trẻ em là gì?

09/07/2019
nhiem-khuan-ho-hap-cap-tinh

Nhiễm khuẩn hô hấp cấp tính ở trẻ em là bệnh rất phổ biến, là nguyên nhân gây nhập viện và tử vong hàng đầu ở trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ dưới 5 tuổi. Do đó, mỗi bậc phụ huynh cần trang bị đầy đủ kiến thức về bệnh để bảo vệ sức khỏe con

1. Nhiễm khuẩn hô hấp cấp tính ở trẻ em là gì?

Nhiễm khuẩn hô hấp cấp tính (NKHHCT) ở trẻ em là bệnh nhiễm khuẩn cấp tính ở đường thở, nghĩa là đường từ tai, mũi, họng, đường dẫn khí (thanh quản, khí quản, phế quản) cho đến phổi.

NKHHCT thường có biểu hiện ho ở trẻ không quá 30 ngày. Bệnh rất phổ biến, là nguyên nhân gây nhập viện và tử vong hàng đầu ở trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ dưới 5 tuổi ở các nước đang phát triển. Ước tính một trẻ dưới 5 tuổi có thể mắc NKHHCT từ 5-8 lần mỗi năm.

Theo ước tính, trên toàn thế giới có khoảng 4.300 trẻ em tử vong do viêm phổi mỗi ngày, cứ mỗi 20 giây sẽ lại có một trẻ tử vong do viêm phổi, 90% số này là ở các nước đang phát triển.

Nếu được chăm sóc tốt, hầu hết trẻ bị NKHHCT sẽ tự khỏi trong khoảng 10 – 14 ngày. Tuy nhiên, khoảng 20-25% trẻ mắc sẽ diễn tiến thành viêm phổi, cần điều trị kháng sinh thích hợp trước khi biến chứng nghiêm trọng, có thể dẫn tới tử vong.

NKHHCT ở trẻ em được chia thành 2 loại:

1.1 Viêm hô hấp trên

Đây là viêm nhiễm vùng tai - mũi - họng, thường do virus, nếu chăm sóc tốt thì đa số trẻ sẽ tự khỏi.

1.2 Viêm hô hấp dưới

Đây là NKHHCT bao gồm viêm tiểu phế quản, viêm phổi... Trong đó, viêm phổi (sưng phổi) chính là nguyên nhân gây nhập viện và tử vong hàng đầu ở trẻ em dưới 5 tuổi. Do đó trẻ cần được phát hiện sớm bệnh viêm phổi để điều trị kịp thời, tránh biến chứng.

nhiem-khuan-ho-hap-cap-tinh-1
Cần phát hiện sớm trẻ bị viêm phổi

2. Triệu chứng của nhiễm khuẩn hô hấp cấp tính ở trẻ em

Triệu chứng thường thấy nhất của NKHHCT ở trẻ là ho dưới 30 ngày, có thể kèm theo sốt hoặc không. Ngoài ra, trẻ còn có thể mắc kèm các triệu chứng khác như đau họng, sổ mũi, nghẹt mũi, thở khò khè...

Đặc biệt, viêm phổi có triệu chứng sớm có thể phát hiện ở trẻ là thở nhanh. Để nhận biết trẻ có thở nhanh hay không thì cần đếm nhịp thở của trẻ trong 1 phút, sử dụng đồng hồ có kim giây. Kết quả tốt nhất khi chỉ đếm nhịp thở của trẻ lúc nằm yên không quấy, khóc.

Nhận biết thở nhanh khi:

  • Trẻ dưới 2 tháng: nhịp thở từ 60 lần /phút trở lên
  • Trẻ từ 2 tháng đến dưới 12 tháng: nhịp thở từ 50 lần /phút trở lên
  • Trẻ từ 12 tháng đến dưới 5 tuổi: nhịp thở từ 40 lần /phút trở lên

Khi thấy trẻ thở nhanh, phụ huynh cần đưa trẻ tới cơ sở y tế để được điều trị sớm bởi đây là triệu chứng sớm nhất báo hiệu trẻ bị viêm phổi.

