......

Tìm hiểu về xét nghiệm chì

Xét nghiệm chì chính là một phương pháp đo nồng độ chì trong máu tại thời điểm lấy mẫu. Mục đích của việc xét nghiệm chì đó chính là đánh giá mức độ nhiễm độc chì và theo dõi hiệu quả điều trị đối với những người bệnh bị nhiễm chì trước đó.

1. Sự nguy hiểm khi nhiễm chì là gì?

Chì được ký hiệu hóa học là Pb, đây là một kim loại nặng có thể được tìm thấy trong các hoạt động thường ngày của con người như đốt nhiên liệu hóa thạch, khai thác mỏ hoặc từ các hoạt động sản xuất.

Chì có màu xám xanh, nó thường được ứng dụng trong quy trình sản xuất ắc quy, các thiết bị che chắn tia X-quang hoặc các vật liệu và chất ăn mòn trong xây dựng,... Tuy nhiên, chì lại có độc tính mạnh và nó gây nguy hiểm cho sức khỏe đối với con người.

Cơ thể con người thường tiếp xúc với chì thông qua việc ăn uống những loại thực phẩm bị nhiễm chì, hít phải bụi hoặc khói có chứa chì... Khi cơ thể con người bị nhiễm độc chì thì nó sẽ gây ảnh hưởng xấu đến nhiều cơ quan trong cơ thể. Cụ thể, ngộ độc chì có thể:

  • Gây rối loạn hệ thần kinh trung ương khiến cho các tế bào thần kinh bị giết chết, từ đó dẫn đến tình trạng thiếu máu do ức chế sự tổng hợp hồng cầu;
  • Chì cũng có thể làm giảm thải trừ acid uric qua đường nước tiểu, từ đó gây bệnh Gout và tổn thương tế bào thận, thành mạch máu tăng co bóp nên dẫn đến huyết áp tăng;
  • Ngoài ra, ngộ độc chì còn khiến cho chức năng sinh sản của nam và nữ bị suy giảm, các hormone nội tiết quan trọng cũng giảm sản xuất.
  • Đối với trẻ sơ sinh nếu bị nhiễm phải chì thì sẽ cực kỳ nguy hiểm và để lại nhiều hậu quả nặng nề như trẻ bị suy giảm nhận thức vĩnh viễn, các hành vi cơ bản bị rối loạn, tế bào xương bị tổn thương nên sẽ làm giảm chiều cao trầm trọng;
  • Đối với phụ nữ mang thai bị nhiễm độc chì sẽ khiến cho thai nhi bị ngộ độc chì, từ đó có nguy cơ cao sinh non, thậm chí là sảy thai và khi trẻ sinh ra thì bị chậm phát triển, tăng nguy cơ bị dị tật sau này.

Là một tình trạng nguy hiểm, do đó nếu người bệnh nhận thấy có các triệu chứng sau đây thì cần tiến hành xét nghiệm chì:

  • Đối với người lớn: Người bệnh có triệu chứng đầu óc lơ mơ, lú lẫn, mê sảng, trí nhớ bị suy giảm, buồn ngủ, mất ngủ, hôn mê, co giật, liệt cơ mặt,... Ngoài những tình trạng đó, người bệnh còn chán ăn, đau bụng, táo bón, miệng có vị như kim loại, xương khớp thường xuyên bị đau, suy giảm ham muốn tình dục, chức năng sinh sản suy kém, dễ bị thiếu máu, mắc bệnh thận, tăng huyết áp, đục thủy tinh thể,...
  • Đối với trẻ nhỏ: Những trẻ nhỏ bị nhiễm độc chì thường có biểu hiện khó phát hiện, trừ phi bị ngộ độc mức độ nặng. Khi đó trẻ thường có triệu chứng hôn mê, co giật, khó chịu, hay quấy khóc, chán ăn, đau bụng và bị nôn nhiều. Ngoài ra, những hoạt động bình thường của trẻ cũng bị suy giảm, tư duy chậm, giảm khả năng nghe và tập trung, cơ thể còi cọc, chậm phát triển.

2. Xét nghiệm chì được sử chỉ định trong trường hợp nào và nó có ý nghĩa gì?

Là một xét nghiệm được thực hiện với bệnh phẩm lấy máu từ tĩnh mạch và máu gót chân với trẻ nhỏ hoặc nước tiểu trong 24 giờ đồng hồ. Giá trị bình thường cho phép của hàm lượng chì có trong máu là khoảng ≤ 40μg/ dL, nước tiểu là khoảng từ 0,3 - 1,8μg/ dL. Xét nghiệm chì được thực hiện nhằm các mục đích sau:

  • Chẩn đoán ngộ độc chì: Khi người lớn hoặc trẻ nhỏ có các dấu hiệu triệu chứng nghi ngờ bị ngộ độc chì thì bác sĩ sẽ yêu cầu người bệnh phải thực hiện xét nghiệm đo hàm lượng chì trong máu hoặc nước tiểu. Từ xét nghiệm này có thể hỗ trợ bác sĩ chẩn đoán chính xác có bị nhiễm độc chì hay không và mức độ nhiễm độc như thế nào.
  • Sàng lọc nhiễm độc chì: Trẻ em khi có nguy cơ cao nhiễm độc chì thì sẽ được tiến hành sàng lọc, đặc biệt là đối tượng trẻ em từ 1 - 2 tuổi. Khi hàm lượng chì trong máu của trẻ > 5 μg/ dL thì việc xét nghiệm chì được khuyến cáo sử dụng để quản lý cũng như theo dõi tình trạng điều trị bệnh.

Ngoài ra, việc xét nghiệm chì còn được sử dụng để sàng lọc đối với những công nhân làm việc trong môi trường có nguy cơ cao nhiễm độc chì như xưởng sản xuất ô tô, luyện nhôm,... Nếu nồng độ chì trong máu > 40 μg/ dL của một công nhân thì khuyến cáo nên thực hiện xét nghiệm chì 2 tháng/1 lần để giám sát chặt chẽ.

Tuy nhiên, mỗi cơ thể con người sẽ có mức thải trừ nồng độ chì khác nhau, do đó ngoài việc thực hiện xét nghiệm nồng độ chì thì người bệnh cần phải kết hợp một số xét nghiệm khác để chẩn đoán chính xác tình trạng cũng như mức độ nhiễm độc chì.

xét nghiệm chì
Xét nghiệm chì chính là một phương pháp đo nồng độ chì trong máu tại thời điểm lấy mẫu

3. Quy trình thực hiện xét nghiệm chì

Quy trình xét nghiệm chì trong máu cần được thực hiện tại cơ sở y tế xét nghiệm có kinh nghiệm và thiết bị y tế thích hợp. Quy trình thực hiện xét nghiệm chì như sau:

Mẫu máu từ gót chân:

  • Đối với mẫu máu lấy từ gót chân của em bé, bác sĩ sẽ làm sạch da gót chân bằng cồn và sau đó lấy một cái lancet vô trùng nhỏ để làm thủng.
  • Thu thập một vài giọt máu vào trong một ống nhỏ. Khi đã thu thập đủ máu thì sử dụng một miếng gạc hoặc bông gòn rồi đặt trên vị trí đâm thủng. Áp lực sẽ được duy trì trên vị trí đâm thủng nhanh chóng và sau đó dùng miếng băng nhỏ thường áp lên vị trí lấy máu.
  • Sau khi lấy máu gót chân, mẫu máu cần được bảo quản để tránh nhiễm bẩn mẫu.
  • Nếu khi xét nghiệm mẫu máu ở gót chân dương tính với chì thì sẽ lấy mẫu máu từ tĩnh mạch nhằm mục đích xác nhận kết quả.

Mẫu máu từ tĩnh mạch:

  • Khi lấy máu từ tĩnh mạch, chuyên gia y tế sẽ quấn một dải thun quanh cánh tay trên nhằm mục đích ngăn dòng máu chảy. Điều này làm cho các tĩnh mạch bên dưới cánh tay dải lớn hơn nên việc đưa kim vào tĩnh mạch được dễ dàng hơn.
  • Làm sạch vị trí kim bằng cồn, sau đó đặt kim vào tĩnh mạch. Có thể cần nhiều hơn một thanh kim.
  • Gắn một ống vào kim để làm đầy máu rồi tháo băng ra khỏi cánh tay khi đã thu thập đủ mẫu máu.
  • Cuối cùng là đặt một miếng gạc hoặc bông gòn lên vị trí kim khi kim được lấy ra và tạo áp lực lên nơi lấy máu rồi băng lại.

Ngộ độc chì rất nguy hiểm ở cả trẻ em và người lớn, tuy nhiên thường gây hại nhiều hơn cho trẻ em vì bộ não và các cơ quan khác của trẻ đang trong quá trình phát triển. Còn người lớn khi bị nhiễm độc chì thường có xu hướng phục hồi do đường tiêu hóa tốt hơn so với trẻ em. Vì vậy, những trẻ có nguy cơ và dấu hiệu nhiễm độc chì thì cần được sàng lọc nhiễm chì càng sớm càng tốt.

Bên cạnh đó, mỗi người có khả năng thải trừ chì khác nhau, vì vậy kết quả xét nghiệm chì chỉ có thể thể hiện một phần của nhiễm độc chì, do đó để chẩn đoán mức độ nhiễm độc chì thì cần kết hợp giữa việc xét nghiệm và thăm khám lâm sàng. Hiện nay, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec là một trong những bệnh viện uy tín hàng đầu cả nước, được đông đảo người bệnh tin tưởng thăm khám và điều trị bệnh. Không chỉ có hệ thống cơ vật chất, trang thiết bị hiện đại: 6 phòng siêu âm, 4 phòng chụp X- quang DR (1 máy chụp toàn trục, 1 máy tăng sáng, 1 máy tổng hợp và 1 máy chụp nhũ ảnh), 2 máy chụp Xquang di động DR, 2 phòng chụp cắt lớp vi tính đa dãy đầu thu (1 máy 128 dãy và 1 máy 16 dãy), 2 phòng chụp Cộng hưởng từ (1 máy 3 Tesla và 1 máy 1.5 Tesla), 1 phòng chụp mạch máu can thiệp 2 bình diện và 1 phòng đo mật độ khoáng xương....Vinmec còn là nơi quy tụ đội ngũ các y, bác sĩ giàu kinh nghiệm sẽ hỗ trợ phần nhiều trong việc chẩn đoán và phát hiện sớm những dấu hiệu bất thường của cơ thể người bệnh. Đặc biệt, với không gian được thiết kế theo tiêu chuẩn khách sạn 5 sao, Vinmec đảm bảo sẽ mang đến cho người bệnh sự thoải mái, thân thiện, yên tâm nhất.

Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HOTLINE hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Tải và đặt lịch khám tự động trên ứng dụng MyVinmec để được giảm ngay 15% phí khám khi đặt hẹn khám lần đầu trên toàn hệ thống Vinmec (áp dụng từ 17/10 - 31/12/2022). Quý khách cũng có thể quản lý, theo dõi lịch và đặt hẹn tư vấn từ xa qua video với các bác sĩ Vinmec mọi lúc mọi nơi ngay trên ứng dụng.

1.6K

Dịch vụ từ Vinmec

Bài viết liên quan

Xin mời bạn chọn tỉnh thành: