Vì sao uống thuốc tránh thai khẩn cấp vẫn có bầu?

18/09/2019
Uống thuốc tránh thai vẫn có bầu

Thuốc tránh thai khẩn cấp là biện pháp ngừa thai tiện lợi và hiệu quả cho nhiều trường hợp quan hệ tình dục không dùng biện pháp bảo vệ hoặc có dùng nhưng xảy ra sự cố ngoài ý muốn. Tuy nhiên tác dụng ngừa thai của thuốc tránh thai khẩn cấp không phải 100% và nếu dùng sai cách thì khả năng uống thuốc tránh thai khẩn cấp vẫn có bầu là hoàn toàn có thể xảy ra.

1. Tránh thai khẩn cấp là gì?

Tránh thai khẩn cấp là việc sử dụng một loại thuốc hoặc thiết bị nhằm ngăn ngừa mang thai xảy ra sau khi quan hệ tình dục không có biện pháp bảo vệ. Tránh thai khẩn cấp cũng có thể được sử dụng trong các sự cố như bao cao su bị rách, nắp cổ tử cung (một thiết bị ngăn không cho tinh trùng vào tử cung) bị trượt khỏi vị trí khi giao hợp, khi bị tấn công tình dục,... tóm lại là bất cứ trường hợp quan hệ tình dục nào không dùng biện pháp bảo vệ hoặc có dùng nhưng xảy ra sự cố khiến biện pháp đó không còn phát huy tác dụng.

Có 2 phương pháp tránh thai khẩn cấp phổ biến hiện nay là đặt vòng tránh thaiuống thuốc tránh thai khẩn cấp. Các biện pháp này có hiệu quả tối ưu nhất khi được sử dụng trong vòng 72 giờ sau khi quan hệ tình dục không dùng biện pháp bảo vệ.

Người phụ nữ sẽ có khả năng mang thai cao nhất khi quan hệ tình dục xảy ra vài ngày trước hoặc sau thời điểm rụng trứng. Vì vậy để tránh xảy ra mang thai ngoài ý muốn, nên tính ngày rụng trứng để lựa chọn thời gian giao hợp an toàn kể cả khi có dùng biện pháp tránh thai khẩn cấp.

Phụ nữ có hoạt động tình dục thường xuyên không nên sử dụng thuốc tránh thai khẩn cấp như một biện pháp ngừa thai, bởi nếu lạm dụng chúng có thể gây ra nhiều tác động không tốt đến sức khỏe và hiệu quả tránh thai cũng không cao bằng việc dùng các phương pháp tránh thai lâu dài.

Uống thuốc tránh thai khẩn cấp ra máu
Thuốc tránh thai khẩn cấp là biện pháp ngừa thai tiện lợi khi không có dụng cụ bảo vệ

2. Các phương pháp tránh thai khẩn cấp

2.1. Thuốc tránh thai khẩn cấp

Hiện nay có 2 loại thuốc tránh thai khẩn cấp không cần kê đơn có thể mua trực tiếp tại các hiệu thuốc, đó là:

  • Thuốc ngừa thai khẩn cấp chỉ chứa progestin:

Sử dụng trong 72 giờ sau khi quan hệ tình dục không có biện pháp bảo vệ. Liều thứ nhất nên uống càng sớm càng tốt và liều thứ hai uống cách đó 12 giờ. Càng dùng sớm, thuốc càng phát huy hiệu quả cao. Theo nghiên cứu, thuốc ngừa thai khẩn cấp chỉ chứa progestin có thể giúp giảm 89% khả năng mang thai nếu dùng đúng chỉ dẫn.

  • Thuốc phối hợp cả estrogen và progestin:

Thuốc chia thành 2 liều. Liều đầu tiên nên uống trong vòng tối đa 120 giờ sau khi quan hệ tình dục và đạt hiệu quả cao nhất nếu dùng sau 72 giờ đầu tiên. Liều thứ hai uống cách liều đầu 12 giờ. Theo nghiên cứu, thuốc tránh thai phối hợp có thể giảm 75% khả năng mang thai nếu dùng đúng chỉ dẫn.

Ngoài ra còn một số loại thuốc tránh thai khác cũng được dùng trong các tình huống khẩn cấp. Liều dùng khác nhau với từng hãng, vì vậy bạn nên tham khảo kỹ ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng. Tuy nhiên nói chung, với các loại thuốc tránh thai khẩn cấp thì nên dùng càng sớm càng tốt sau khi giao hợp để tăng hiệu quả ngừa thai.

Đặt vòng tránh thai
Ngoài tránh thai bằng thuốc, phương pháp đặt vòng tránh thai có thể nói là biện pháp tránh thai hữu hiệu

2.2. Vòng tránh thai

Vòng tránh thai sử dụng trong tránh thai khẩn cấp là loại vòng Copper T 380A (ParaGard). Nó được đặt vào tử cung sau 5 ngày kể từ khi xảy ra quan hệ tình dục (nhưng các bác sĩ khuyến cáo nên đặt càng sớm càng tốt) và có thể tháo ra khi chu kỳ kinh nguyệt tiếp theo đến, hoặc khi được xác nhận chắc chắn rằng bạn không mang thai.

Phụ nữ có thể dùng vòng tránh thai để ngừa thai lâu dài, trong đó vòng tránh thai bằng đồng có hiệu quả lên tới 10 năm. Đây là hình thức tránh thai hiệu quả nhất với tác dụng ngừa thai đạt 99,9%, có thể tháo ra bất cứ lúc nào và cũng dễ dàng để có thai trở lại.

3. Cơ chế hoạt động của thuốc tránh thai khẩn cấp

Các phương pháp tránh thai khẩn cấp thực hiện ngừa thai bằng cách ngừng hoặc trì hoãn việc rụng trứng, tác động đến tình trùng để ngăn chặn sự thụ tinh hoặc ngăn trứng làm tổ trong tử cung.

Các chuyên gia y tế xác định mang thai là khi trứng đã thụ tinh được cấy vào lớp niêm mạc tử cung của người phụ nữ, vì vậy tránh thai khẩn cấp sẽ có hiệu quả nếu được dùng trước khi quá trình này xảy ra. Phụ nữ sẽ vẫn có khả năng sinh sản trong chu kỳ kinh nguyệt tiếp theo trừ khi tiếp tục sử dụng biện pháp ngừa thai.

Cũng cần phải hiểu rằng, bản chất của tránh thai khẩn cấp là để ngăn ngừa mang thai chứ không phảiphá hủy thai. Do vậy uống thuốc tránh thai khẩn cấp khi có bầu sẽ không có tác dụng phá thai.

Để hiệu quả tránh thai tối ưu nhất, bạn cần phải thực hiện đúng theo chỉ dẫn của loại thuốc mà mình đã mua.

thuốc tránh thai
Sử dụng thuốc tránh thai khẩn cấp theo chỉ định của bác sĩ

4. Lưu ý trước khi dùng thuốc tránh thai khẩn cấp

Hãy nhờ đến sự tư vấn của bác sĩ hoặc tự trả lời những câu hỏi dưới đây để xem xét có nên dùng thuốc tránh thai khẩn cấp hay không:

  • Bạn có thể đã mang thai?
  • Bạn có đang sử dụng các biện pháp tránh thai thường xuyên nào không?
  • Bạn có thể đã tiếp xúc với bệnh lây truyền qua đường tình dục?

Trường hợp phụ nữ không nên dùng thuốc tránh thai khẩn cấp gồm:

  • Phụ nữ đang mang thai;
  • Bị chảy máu âm đạo chưa được chẩn đoán nguyên nhân;
  • Dị ứng với thành phần của thuốc;
  • Người không có mối quan hệ một vợ một chồng.

5. Ưu điểm và hạn chế của thuốc tránh thai khẩn cấp

5.1. Ưu điểm

Theo Tổ chức Kế hoạch hóa gia đình Hoa Kỳ, nếu biện pháp tránh thai khẩn cấp được sử dụng trong vòng 72 giờ sau khi xảy ra quan hệ tình dục không được bảo vệ, thì hiệu quả tránh thai có thể đạt từ 75 - 89%.

Tỷ lệ hiệu quả 75% không có nghĩa 25% còn lại là thất bại. Tỷ lệ này được hiểu rằng: trong 100 phụ nữ giao hợp không dùng biện pháp bảo vệ thì sẽ có 8 người mang thai, nếu cả 8 người này dùng các biện pháp tránh thai khẩn cấp thì số người mang thai sẽ chỉ còn 2 người.