Khi viêm phổi nặng, triệu chứng điển hình là trẻ có thở co lõm lồng ngực, nghĩa là lúc trẻ hít vào phần dưới lồng ngực sẽ bị lõm vào thay vì nở ra như bình thường. Cần cho trẻ nhập viện ngay vì đây là triệu chứng cảnh báo nguy hiểm, viêm phổi nặng cần điều trị tích cực để tránh biến chứng và tử vong.

nhiem-khuan-ho-hap-cap-tinh-2
Trẻ bị tím tái, co giật là dấu hiệu nguy hiểm

Dưới đây là các dấu hiệu nguy hiểm cần đưa trẻ đi cấp cứu ngay vì tính mạng trẻ đang bị đe dọa nghiêm trọng:

  • Tím tái
  • Co giật
  • Bỏ bú hoặc bú kém (trẻ dưới 2 tháng tuổi), không uống được (trẻ từ 2 tháng đến 5 tuổi)
  • Thở có tiếng rít
  • Ngủ li bì, khó đánh thức
  • Suy dinh dưỡng nặng.

Nếu trẻ dưới 2 tháng thì dấu hiệu sốt hoặc hạ nhiệt độ (trẻ lạnh), thở khò khè thì cũng cần đưa trẻ đi khám ngay.

3. Chăm sóc trẻ nhiễm khuẩn hô hấp cấp tính tại nhà thế nào?

Khi trẻ bị ho, cảm lạnh, cha mẹ chăm sóc trẻ tại nhà như sau:

  • Không kiêng ăn mà tiếp tục cho trẻ ăn hoặc bú nhiều lần hơn.
  • Cho trẻ uống đủ nước.
  • Giảm ho và đau họng bằng thuốc các nam an toàn như: tắc chưng đường, mật ong, hoa hồng bạch, nước trà loãng - ấm...
  • Dùng thuốc trị sốt, ho, khò khè... cho trẻ theo hướng dẫn của thầy thuốc.
  • Không lạm dụng dùng thuốc kháng sinh vì với trường hợp này, thuốc không hiệu quả, gây tốn kém và có thể gây tác dụng phụ hoặc làm vi trùng kháng thuốc.
  • Làm thông thoáng mũi giúp trẻ dễ thở, dễ bú hơn.

Đặc biệt, cha mẹ cần chú ý theo dõi, phát hiện các dấu hiệu của bệnh viêm phổi cũng như các dấu hiệu nguy hiểm khác để đưa trẻ đến bệnh viện khám ngay.

nhiem-khuan-ho-hap-cap-tinh-3
Cung cấp dinh dưỡng đầy đủ cho trẻ ngừa Nhiễm khuẩn hô hấp cấp tính

Để phòng chống nhiễm khuẩn hô hấp cấp tính cho trẻ và ngừa biến chứng nguy hiểm, cha mẹ cần:

  • Nuôi dưỡng trẻ tốt với dinh dưỡng đầy đủ
  • Cho trẻ bú sữa mẹ hoàn toàn khi dưới 4 tháng tuổi và càng lâu càng tốt.
  • Tiêm phòng cho trẻ đầy đủ
  • Cho trẻ uống Vitamin A và các nguyên tố vi lượng khác (sắt, kẽm, ...) theo hướng dẫn
  • Giữ trẻ thoáng mát khi trời nóng, ấm áp khi trời lạnh
  • Tránh trẻ tiếp xúc với khói thuốc lá
  • Tránh nơi ô nhiễm, khói bụi, nhất là khói bếp than, củi.
  • Tránh cho trẻ gần gũi người đang bị cảm ho, tránh đến chỗ đông người khi có dịch.
  • Rửa tay sạch sẽ trước và sau khi chăm sóc trẻ.

Khoa nhi tại hệ thống Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec là địa chỉ tiếp nhận và thăm khám các bệnh lý về đường hô hấp mà trẻ sơ sinh cũng như trẻ nhỏ dễ mắc phải: sốt virus, sốt vi khuẩn, viêm tai giữa, viêm phổi ở trẻ,....Với trang thiết bị hiện đại, không gian vô trùng, giảm thiểu tối đa tác động cũng như nguy cơ lây lan bệnh. Cùng với đó là sự tận tâm từ các bác sĩ giàu kinh nghiệm chuyên môn với các bệnh nhi, giúp việc thăm khám không còn là nỗi trăn trở của các bậc cha mẹ.

Phụ huynh có thể trực tiếp đưa trẻ đến hệ thống Y tế Vinmec trên toàn quốc để thăm khám hoặc liên hệ hotline tại đây để được hỗ trợ

XEM THÊM: