......

Biến chứng gây mê hồi sức trong sản khoa

Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi Bác sĩ chuyên khoa I Nguyễn Xuân Tịnh - Bác sĩ Gây mê - Hồi sức - Khoa Ngoại tổng hợp - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Phú Quốc. Bác sĩ đã có hơn 18 năm kinh nghiệm học tập và làm việc trong lĩnh vực Gây mê – Hồi sức.

Các biến chứng gây mê hồi sức trong sản khoa có thể phát sinh do các bệnh nền của người bệnh hoặc cũng có thể do sự xâm lấn của các thủ thuật ngoại khoa. Những biến chứng này có thể xảy ra trong giai đoạn tiền mê, khởi mê, duy trì mê, thoát mê (hồi tỉnh) và sau mổ.

1. Gây mê hồi sức là gì?

Gây mê là một phương pháp giúp cho người bệnh không cảm nhận được cơn đau với mức độ thức tỉnh khác nhau. Phương pháp gây mê còn giúp duy trì ổn định các chức năng sống khi bác sĩ thực hiện một cuộc phẫu thuật, thủ thuật. Chính phương pháp gây mê sẽ giúp cho người bệnh nằm yên, không đau, không động đậy khiến quá trình phẫu thuật được diễn ra thuận lợi và đặc biệt là để bảo đảm an toàn cho người bệnh.

Hồi sức chính là những biện pháp chẩn đoán, điều trị cho người bệnh ngoại khoa để duy trì, ổn định và cải thiện các chức năng sống. Nhờ vào các phương tiện theo dõi, hỗ trợ tim mạch, hô hấp và sử dụng các thuốc hồi sức sẽ giúp điều chỉnh các rối loạn về chức năng sống của người bệnh.

Do đó, gây mê trong quá trình thực hiện phẫu thuật, thủ thuật là điều cần thiết bởi đau đớn và sợ hãi sẽ dẫn đến phản xạ ngừng tim cho người bệnh. Gây mê hồi sức luôn đi kèm với nhau để góp phần tạo nên một cuộc phẫu thuật thành công. Đặc biệt ở những người bệnh có bệnh mạn tính kèm theo (cao huyết áp, bệnh tim mạch, tiểu đường, suy thận...) thì gây mê và hồi sức càng đóng một vai trò vô cùng quan trọng.

Tuyển dụng bác sĩ gây mê
Gây mê là một phương pháp giúp cho người bệnh không cảm nhận được cơn đau với mức độ thức tỉnh khác nhau

2. Biến chứng gây mê hồi sức trong sản khoa

Gây mê hồi sức đóng vai trò vô cùng quan trọng trong sản khoa. Tuy nhiên, gây mê hồi sức cũng có thể gây ra các biến chứng rất nguy hiểm. Các biến chứng gây mê hồi sức trong sản khoa có thể phát sinh do các bệnh nền của người bệnh hoặc cũng có thể do sự xâm lấn của các thủ thuật ngoại khoa hay do biến chứng của gây mê.

Những biến chứng sản khoa trong gây mê hồi sức có thể xảy ra trong giai đoạn tiền mê, khởi mê, duy trì mê, thoát mê (hồi tỉnh) và sau mổ. Các biến chứng khi gây mê hồi sức trong sản khoa bao gồm:

Giai đoạn tiền mê:

  • Biến chứng gây mê hồi sức có thể gặp trong giai đoạn này là tình trạng suy giảm hô hấp. Nguyên nhân là do các thuốc gây mê có tác dụng ức chế hô hấp và những thuốc này nhạy cảm hơn ở người già và trẻ nhỏ;
  • Trụy tim mạch: Biến chứng này hay gặp ở những người hay bị mất nước, mất điện giải nặng và người thiếu đạm dạng kéo dài. Đặc biệt biến chứng gây mê hồi sức trong sản khoa này xảy ra khi tiền mê bằng các thuốc phong bế hạch thần kinh giao cảm vì dễ trụy tim mạch khi thay đổi tư thế.

Giai đoạn khởi mê:

  • Biến chứng ngừng thở: Nguyên nhân dẫn đến biến chứng ngừng thở gây mê hồi sức trong sản khoa là do tiêm thuốc mê tĩnh mạch nồng độ cao, tiêm nhanh và do thuốc giãn cơ, người bệnh nín thở lâu.
  • Ngạt: Nguyên nhân do tắc đường hô hấp trên bởi đờm dãi nhiều, co thắt thanh và khí phế quản, tụt lưỡi đè vào thanh môn, do nôn và có máu cũng như dị vật.
  • Ngừng tim: Là ngừng hoạt động cơ tim dẫn đến máu không có sự lưu thông. Máu sẽ không chảy vào các cơ quan quan trọng, không cung cấp được oxy, dẫn đến tử vong nếu không được điều trị.
  • Tụt huyết áp: Nguyên nhân dẫn đến biến chứng tụt huyết áp trong giai đoạn khởi mê là do bù dịch không đủ hoặc do tác dụng của một số loại thuốc gây mê.
  • Nôn: Nguyên nhân do dạ dày ứ đọng thức ăn. Biến chứng sản khoa này thường gặp khi mổ cấp cứu.
Gây mê nội khí quản
Gây mê hồi sức đóng vai trò vô cùng quan trọng trong sản khoa

Giai đoạn duy trì mê:

  • Thiếu oxy: Biến chứng gây mê hồi sức trong sản khoa này là do các yếu tố gây cản trở hoặc tắc đường hô hấp trên, hô hấp nhân tạo không tốt,...
  • Thừa CO2: Biến chứng này chủ yếu cũng là do các yếu tố gây cản trở hoặc tắc đường hô hấp trên, hô hấp nhân tạo không tốt,...
  • Các biến chứng khác như: Hạ thân nhiệt, ngừng tim, mạch nhanh hoặc chậm, nấc,... cũng là các biến chứng có thể xảy ra.

Giai đoạn thoát mê:

  • Biến chứng nôn: Nguyên nhân dẫn đến biến chứng này là do sau khi gây mê, tác dụng của thuốc gây mê còn nên người bệnh thường hay nôn hoặc quá trình hút dịch dạ dày không hết.
  • Tắc đường hô hấp trên: Nguyên nhân gây tắc đường hô hấp trên là do tụt lưỡi, lưỡi đè vào thanh môn,...
  • Trụy tim mạch: Có thể do thừa CO2 ở giai đoạn sau gây mê, mất máu do bù chưa đủ và do di chuyển không nhẹ nhàng.

Xem thêm: Chế độ ăn sau sinh mổ: Đừng quá kiêng khem

3. Các tai biến khác trong sản khoa

Tai biến sản khoa là những biến chứng rất nguy hiểm, tai biến sản khoa có thể xảy ra trong lúc mang thai, chuyển dạ, lúc sảy thai hay sinh non hoặc có thể trong thời gian hậu sản. Tai biến sản khoa rất nguy hiểm vì không thể tiên lượng trước được, đe dọa sự an toàn của mẹ và bé. Các tai biến trong sản khoa có thể kế đến như sau:

  • Thuyên tắc ối: Đây là tình trạng xâm nhập của nước ối, tế bào thai nhi, các mảnh vụ hoặc tóc thai nhi vào trong mạch máu sản phụ qua đường nhau thai ở tử cung. Biến chứng này được xem là nguy hiểm nhất trong sản khoa, nói biến chứng này nguy hiểm nhất là vì nó diễn ra rất nhanh và bất ngờ, không thể dự phòng trước được nên gây ra các phản ứng dị ứng, suy tim phổi cấp và xuất huyết nghiêm trọng. Có khoảng 50% sản phụ tử vong nếu gặp phải biến chứng thuyên tắc ối.
  • Vỡ tử cung: Tai biến vỡ tử cung có thể đe dọa tính mạng cả mẹ lẫn thai nhi. Khi tử cung người mẹ bị vỡ, thai nhi sẽ chết và nếu không được điều trị kịp thời thì thai phụ cũng sẽ gặp nguy hiểm. Biến chứng sản khoa này thường xảy ra ở trường hợp thai quá to hoặc ngôi thai bất thường, có vết mổ ở tử cung...
  • Băng huyết sau sinh: Băng huyết sau sinh là biến chứng sản khoa thường xảy ra trong vòng 24 giờ đầu sau khi sản phụ sinh. Biến chứng này nếu không tích cực điều trị thì sẽ gây tử vong cho sản phụ.
  • Hội chứng sản giật, tiền sản giật: Đây là những biến chứng của rối loạn tăng huyết áp trong thai kỳ. Biến chứng sản khoa này thường xảy ra trong giai đoạn 3 tháng cuối của thai kỳ.
  • Nhiễm trùng hậu sản: Nhiễm trùng hậu sản xảy ra ở sản phụ sau khi sinh. Nhiễm trùng hậu sản có thể xuất phát từ âm đạo, cổ tử cung, tử cung trong khoảng 6 tuần đầu sau khi sinh. Nhiễm trùng hậu sản sẽ gây ảnh hưởng đến sức khỏe và tính mạng của sản phụ.
  • Uốn ván sơ sinh: Biến chứng này là tình trạng hệ thần kinh trung ương của trẻ sơ sinh bị nhiễm độc bởi độc tố uốn ván Clostridium tetani. Loại độc tố này sẽ xâm nhập vào cơ thể trẻ thông qua đường rốn, vết cắt dây rốn bằng dụng cụ có chứa nha bào uốn ván do không được vệ sinh tiệt trùng đúng quy trình y khoa. Mặc dù y học đã nghiên cứu các phương pháp hồi sức để điều trị uốn ván sơ sinh, nhưng tỷ lệ tử vong do uốn ván sơ sinh vẫn lên đến 80%

Bất kỳ sản phụ nào cũng có nguy cơ biến chứng sản khoa, vì vậy việc dự phòng tai biến sản khoa đóng một vai trò quan trọng trong việc đảm bảo sức khỏe cho mẹ và bé..

Xem thêm: Phân loại các nhiễm trùng hậu sản và phác đồ điều trị

Tiền sản giật - tai biến sản khoa nguy hiểm và cách phòng ngừa
Tai biến sản khoa là những biến chứng rất nguy hiểm

4. Cách phòng ngừa tai biến sản khoa

Để phòng ngừa các biến chứng trong sản khoa, phương pháp quan trọng nhất là cần khám thai theo định kỳ để phát hiện sớm các nguy cơ và bất thường nếu có. Đồng thời, phụ nữ mang thai nên:

  • Tiêm phòng uốn ván đầy đủ và đúng lịch
  • Bổ sung sắt, canxi, vitamin theo đúng chỉ định của bác sĩ.
  • Có chế độ dinh dưỡng cũng như nghỉ ngơi, lao động nhẹ nhàng và hợp lý
  • Khi thấy các dấu hiệu đau bụng, ra nước âm đạo, ra huyết âm đạo hay nhức đầu, hoa mắt, chóng mặt... thì cần đến ngay cơ sở y tế để được khám và điều trị kịp thời.

Để đảm bảo an toàn trong quá trình sinh nở và không xảy ra biến chứng khi gây mê, sản phụ cần lựa chọn bệnh viện uy tín, có đội ngũ bác sĩ chuyên môn cao và hệ thống trang thiết bị hiện đại. Hiện nay, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec là một trong những bệnh viện áp dụng nghiêm ngặt các tiêu chuẩn thực hành gây mê phẫu thuật an toàn theo các hướng dẫn quốc tế. Vinmec có đội ngũ bác sĩ và điều dưỡng gây mê giàu kinh nghiệm, trang thiết bị hiện đại như: máy dò thần kinh, máy siêu âm, hệ thống kiểm soát đường thở khó của Karl Storz, hệ thống theo dõi gây mê toàn diện AoA (Adequate of Anesthesia) của GE bao gồm theo dõi độ mê, độ đau và độ giãn cơ sẽ mang lại chất lượng cao và an toàn, giúp bệnh nhân gây mê vừa đủ, không thức tỉnh, không tồn dư thuốc giãn cơ sau mổ.

Hệ thống Y tế Vinmec cũng tự hào là bệnh viện đầu tiên tại Việt Nam ký kết với Hiệp hội Gây mê Thế giới (WFSA) hướng đến mục tiêu trở thành bệnh viện an toàn nhất về gây mê phẫu thuật tại Đông Nam Á.

Để được tư vấn trực tiếp, Quý Khách vui lòng bấm số HOTLINE hoặc đăng ký lịch trực tuyến TẠI ĐÂY. Tải ứng dụng độc quyền MyVinmec để đặt lịch nhanh hơn, theo dõi lịch tiện lợi hơn!

163 lượt đọc

Dịch vụ từ Vinmec

Bài viết liên quan