......

Sụn chêm hình đĩa được chẩn đoán bằng kỹ thuật y tế nào?

Sụn chêm đĩa hình

Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi Thạc sĩ, Bác sĩ Nguyễn Quang Đức – Bác sĩ chẩn đoán hình ảnh - Khoa Chẩn đoán hình ảnh và Y học hạt nhân - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Times City.

Sụn chêm hình đĩa là một dạng biến thể của sụn chêm bất thường phổ biến ở trẻ em. Tiền sử chi tiết về các triệu chứng đau nhức khớp và khám sức khỏe kết hợp với MRI đầu gối giúp chẩn đoán sụn chêm hình đĩa hiệu quả hơn trong các trường hợp có biểu hiện lâm sàng khác nhau, từ không có triệu chứng đến đau đớn và sưng đầu gối nghiêm trọng.

1. Sụn chêm hình đĩa là gì?

Sụn chêm là hai cấu trúc hình lưỡi liềm ở đầu gối đóng vai trò giảm xóc giữa xương đùi và xương chày thông qua cơ chế tiêu tán ứng suất và phân tán tải trọng nén. Đây là cấu trúc sợi sụn chủ yếu bao gồm collagen loại I. Các chức năng của sụn chêm bao gồm truyền lực, tăng cường độ khớp và ổn định cấu trúc của đầu gối khi vận động. Mặt khum ở giữa thường có hình chữ C và tiếp xúc mật thiết với bao khớp xung quanh. Mặt khum bên có hình dạng tròn hơn và tính di động tốt hơn.

Sụn chêm hình đĩa là một biến thể giải phẫu từ sụn chêm có hình lưỡi liềm như bình thường. Các biến thể này thường dễ gây thương tích hơn so với sụn chêm có hình dạng bình thường. Khi người bệnh mắc phải chứng sụn chêm hình đĩa, khớp gối thường có thể dẫn đến đau và cảm giác lộp bộp bên trong đầu gối, thường được gọi là “hội chứng đầu gối lộp bộp.” Từ đó, chức năng vận động của khớp sẽ bị ảnh hưởng và đòi hỏi phải được can thiệp. Việc xử trí trong các tình huống này bao gồm quan sát và sửa chữa sụn chêm dựa trên hình thái, biểu hiện của bệnh nhân.

Nguyên nhân của sụn chêm hình đĩa từ trước đến nay vẫn được xem là bẩm sinh. Kiểm tra mô học của một mặt sụn chêm hình đĩa cho thấy các sợi collagen bị suy giảm, mất kết cấu tổ chức và thoái hóa so với sụn chêm bình thường. Hơn nữa, độ dày của sụn chêm tăng lên và có hiện tượng tăng sinh mạch máu bất thường, làm tăng nguy cơ rách sụn chêm dựa trên cơ chế là các vi chấn thương lặp đi lặp lại khi vận động mạnh hay ngay trong các sinh hoạt hằng ngày.

Sụn chêm hình đĩa
Sụn chêm hình đĩa là một biến thể giải phẫu từ sụn chêm có hình lưỡi liềm như bình thường.

2. Biểu hiện của sụn chêm hình đĩa như thế nào?

Sụn chêm hình đĩa có triệu chứng biểu hiện nhiều nhất là đau đầu gối cùng với có hoặc không kèm theo các triệu chứng cơ học.

Cảm giác đau không phải lúc nào cũng xuất hiện nhưng thường phổ biến hơn khi hoạt động và có thể kết hợp với đau là phạm vi cử động bị hạn chế và tràn dịch ổ khớp.

Sự khởi đầu của các triệu chứng có thể là sau khi người bệnh chấn thương hoặc vận động mạnh, lặp đi lặp lại trên khớp gối. Theo đó, nếu sụn chêm hình đĩa có triệu chứng, bệnh nhân sẽ thường biểu hiện rất sớm, ngay từ ở tuổi thiếu niên.

Một khi rách sụn chêm bị di lệch, bệnh nhân có thể suy giảm khả năng mở rộng đầu gối hoàn toàn.

Lúc này, một bài kiểm tra toàn diện đầu gối nên được thực hiện, bao gồm kiểm tra bằng mắt, phạm vi chuyển động, đánh giá mạch thần kinh, kiểm tra độ ổn định của dây chằng và các nghiệm pháp kiểm tra đặc biệt dành riêng cho sụn chêm. Bác sĩ chuyên khoa xương khớp sẽ thực hiện các thao tác khám đặc biệt dành riêng cho bệnh lý sụn chêm, bao gồm sờ nắn đường khớp giữa hoặc bên để đánh giá độ đau, test McMurray, test nén Apley và test Thessaly.

Cứng khớp gối đau về đêm và khi đi lại có bài tập nào tập luyện ở nhà không?
Sụn chêm hình đĩa có triệu chứng biểu hiện nhiều nhất là đau đầu gối cùng với có hoặc không kèm theo các triệu chứng cơ học.

3. Sụn chêm hình đĩa được chẩn đoán bằng kĩ thuật y tế nào?

3.1. Chụp X quang thông thường

Bệnh nhân bị sụn chêm hình đĩa thường cho thấy các phát hiện trên chụp X quang khớp gối đơn thuần bình thường nhưng cũng có thể có các dấu hiệu gián tiếp tinh vi. Do đó, X quang được xem là một phương thức đầu tiên giúp chẩn đoán bất thường sụn chêm hình đĩa.

Các dấu hiệu gián tiếp của sụn chêm hình đĩa bao gồm mở rộng không gian khớp, mâm chày, giảm sản xương chày, nâng đầu bao xơ.

x-quang gối
X quang được xem là một phương thức đầu tiên giúp chẩn đoán bất thường sụn chêm hình đĩa.

3.2. Chụp cộng hưởng từ

Chụp cộng hưởng từ (MRI) khớp gối là một công cụ chẩn đoán quan trọng bổ trợ cho các đặc điểm lâm sàng của sụn chêm hình đĩa. Đây là một phương thức hữu ích để chẩn đoán và đánh giá các đặc điểm của lớp sụn cũng như tổn thương nếu có.

Các tiêu chí được đề xuất trên phim về sụn chêm hình đĩa bao gồm tỷ lệ giữa chiều rộng sụn chêm tối thiểu với chiều rộng mâm chày lớn nhất trên mặt phẳng thân trên 20% và tỷ lệ giữa tổng chiều rộng của cả hai sừng bên với đường kính khum trên mặt phẳng chỏm của hơn 75% để chẩn đoán chính xác sụn chêm hình đĩa trên MRI.

MRI khớp cũng có thể cung cấp thông tin về chất sụn, vết rách sụn chêm và sự hiện diện của các chất phản ứng viêm xương kèm theo. Những phát hiện trên MRI như sự thay đổi tín hiệu của chất trong sụn và phù nề đã được nhận định là dấu hiệu gián tiếp của rách sụn chêm ở bệnh nhân sụn chêm hình đĩa có triệu chứng. Biến dạng mặt sụn, chẳng hạn như uốn cong bất thường hoặc vênh và dịch chuyển là những dấu hiệu có giá trị cho sự tách rời ngoại vi của lớp sụn bị sang chấn.

Lúc này, các thông tin trên MRI được dùng để cung cấp cơ sở cho việc lập kế hoạch phẫu thuật liên quan đến hướng dịch chuyển, sửa chữa lớp sụn vào đúng cấu trúc giải phẫu bình thường.

mri gối
MRI khớp gối là một công cụ chẩn đoán quan trọng bổ trợ cho các đặc điểm lâm sàng của sụn chêm hình đĩa.

3.3 Nội soi khớp

Nội soi khớp có thể cần thiết để xác định chẩn đoán sụn chêm hình đĩa ở những bệnh nhân có triệu chứng khi không phát hiện được rõ trên phim chụp MRI.

4. Cách điều trị sụn chêm hình đĩa như thế nào?

Biện pháp điều trị bằng phẫu thuật được chỉ định cho các trường hợp sụn chêm hình đĩa có triệu chứng gây đau và / hoặc các triệu chứng cơ học.

Thông thường, bệnh nhân bị sụn chêm dạng đĩa có triệu chứng được điều trị bằng phương pháp nội soi khớp cắt một phần sụn chêm, là một thủ thuật định hình lại sụn chêm thành hình dạng lưỡi liềm đúng giải phẫu hơn để tăng cường chức năng của khớp. Điều quan trọng là trong quá trình thao tác cần phải bảo quản phần vành ngoại vi để duy trì sự ổn định của mặt khớp lâu dài về sau.

Ngược lại, nếu tình cờ chẩn đoán sụn chêm hình đĩa mà người bệnh không có triệu chứng thì không cần điều trị phẫu thuật. Tình trạng này có thể cần theo dõi song song với việc khuyến cáo bệnh nhân hạn chế cử động, đặt áp lực quá mức trên khớp gối nhằm giảm thiểu nguy cơ gây tổn thương có triệu chứng trong tương lai.

Trong giai đoạn hậu phẫu, khả năng phục hồi chức năng khớp còn cần có sự bổ trợ của tập luyện vật lý trị liệu, nhằm để tăng cường sức mạnh cơ bắp, tăng phạm vi vận động, kiểm soát phù nề, thăng bằng và phối hợp trong di chuyển.

Tóm lại, do giải phẫu bệnh lý và sự không ổn định, sụn chêm hình đĩa là một dị dạng khiến cho sụn chêm dễ bị rách hơn. Với vai trò của các kỹ thuật hình ảnh nhằm chẩn đoán sụn chêm hình đĩa, đặc biệt là với những cải tiến trong thiết bị và kỹ thuật nội soi khớp đã mang lại kết quả tốt hơn trong điều trị người bệnh, hồi phục chức năng vận động một cách hiệu quả.

Để chẩn đoán chính xác bệnh sụn chêm hình đĩa thì người bệnh cần đến bệnh viện uy tín để tiến hành thăm khám và điều trị ngay. Hiện nay, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec là một trong những bệnh viện uy tín hàng đầu cả nước, được đông đảo người bệnh tin tưởng thăm khám và điều trị bệnh. Không chỉ có hệ thống cơ vật chất, trang thiết bị hiện đại: 10 phòng siêu âm, 4 phòng chụp X- quang DR (1 máy chụp toàn trục, 1 máy tăng sáng, 1 máy tổng hợp và 1 máy chụp nhũ ảnh), 2 máy chụp Xquang di động DR, 2 phòng chụp cắt lớp vi tính đa dãy đầu thu (1 máy 128 dãy và 1 máy 256 dãy), 2 phòng chụp Cộng hưởng từ (2 máy 3 Tesla ), 1 phòng chụp mạch máu can thiệp 2 bình diện và 1 phòng đo mật độ khoáng xương....Vinmec còn là nơi quy tụ đội ngũ các y, bác sĩ giàu kinh nghiệm sẽ hỗ trợ phần nhiều trong việc chẩn đoán và phát hiện sớm những dấu hiệu bất thường của cơ thể người bệnh. Đặc biệt, với không gian được thiết kế theo tiêu chuẩn khách sạn 5 sao, Vinmec đảm bảo sẽ mang đến cho người bệnh sự thoải mái, thân thiện, yên tâm nhất.

Để được tư vấn trực tiếp, Quý Khách vui lòng bấm số HOTLINE hoặc đăng ký trực tuyến TẠI ĐÂY.

34 lượt đọc

Bài viết liên quan