......

Liệt vận nhãn là gì? Nhận biết và điều trị

Liệt vận nhãn là 1 trong những bệnh về mắt có biểu hiện lâm sàng phức tạp. người bệnh có thể liệt một hoặc nhiều cơ vận nhãn. Vậy liệt vận nhãn là gì? Nhận biết và điều trị.

1. Liệt vận nhãn là gì?

Liệt vận nhãn là triệu chứng bệnh lý tại mắt. Mỗi mắt bao gồm 6 cơ vận nhãn ngoại lai và 2 cơ vận nhãn nội tại. Liệt vận nhãn có thể liệt 1 hoặc nhiều cơ vận nhãn nói trên.

Trong đó, 6 cơ vận nhãn ngoại lai bao gồm 4 cơ thẳng: cơ thẳng trên, cơ thẳng dưới, cơ thẳng trong và cơ thẳng ngoài cùng 2 cơ chéo bao gồm cơ chéo bé, cơ chéo lớn liên quan đến các cử động của nhãn cầu. Hai cơ vận nhãn nội tại bao gồm cơ thể mi và cơ co đồng tử, chúng liên quan tới khả năng quy tụ và điều tiết.

Liệt vận nhãn được chia làm 2 loại:

  • Lác liệt: Liệt một hoặc nhiều cơ ngoại nhãn không cân đối 2 mắt
  • Liệt động tác liên hợp hai mắt.

Các cơ vận nhãn ngoại lai được chi phối bởi dây thần kinh thứ III, IV và VI. Trong đó: dây thần kinh số III có tác dụng kiểm soát các cơ thẳng, khép mắt. Dây thần kinh số VI có tác dụng điều khiển cơ thẳng ngoài, chi phối hành động liếc mắt

Vì vậy, nếu các dây thần kinh này bị tổn thương sẽ gây ra liệt vận nhãn.

2. Nhận biết triệu chứng liệt vận nhãn

  • Song thị

Song thị là triệu chứng điển hình của bệnh lý liệt vận nhãn. Độ lác càng lớn song thị càng biểu hiện rõ.

Trong liệt dây số 3 III có thể song thị ngang đơn thuần nếu chỉ tổn nhánh chi phối cơ trực trong nhưng đa số là song thị đứng tổn thương của cả cơ thẳng đứng và cơ chéo.

  • Bị lác

Lác là một trong những triệu chứng điển hình của liệt vận nhãn. Góc lác thay đổi ở các hướng nhìn khác nhau, góc lác lớn nhất là khi nhìn về hướng tác dụng của cơ bị liệt

  • Vận nhãn bị hạn chế

Hoạt trường của các cơ bị liệt hoạt động hạn chế. Hạn chế vận nhãn là triệu chứng ban đầu của lác.

Để kiểm tra vận nhãn, bác sỹ sẽ yêu cầu bệnh nhân nhìn theo 9 hướng khác nhau: nhìn thẳng, nhìn phải, nhìn trái, nhìn lên, nhìn xuống, nhìn trên phía phải, nhìn trên phí bên trái, nhìn xuống dưới bên phải, nhìn xuống dưới bên trái để xác định hạn chế vận nhãn và so sánh hai mắt.

  • Triệu chứng khác

Khi bị liệt vận nhãn, bệnh nhân có thể bị rối loạn cảm giác giác mạc, giảm hoặc mất phản xạ đồng tử, giãn đồng tử. Khi thăm khám soi đáy mắt có thể xuất hiện hình ảnh phù gai, xuất huyết. Để đánh giá chính xác, bệnh nhân sẽ cần phải làm thêm một số khám nghiệm tại mắt như đo thị lực, nhãn áp, thị trường, đo độ lồi mắt.

Khi bị liệt toàn bộ dây thần kinh III, bệnh nhân có triệu chứng bị sụp mí hoàn toàn, mắt lác ra ngoài và hơi bị nén xuống. mọi phía vận nhãn đều bị hạn chế trừ liếc sang ngay.

Dây thần kinh số IV được nguyên vẹn tuy nhiên khi kiểm tra thấy sự vòng quay vòng vào trong khi thử ấn vào mắt.

Mắt lác
Lác là triệu chứng điển hình của liệt vận nhãn

3. Nguyên nhân gây liệt vận nhãn

Có nhiều nguyên nhân gây liệt vận nhãn, trong có có những nguyên nhân phổ biến sau:

Bị chấn thương

  • Bị chấn thương sọ não: có nguy cơ cao bị liệt dây thần kinh đơn độc hoặc liệt dây thần kinh số VI
  • Bị chấn thương hố mắt: có nguy cơ cao bị liệt cơ.

U não

  • U não dễ gây ra những biến chứng làm tổn thương dây thần kinh

Có bệnh lý mạch máu

  • Cao huyết áp, xuất huyết màng nào làm tăng nguy cơ bị liệt vận nhãn
  • Phình động mạch do tiểu đường dễ gây liệt dây thần kinh số III, số IV

Nguyên nhân khác:

  • Do di truyền, do bị nhiễm khuẩn,...
Chấn thương sọ não 1
Bị chấn thương sọ não có nguy cơ liệt vận nhãn

4. Có thể điều trị liệt vận nhãn được không?

Liệt vận nhãn cần nhiều thời gian điều trị và kết hợp nhiều phương pháp khác nhau. Phát hiện càng sớm, thời gian điều trị càng rút ngắn vì vậy, khi có dấu hiệu bất thường ở mắt, cần nhanh chóng tới các cơ sở y tế uy tín để được kiểm tra.

Mục đích của việc điều trị bao gồm chỉnh lệch trục nhãn cầu, cải thiện vận nhãn, mở rộng thị trường, loại bỏ song thị, hạn chế tư thế lệch đầu vẹo cổ.

Phương pháp điều trị liệt vận nhãn còn tùy thuộc vào nguyên nhân gây bệnh, tuy nhiên nguyên tắc điều trị liệt vận nhãn là điều chỉnh lệch trục nhãn cầu, loại bỏ song thị, mở rộng thị trường, cải thiện của vận nhãn.

Điều trị không phẫu thuật bằng cách bịt mắt luân phiên 2 mắt để hạn chế song thị, đeo lăng kính để bảo tồn hợp thị và tránh song thị, tập luyện vận nhãn nhìn các hướng, tiêm thuốc Botulinum.

Chỉ định phẫu thuật khi liệt vận nhãn đã ổn định, thông thường sau thời gian điều trị khoảng 6 tháng.

Nếu bạn đang gặp phải những vấn đề về thị lực thì hãy đến ngay cơ sở y tế để được các bác sĩ khám và điều trị sớm nhất. Hiện nay, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec có các gói dịch vụ liên quan đến thị lực như:

Đội ngũ bác sĩ giỏi cùng trang thiết bị hiện đại tại Vinmec sẽ giúp bạn nhanh chóng phát hiện các bệnh lý nhãn khoa và điều trị kịp thời.

Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HOTLINE hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Tải và đặt lịch khám tự động trên ứng dụng MyVinmec để được giảm ngay 15% phí khám khi đặt hẹn khám lần đầu trên toàn hệ thống Vinmec (áp dụng từ 17/10 - 31/12/2022). Quý khách cũng có thể quản lý, theo dõi lịch và đặt hẹn tư vấn từ xa qua video với các bác sĩ Vinmec mọi lúc mọi nơi ngay trên ứng dụng.

4.9K

Dịch vụ từ Vinmec

Bài viết liên quan