......

Xét nghiệm chẩn đoán nhiễm giun đũa

Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi Thạc sĩ, Bác sĩ Trần Thị Vượng - Bác sĩ Xét nghiệm vi sinh - Khoa Xét nghiệm - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Hải Phòng

Thực tế trong chúng ta ai cũng có thể nhiễm giun đũa trong quá trình tiếp xúc với nguồn nước, thức ăn có chứa trứng giun đũa, hay dùng tay bị nhiễm bẩn cầm đồ ăn trực tiếp cho vào miệng. Khi vào cơ thể, ấu trùng giun sẽ di chuyển từ ruột sang những vị trí khác, sau đó quay lại ruột và đẻ trứng. Để tìm, phát hiện có phải mắc bệnh giun đũa hay không, bác sĩ sẽ cho người bệnh xét nghiệm phân tìm trứng giun đũa hoặc xét nghiệm máu tìm kháng thể IgM, IgG kháng giun đũa.

1. Tìm hiểu về bệnh giun đũa

Nhiễm giun đũa là bệnh nhiễm trùng giun ký sinh ở ruột người gây ra. Giun đũa ở người trưởng thành có tên gọi Ascaris lumbricoides có thân tròn, hình ống thuôn dài, kích thước lớn có thể dễ dàng nhìn thấy mà không cần kính hiển vi.

Kích thước giun đũa cái có thể dài từ 20-30 cm, giun đực là 15-20 cm, có màu hồng nhạt hoặc trắng sữa. Giun đũa Ascaris lumbricoides sống ký sinh trong ruột non của người, ăn các dưỡng chất khi cơ thể nạp vào.

Giun đũa cái sinh sản rất nhanh, khoảng 240.000 trứng/ ngày trong ruột non. Trứng giun chỉ phát triển và có khả năng lây nhiễm khi bị thải theo phân ra ngoài ngoại cảnh. Trứng giun đũa theo phân đi ra ngoài. Khi sống ở môi trường bên ngoài, các yếu tố từ nhiệt độ, ánh sáng, độ ẩm, không khí... sẽ làm trứng giun đũa phát triển nhanh chóng. Sau một thời gian, phôi phát triển thành ấu trùng. Trứng giun tồn tại trong mùa hè được khoảng 3 tháng, ở nhiệt độ thấp hơn thì thời gian này kéo dài hơn. Trứng giun đũa có khả năng tồn tại ở nhiệt độ âm tới -12 độ C. Trứng giun sống được vài giây ở nhiệt độ 50 độ C và bị diệt ở nhiệt độ 60 độ C. Độ ẩm trên 80% là thuận lợi nhất cho trứng phát triển. Trứng giun dễ bị diệt dưới ánh nắng mặt trời và khô hanh.

Điều kiện quyết định sự lây truyền của giun đũa là khí hậu, tình trạng vệ sinh, các tập quán sinh hoạt và mức độ tiếp xúc với đất bẩn nhiễm phân người. Bệnh giun đũa phát triển ở các nước nhiệt đới và ôn đới, dân ở nông thôn nhiễm cao hơn dân ở thành thị. Trẻ em nhiễm giun đũa cao hơn người lớn.

Đường lây truyền: qua đường ăn uống - khi phân người bệnh chứa trứng giun đũa thải ra ngoài môi trường hoặc phân của người chứa trứng giun đũa được sử dụng làm phân bón cho đất hoặc cây trồng thì trứng sẽ bị nhiễm vào trong đất và nước, có thể dễ dàng vô tình lây sang cho người khác. Vì vậy, dùng tay bị nhiễm bẩn hoặc ăn rau chưa được nấu chín, quả chưa rửa hoặc gọt vỏ cẩn thận sẽ dễ có nguy cơ mắc bệnh.

Người nuốt phải trứng giun, khi đến ruột non trứng nở giải phóng ấu trùng, ấu trùng chui qua thành ruột vào máu, di chuyển đến phế nang phổi và phát triển lớn lên tại phổi, sau đó ấu trùng lên khí quản và được nuốt lại vào dạ dày. Tại ruột non, ấu trùng phát triển thành giun đũa trưởng thành. Thời gian từ khi nuốt phải trứng có ấu trùng đến khi có các triệu chứng đầu tiên của nhiễm giun ở phổi từ 5-14 ngày. Thời gian từ khi người nuốt phải trứng có ấu trùng đến khi giun trưởng thành đẻ trứng khoảng 45 đến 60 ngày.

2. Những triệu chứng khi bị nhiễm giun đũa

Nhiễm giun đũa thường không có triệu chứng lâm sàng đặc hiệu (điển hình). Bệnh thường gặp ở trẻ em. Khi bị nhiễm giun đũa, cơ thể người bệnh có thể sẽ xuất hiện các triệu chứng sau:

  • Cơ thể mệt mỏi
  • Chán ăn, bụng chướng hoặc đau bụng
  • Tiêu chảy hoặc táo bón
  • Nhìn thấy giun đũa ở trong phân
  • Nhiễm giun lâu dài dẫn đến tình trạng phát triển thể chất kém do rối loạn hấp thu dinh dưỡng làm giảm sự phát triển trí thông minh và chiều cao cân nặng của trẻ.