Tránh thai khẩn cấp là một hình thức kiểm soát sinh sản dự phòng an toàn. Nó được sử dụng sau khi giao hợp nhưng phải trước khi có hiện tượng mang thai xảy ra, bởi như đã đề cập, bản chất của tránh thai khẩn cấp là ngừa thai chứ không phải phá thai.

5.2. Nhược điểm

Thuốc tránh thai khẩn cấp có một số tác dụng phụ tương tự như thuốc tránh thai thông thường, bao gồm:

  • Buồn nôn;
  • Đau bụng;
Rối loạn kinh nguyệt sau khi sinh con, nên làm gì?
Thuốc tránh thai khẩn cấp có thể khiến chị em bị đau bụng

  • Mệt mỏi;
  • Đau đầu;
  • Kinh nguyệt thay đổi;
  • Chóng mặt (ít gặp hơn);
  • Đau ngực(ít gặp hơn).

Bên cạnh đó, một số triệu chứng nghiêm trọng có thể xảy ra như đau tim, xuất hiện cục máu đông và dẫn tới đột quỵ. Nếu gặp bất cứ triệu chứng nào kể trên, bạn cần liên hệ với bác sĩ để được khám và can thiệp kịp thời.

Thuốc tránh thai khẩn cấp không có tác dụng ngừa thai trong suốt thời gian còn lại của chu kỳ kinh nguyệt. Chúng cũng không thể bảo vệ bạn khỏi các bệnh lây truyền qua đường tình dục.

6. Tại sao uống thuốc tránh thai khẩn cấp vẫn có bầu?

Thuốc tránh thai khẩn cấp chỉ có tác dụng ngừa thai nếu được dùng sau khi quan hệ tình dục. Điều đó có nghĩa là bạn vẫn có khả năng mang thai nếu như uống thuốc tránh thai khẩn cấp rồi quan hệ tình dục trở lại mà không có biện pháp bảo vệ nào (hoặc có nhưng thất bại, vd bao cao su rách,...).

Chưa có nghiên cứu cho biết thuốc tránh thai khẩn cấp sẽ có tác dụng trong bao lâu, vì vậy kể cả khi đã uống trước khi quan hệ tình dục thì bạn vẫn cần uống thêm một liều nữa sau khi kết thúc giao hợp để tăng hiệu quả ngừa thai.

7. Mang thai sau khi dùng thuốc tránh thai khẩn cấp có bị ảnh hưởng gì không?

Khám bệnh
Mang thai sau khi sử dụng thuốc tránh thai khẩn cấp nên kiểm tra sức khỏe thai kỳ thường xuyên

Các nhà khoa học đã thực hiện một nghiên cứu nhằm xác định xem liệu việc mang thai sau khi dùng thuốc tránh thai khẩn cấp có ảnh hưởng gì đến mẹ hoặc thai nhi không.

Một nghiên cứu đã so sánh số lượng trường hợp có thai chết lưu, dị tật bẩm sinh và biến chứng thai kỳ ở nhóm 36 phụ nữ mang thai đã dùng thuốc tránh thai khẩn cấp với nhóm 80 phụ nữ mang thai không dùng thuốc này.

Kết quả cho thấy những em bé được sinh ra từ người mẹ dùng thuốc tránh thai khẩn cấp có cân nặng và chiều cao tương đương với những em bé thuộc nhóm còn lại. Không có sự khác biệt về số trường hợp bị thai chết lưu, dị tật bẩm sinh hoặc biến chứng thai kỳ giữa 2 nhóm.

Dựa trên kết quả nghiên cứu này, các nhà khoa học cho rằng không có tác hại rõ ràng nào đối với người mẹ hoặc thai nhi được sinh ra do tránh thai khẩn cấp thất bại. Do đó, người phụ nữ mang thai trong trường hợp này không nên đi phá thai chỉ vì những lo ngại không có căn cứ về tác dụng phụ của thuốc lên thai nhi.

Nguồn tham khảo: emedicinehealth.com; webmd.com; princeton.edu

XEM THÊM: