......

Tìm hiểu về nội soi phế quản siêu âm

Bài viết được duyệt chuyên môn bởi Thạc sĩ, Bác sĩ Nguyễn Viết Thụ - Bác sĩ Chẩn đoán hình ảnh và Y học hạt nhân - Khoa Chẩn đoán hình ảnh và Y học hạt nhân - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Times City

Ngày nay, các bệnh lý hô hấp đang một gia tăng cả về tỷ lệ mắc và tỷ lệ tử vong (nhất là ung thư phổi). Các biện pháp chẩn đoán hình ảnh cũng ngày một phát triển đa dạng, bao gồm siêu âm nội soi phế quản giúp cho việc chẩn đoán bệnh lý hô hấp trở nên dễ dàng hơn.

1. Tổng quan siêu âm nội soi phế quản

Siêu âm nội soi phế quản (Endobronchial Ultrasound viết tắt là EBUS) là kỹ thuật nội soi phế quản bằng ống mềm thông qua đường miệng hoặc mũi, giúp bác sĩ quan sát đường hô hấp để chẩn đoán các bệnh lý về phổi. Thủ thuật này cho phép sinh thiết lấy các mẫu mô, tế bào hoặc dịch phổi để thực hiện xét nghiệm. Nội soi phế quản siêu âm cũng được sử dụng trong điều trị một số bệnh về phổi.

Siêu âm nội soi phế quản có 2 loại đầu dò chính:

  • Đầu dò xuyên tâm (Radial probe endobronchial ultrasound viết tắt là RP-EBUS) dành cho các tổn thương phổi ở ngoại vi.
  • Đầu dò lồi (Convex probe endobronchial ultrasound viết tắt là RP CP-EBUS) dành cho trung thất, hạch rốn phổi hoặc khối u cạnh phế quản.

Đây được coi là kỹ thuật thường quy và đầu tiên giúp chẩn đoán tổn thương ở các vị trí này.

2. Chỉ định nội soi phế quản siêu âm

Nội soi phế quản siêu âm sẽ giúp bác sĩ chẩn đoán các bệnh lý hô hấp thông qua kiểm tra các đường dẫn khí trong phổi hoặc sinh thiết lấy mẫu bệnh phẩm.

Nội soi phế quản siêu âm thường được chỉ định trong các trường hợp:

  • Nghi ngờ khối u ở phổi, hạch bạch huyết, xẹp phổi.
  • Các dấu hiệu bất thường trên phim X-quang hoặc qua các phương pháp chẩn đoán hình ảnh khác.
  • Nghi ngờ bệnh mô kẽ phổi, nhiễm trùng phổi và phế quản.
  • Bệnh nhân bị ho ra máu hoặc ho kéo dài hơn 3 tháng không rõ nguyên nhân.
  • Bệnh nhân hít phải khí độc hoặc hóa chất.
  • Cần lấy đi chất dịch hoặc đờm nhớt làm tắc nghẽn đường thở.
  • Nong đường thở bị tắc nghẽn hoặc hẹp.
  • Dẫn lưu áp xe.
bệnh lý hô hấp
Xẹp phổi là một bệnh lý hô hấp cần nội soi phế quản siêu âm

3. Quy trình thực hiện nội soi phế quản siêu âm

3.1. Chuẩn bị trước thủ thuật

Trước khi thực hiện thủ thuật, bác sĩ sẽ giải thích quy trình và yêu cầu bệnh nhân cân nhắc và ký giấy chấp nhận thực hiện thủ thuật.

  • Trong một số trường hợp có thể cần xét nghiệm máu trước khi nội soi.
  • Người bệnh được yêu cầu phải nhịn ăn ít nhất trước 4 giờ trước khi thực hiện thủ thuật, tuy nhiên có thể uống nước trước đó 2 giờ.
  • Người bệnh không uống các thuốc làm loãng máu như Aspirin, Ibuprofen trước khi thực hiện thủ thuật.
  • Bệnh nhân nếu đeo răng giả, hàm giả cần tháo ra.
  • Bác sĩ có thể đặt kim luồn (catheter) vào tĩnh mạch bệnh nhân để truyền thuốc giúp thư giãn hoặc gây mê nếu cần.
  • Do bệnh nhân có thể buồn ngủ sau khi thực hiện thủ thuật, nên cần có người nhà đi cùng hoặc chuẩn bị phương tiện đi lại trước khi xuất viện.

3.2. Quy trình nội soi phế quản siêu âm

Ống soi phế quản có gắn camera sẽ được đưa vào đường hô hấp qua miệng hoặc mũi để vào khí quản, dẫn đến phổi của bệnh nhân. Trong quá trình thực hiện phần lớn bệnh nhân vẫn rất tỉnh táo.

Bệnh nhân được hướng dẫn vào tư thế phù hợp. Đầu giường nâng cao giúp người bệnh có tư thế ngồi, đầu hơi ngửa ra sau như đang ngước nhìn trần nhà.

  • Nội soi qua đường miệng: Bác sĩ sẽ xịt thuốc tê vào miệng và cổ họng của bệnh nhân để giảm cảm giác khó chịu, buồn nôn khi ống soi đi vào.
  • Nội soi qua đường mũi: Bác sĩ sẽ đặt một miếng thạch gây tê đặt vào một lỗ mũi.

Người bệnh có thể bị ho khi ống soi phế quản bắt đầu đi vào, nhưng khi thuốc tê có tác dụng thì tình trạng này không còn, bệnh nhân cũng sẽ không có cảm giác ở vùng nội soi. Khi bệnh nhân ngấm thuốc tê hoàn toàn, ống soi sẽ được đưa vào phổi.

Trong quá trình thực hiện nội soi phế quản siêu âm, bệnh nhân có thể cần cung cấp oxy qua 1 ống được luồn vào mũi hoặc dùng mặt nạ dưỡng khí, kết hợp sử dụng máy theo dõi nhịp tim. Bác sĩ có thể bơm nước muối qua ống soi để rửa phổi, sinh thiết lấy mẫu dịch phổi, tế bào phổi và các chất khác trong phế nang để phục vụ công tác xét nghiệm. Bác sĩ cũng có thể đặt 1 ống stent vào đường dẫn khí.

3.3. Kết thúc thủ thuật nội soi phế quản siêu âm

Sau khi thuốc tê hết tác dụng, bệnh nhân có thể bị phản xạ ho, khàn giọng hoặc đau họng trong 1-2 giờ, bị rát họng trong vài ngày.

Thuốc tê được xịt vào cổ họng người bệnh có thể gây ảnh hưởng đến khả năng nuốt của người bệnh đến 4 giờ sau khi thực hiện nội soi. Do vậy người bệnh không được ăn uống cho đến khi thấy có phản xạ nuốt trở lại.

Sau khi siêu âm nội soi phế quản bệnh nhân có thể xuất viện trong ngày, tùy trường hợp bệnh nhân có thể lựa chọn nghỉ ngơi qua đêm tại khu điều trị nội trú.

Phương pháp nội soi phế quản siêu âm hiện là kỹ thuật được đánh giá cao giúp phát hiện các bệnh lý đường hô hấp một cách chính xác để từ đó có hướng điều trị kịp thời.

Với mong muốn mang đến cảm giác thoải mái cũng như hạn chế tối đa ảnh hưởng đến sức khỏe, bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec, đã áp dụng kỹ thuật nội soi phế quản ống mềm với các phương tiện máy móc hiện đại, bệnh nhân sẽ không cảm khó chịu khi tiến hành nội soi. Trước khi tiến hành thủ thuật, bệnh sẽ được nhân viên y tế gây mê và kiểm soát đường thở kỹ để đảm bảo an toàn và hạn chế tối đa sự kích thích hay khó chịu cho người bệnh. Tiếp đó, các bác sĩ sẽ thực hiện kỹ thuật nội soi, kiểm tra để đánh giá tình trạng sức khỏe.

Quy trình thăm khám đều được thực hiện bởi đội ngũ bác sĩ giàu chuyên môn, có nhiều năm kinh nghiệm kết hợp cùng các trang thiết bị máy móc hiện đại. Do đó, bệnh nhân hoàn toàn có thể yên tâm về kết quả thăm khám.

Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HOTLINE hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Tải và đặt lịch khám tự động trên ứng dụng MyVinmec để được giảm ngay 20% phí khám bệnh lần đầu trên toàn hệ thống Vinmec (áp dụng từ 1/8 - 30/9/2022). Quý khách cũng có thể quản lý, theo dõi lịch và đặt hẹn tư vấn từ xa qua video với các bác sĩ Vinmec mọi lúc mọi nơi ngay trên ứng dụng.

265 lượt đọc

Dịch vụ từ Vinmec

Bài viết liên quan