Triệu chứng nặng và cấp tính khi cơ thể nhiễm giun số lượng lớn:

  • Nôn ói. Người nhiễm có thể nôn ra giun.
  • Nhiễm giun nặng có thể gây tắc ruột, thường gặp ở trẻ em.
  • Đau bụng dữ dội trong các bệnh cảnh cấp tính do giun đi lạc (xoắn ruột, thủng ruột, viêm ruột thừa cấp,..).
  • Vàng da do tắc mật khi giun chui vào đường dẫn mật. Người nhiễm có thể bị tắc ống dẫn mật, áp-xe gan, viêm túi mật cấp.
  • Giai đoạn ấu trùng ký sinh ở phổi sẽ khiến người bệnh thở khò khè.
Triệu chứng ngứa hậu môn
Nhiễm giun đũa khiến người bệnh bị tiêu chảy hoặc táo bón

3. Làm thế nào để chẩn đoán nhiễm giun đũa

3.1 Xét nghiệm phân

Phương pháp tiêu chuẩn là soi phân, tìm trứng giun đũa trong phân bằng kính hiển vi.

  • Chẩn đoán khi thấy giun hoặc trứng giun trong phân
  • Xét nghiệm bằng cách soi phân trực tiếp tìm trứng giun trên kính hiển vi.
  • Với giun đũa đã trưởng thành có thể tìm thấy và nhìn thấy rõ ràng trong phân hoặc ở hậu môn khi đi đại tiện.

3.2 Xét nghiệm bạch cầu ái toan

Xác định lượng bạch cầu ái toan thông qua tổng phân tích máu ngoại vi. Trong giai đoạn cơ thể nhiễm ấu trùng giun đũa, bạch cầu ái toan thường tăng cao, đến khi giai đoạn giun đũa trưởng thành bạch cầu ái toan sẽ không tăng hoặc bạch cầu giảm về mức bình thường.

3.3 Xét nghiệm máu tìm kháng thể

Bằng phương pháp miễn dịch, tìm ra kháng thể IgG, IgM. IgG, IgM là những kháng thể có trong huyết thanh, lấy máu bệnh nhân để xét nghiệm.

Kháng thể IgG được sinh ra trong quá trình ấu trùng giun đũa di chuyển vào hệ tuần hoàn của cơ thể. Thời gian xuất hiện kháng thể IgM sau khi ấu trùng vào trong cơ thể từ 3-4 tuần, IgG xuất hiện muộn hơn sau khoảng 4-5 tuần kể từ lúc nuốt phải thực phẩm hoặc uống nước có chứa trứng ấu trùng. Sau khi nhiễm khuẩn, lượng kháng thể IgM mất đi nhanh chóng sau đó, kháng thể IgG tồn tại trong cơ thể lâu hơn IgM, trung bình khoảng thời gian từ 6 tháng đến 1 năm, thậm chí có thể dài hơn.

Để xét nghiệm kháng thể trong huyết thanh, hiện nay có bộ kit xác định bằng phương pháp miễn dịch, sử dụng kháng nguyên bài tiết của ấu trùng.

3.4 Các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh như: siêu âm, chụp x-quang, MRI, CT-scan

Bác sĩ dựa vào triệu chứng và chẩn đoán để chỉ định thực hiện xét nghiệm phù hợp. Chúng ta có thể thấy được sự xuất hiện của giun trưởng thành trên hình ảnh học.

Hình ảnh giun đũa dưới siêu âm
Hình ảnh giun đũa dưới siêu âm

4. Phòng ngừa bệnh giun đũa như thế nào cho hiệu quả?

Để phòng ngừa bệnh bệnh giun đũa bạn nên chủ động thực hiện một số vấn đề sau:

  • Rửa tay sạch sẽ trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh
  • Thực hiện khẩu hiệu: Ăn chín, uống sôi
  • Tắm, vệ sinh hậu môn sạch sẽ, hàng ngày
  • Uống thuốc tẩy giun định kỳ
  • Vệ sinh vật dụng, nhà cửa sạch sẽ, thoáng mát

Khi có các dấu hiệu bất thường kể trên cần nhanh chóng tới các cơ sở y tế để được khám, phát hiện kịp thời.

Hiện Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec là địa chỉ thăm khám y tế uy tín dành cho mọi đối tượng khách hàng khác nhau. Bệnh viện quy tụ đội ngũ bác sĩ, chuyên gia đầu ngành luôn là người trực tiếp thăm khám và đưa ra hướng điều trị tốt nhất cho bệnh nhân.

Đi cùng với chất lượng y tế tốt là dịch vụ thăm khám đạt tiêu chuẩn quốc tế, môi trường sạch sẽ, trang thiết bị máy móc hiện đại. Nhân viên luôn hỗ trợ tư vấn khách hàng tận tình trong mọi trường hợp. Vì thế bạn và gia đình hoàn toàn có thể yên tâm về mọi quy trình khám chữa bệnh tại Vinmec.

Để được tư vấn trực tiếp, Quý khách vui lòng bấm số HOTLINE hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Tải ứng dụng MyVinmec để đặt lịch nhanh hơn, theo dõi lịch tiện lợi hơn và đặt tư vấn từ xa qua video với bác sĩ Vinmec mọi lúc mọi nơi.

4.3K

Dịch vụ từ Vinmec

Bài viết liên quan

Xin mời bạn chọn tỉnh thành: