......

Nghiện công việc: Triệu chứng, chẩn đoán và điều trị

Trong nền kinh tế phát triển không ngừng, nhiều người đang làm việc chăm chỉ và cảm thấy kiệt sức. Quan niệm thông thường cho rằng ai đó làm việc quá mức là người có trách nhiệm và đạo đức. Tuy nhiên, nghiện công việc nên được xem là một vấn đề ảnh hưởng đến sức khỏe cần điều trị.

1. Người nghiện việc là gì?

Giống như những chứng nghiện khác, nghiện làm việc thực sự là một tình trạng sức khỏe tâm thần, trong đó người mắc không có khả năng dừng hành vi. Chứng nghiện công việc thường bắt nguồn từ nhu cầu đạt được địa vị và thành công, hoặc để thoát khỏi căng thẳng về cảm xúc. Hội chứng này thường xảy ra ở những người theo chủ nghĩa hoàn hảo (perfectionist).

Giống như nghiện ma túy hay rượu, một người nghiện công việc sẽ cảm thấy bị cuốn vào khi làm việc. Điều này khiến họ tiếp tục lặp lại hành vi này mà không thể dừng lại, bất chấp cuộc sống cá nhân hoặc sức khỏe thể chất và tinh thần đang bị ảnh hưởng tiêu cực.

Thực tế, tình trạng nghiện công việc thường được coi là một đặc điểm tích cực hơn là một vấn đề. Người làm việc nhiều sẽ được đánh giá cao và thậm chí được khen thưởng, cả về mặt tài chính lẫn văn hóa. Tuy nhiên, nghiện công việc có thể cản trở các mối quan hệ ngoài công việc và các hoạt động bên ngoài công việc, tương tự như các chứng nghiện khác.

Thay vì cảm giác lành mạnh như những người nỗ lực và cống hiến cho công việc, những người rơi vào tình trạng nghiện công việc có thể không hài lòng và đau khổ về công việc. Họ có thể quan tâm quá mức đến công việc, cảm thấy mất kiểm soát ham muốn làm việc và dành quá nhiều thời gian, năng lượng cũng như nỗ lực trong công việc.

2. Triệu chứng của nghiện công việc

Trong một nền văn hóa mà người ta khen ngợi sự chăm chỉ và thường xuyên phải làm thêm giờ, có thể khó nhận ra chứng nghiện công việc. Những người nghiện việc thường sẽ biện minh cho hành vi của mình bằng cách giải thích đây là điều tốt và giúp họ đạt được thành công. Họ có thể được xem như người có trách nhiệm với công việc hoặc quyết tâm giúp các dự án thành công. Tuy nhiên, đam mê khát vọng và nghiện ngập là hoàn toàn khác nhau.

Người tham công tiếc việc có thể vùi đầu vào công việc để trốn tránh những khía cạnh khác trong cuộc sống, như rắc rối về vấn đề tình cảm hoặc khủng hoảng cá nhân. Tương tự như các chứng nghiện khác, người đó sẽ thực hiện hành vi mà không nhận thức được những tác động tiêu cực xảy ra.

Các triệu chứng của chứng nghiện công việc bao gồm:

  • Làm việc nhiều giờ tại văn phòng, ngay cả khi không cần thiết
  • Phải thức khuya (thậm chí là thức trắng đêm) để tham gia vào các dự án hoặc hoàn thành các nhiệm vụ
  • Bị ám ảnh bởi sự thành công trong công việc
  • Sợ hãi thất bại trong công việc
  • Hoang tưởng về hiệu suất làm việc
  • Cắt đứt các mối quan hệ cá nhân vì công việc
  • Không cởi mở với người khác về công việc
  • Dùng công việc như một cách để trốn tránh các mối quan hệ
  • Làm việc để đối phó với cảm giác tội lỗi hoặc trầm cảm
  • Làm việc để tránh đối mặt với các cuộc khủng hoảng, như người thân qua đời, ly hôn hoặc rắc rối tài chính.
Nghiện công việc
Phải thức khuya là một trong các triệu chứng của chứng nghiện công việc

3. Tác hại của nghiện công việc

Giống như hầu hết các chứng nghiện khác, chứng nghiện công việc sẽ trở nên tồi tệ hơn theo thời gian nếu người bệnh không tìm kiếm sự giúp đỡ. Họ có thể bị kiệt quệ về thể chất và tinh thần nếu vùi đầu vào công việc đến mức lao tâm khổ trí. Kiệt sức có thể dẫn đến căng thẳng tột độ, tan vỡ các mối quan hệ và thậm chí là lạm dụng ma túy.

Nếu không được kiểm soát, những người nghiện việc có thể xa lánh bạn bè và gia đình. Tình trạng này kéo dài quá lâu sẽ làm mất đi các mối quan hệ này vĩnh viễn. Ngoài ra, căng thẳng mãn tính do làm việc liên tục còn ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất.

Làm việc quá sức cũng có thể dẫn đến suy giảm hệ miễn dịch và tăng nguy cơ mắc bệnh. Nhưng may mắn là chứng nghiện công việc có thể kiểm soát được. Sau khi điều trị, người bệnh có thể khôi phục lại sự cân bằng lành mạnh giữa công việc và cuộc sống.

4. Chẩn đoán chứng nghiện công việc

Thang đo nghiện công việc Bergen được chấp nhận trong cộng đồng y tế, với các mức điểm tần suất như sau:

  • Không bao giờ (1)
  • Hiếm khi (2)
  • Đôi khi (3)
  • Thường xuyên (4)
  • Luôn luôn (5)

Các mục được yêu cầu chấm điểm bao gồm:

  • Bạn đã từng nghĩ cách để có nhiều thời gian hơn cho công việc.
  • Làm việc giúp bạn giảm cảm giác tội lỗi, bất lực, trầm cảm và lo lắng.
  • Bạn được yêu cầu giảm thời gian làm việc nhưng đã bỏ qua.
  • Bạn dành thời gian cho công việc nhiều hơn so với dự định ban đầu.
  • Bạn trở nên căng thẳng khi không thể làm việc.
  • Bạn dành thời gian làm việc thêm thay vì thư giãn với sở thích cá nhân, hoạt động vui chơi và tập thể dục.
  • Làm việc nhiều đã ảnh hưởng không tốt đến sức khỏe của bạn.

Nếu bạn trả lời “thường xuyên” hoặc “luôn luôn” cho ít nhất 4 mục trong số đã được liệt kê bên trên, bạn có thể mắc chứng nghiện công việc.

Nghiện công việc
Nghiện công việc có thể ảnh hưởng đến tình trang sức khỏe của bạn

5. Điều trị tình trạng nghiện công việc

Nếu mắc chứng nghiện công việc, bạn có thể không cần điều trị ở mức độ tương tự như người nghiện ma túy. Tuy nhiên, bạn có thể yêu cầu một chương trình phục hồi chức năng cho bệnh nhân nội trú hoặc ngoại trú để kiểm soát hành vi.

Mặc dù chương trình phục hồi chức năng phổ biến hơn ở những người nghiện rượu và ma túy, nhưng những người nghiện việc nặng cũng có thể được giúp đỡ bằng cách tiếp cận chuyên sâu này. Điều trị nội trú yêu cầu bạn phải ở tại cơ sở y tế trong thời gian hồi phục. Điều trị ngoại trú cho phép bạn sống ở nhà, nhưng phải tham gia các lớp học và tư vấn trong ngày.

Nhiều người tham công tiếc việc tìm được sự giúp đỡ thông qua các nhóm và chương trình trị liệu khác nhau. Ví dụ, bạn có thể kết nối với những người khác cũng đang trải qua tình trạng tương tự và cùng hỗ trợ nhau một cách lành mạnh.

Những người nghiện việc thường làm việc để tránh cảm giác tội lỗi, nghĩ rằng bản thân đang lười nhác và không cố gắng hết mình. Vì vậy, điều quan trọng đối với họ là phát triển mối quan hệ lành mạnh với công việc. Hầu hết chúng ta cần phải làm việc để trang trải cho cuộc sống, nên hầu hết các trường hợp điều trị không thể chỉ đơn giản là ngừng làm việc. Đôi khi bạn cần tạm nghỉ để nhận ra rằng cuộc sống vẫn sẽ tiếp diễn mà không cần làm việc liên tục. Thay đổi nghề nghiệp cũng có thể giúp kiểm soát cơn nghiện.

Nghiện làm việc có thể là kết quả của một tình trạng sức khỏe tâm thần khác, chẳng hạn như rối loạn ám ảnh cưỡng chế (OCD) hoặc rối loạn lưỡng cực. Mặt khác, hội chứng này cũng có thể gây ra các vấn đề sức khỏe tâm thần, chẳng hạn như trầm cảm.

Vì những lý do trên, việc đánh giá sức khỏe tâm thần với chuyên gia có thể sẽ hữu ích, giúp bạn lên kế hoạch điều trị và giải quyết chứng nghiện công việc cũng như bất kỳ vấn đề tiềm ẩn nào. Ngoài ra, người bệnh cũng có thể áp dụng bổ sung những liệu pháp khác, bao gồm cả thuốc, để kiểm soát các cơn bốc đồng, lo lắng và căng thẳng.

Tốt nhất khi cơ thể xuất hiện những dấu hiệu của chứng nghiện công việc, bạn nên đến các cơ sở y tế chuyên khoa để được kiểm tra và điều trị kịp thời. Tránh để lâu tình trạng sức khỏe sẽ ảnh hưởng và cản trở trong sinh hoạt và cuộc sống hàng ngày.

Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec hiện có đầy đủ các chuyên khoa thăm khám, điều trị, phục hồi chuyên sâu, do đó khi có bất cứ vấn đề gì về sức khỏe, khách hàng có thể tới bệnh viện để được kiểm tra bởi đội ngũ bác sĩ giàu chuyên môn.

Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HOTLINE hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Tải và đặt lịch khám tự động trên ứng dụng MyVinmec để được giảm ngay 20% phí khám bệnh lần đầu trên toàn hệ thống Vinmec (áp dụng từ 1/8 - 30/9/2022). Quý khách cũng có thể quản lý, theo dõi lịch và đặt hẹn tư vấn từ xa qua video với các bác sĩ Vinmec mọi lúc mọi nơi ngay trên ứng dụng.

Nguồn tham khảo: healthline.com - verywellmind.com

2.7K

Dịch vụ từ Vinmec

Bài viết liên quan