......

Xét nghiệm Taenia tìm sán dây lợn, bò

xét nghiệm Taenia

Sán dây là bệnh truyền nhiễm do 2 loại sán dây chính gây nên, gồm sán dây lợn và sán dây bò. Cả hai loại sán dây đều gây ra những ảnh hưởng nặng nề đến sức khỏe người bệnh, làm giảm chất lượng cuộc sống nếu không được chữa trị kịp thời. Để chẩn đoán xác định bệnh lý này, bác sĩ sẽ chỉ định bệnh nhân tiến hành xét nghiệm Taenia tìm sán dây lợn, bò.

1. Bệnh sán dây lợn, bò là gì?

Bệnh sán dây ở người có thể chia làm 2 loại là sán dây lợn (sán dải heo hoặc Taenia Solium) và sán dây bò (Taenia Saginata). Sán dây lợn hay sán dây bò đều có thể ký sinh ở người dưới hình thức là ấu trùng và sán trưởng thành.

Vì đây là bệnh lý có thể lây truyền từ động vật sang người nên mỗi chúng ta cần phải nắm được các con đường lây truyền của bệnh sán dây lợn, bò để có thể phòng tránh. Con đường lây truyền của bệnh sán dây lợn, bò như sau:

  • Người ăn phải thịt lợn hoặc thịt bò chưa được nấu chín có chứa ấu trùng sán (nang sán), chúng đi vào cơ thể sẽ thoát khỏi nang và phát triển thành sán dây lợn/ sán dây bò trưởng thành ký sinh ở ruột non của người. Vì thân sán dây có khả năng đề kháng với các men tiêu protein sản sinh ở ruột non nên chúng sẽ tồn tại lâu dài trong cơ thể con người.
  • Người vô tình nuốt trứng sán dây có trong thức ăn, nước uống, rau sống hoặc đưa tay có nhiễm trứng sán đưa vào miệng. Dưới tác dụng của men tiêu hóa, trứng sẽ lộn đầu ra ngoài bám vào niêm mạc ruột và phát triển thành sán trưởng thành; rất hiếm gặp bệnh ấu trùng sán dây bò.

Nguồn nhiễm sán dây lợn/sán dây bò:

  • Ổ chứa: ruột non của con người là nơi mà cả 2 loại sán dây trưởng thành. Ấu trùng của sán dây lợn thường sống ký sinh bên trong tổ chức của một số động vật có vú như người, bò, trâu, lợn, lợn rừng, chó, mèo, cừu, thỏ,...
  • Thời gian ủ bệnh: đối với sán dây trưởng thành là trong khoảng 8 đến 10 tuần, còn ở ấu trùng sán dây lợn sẽ mất từ 9 đến 10 tuần.
  • Thời kỳ lây truyền: sán dây lợn/sán dây bò trưởng thành sẽ kí sinh trong ruột non của con người trong khoảng 10 tuần, sau đó những đốt sán già tự rụng theo phân bài tiết ra ngoài. Những đốt sán này sẽ mang theo trứng sán, vì thế khi đốt rữa trứng sẽ giải phóng ra ngoài môi trường. Nếu con người ăn phải trứng sán dây lợn sẽ gây bệnh ấu trùng sán dây lợn.
Sán dây lợn
Con người có thể nhiễm sán dây lợn từ việc ăn thịt lợn

2. Các triệu chứng của bệnh sán dây lợn/sán dây bò

Một số biểu hiện lâm sàng thường gặp của bệnh sán dây lợn, bò trưởng thành:

  • Sán trưởng thành ký sinh ở ruột non, vì vậy chủ yếu gây triệu chứng đau bụng, rối loạn tiêu hóa nhẹ, sụt cân hoặc hoặc có triệu chứng thần kinh (suy nhược).
  • Có thể bắt gặp thấy đốt sán ra ngoài theo phân hoặc tự bò ra ngoài hậu môn trong lúc tắm. Ngoài ra, đốt sán có thể bò ra giường lúc bệnh nhân ngủ, bám ngoài quần áo hoặc bò lên người. Nhận diện đốt sán thông qua kích thước nhỏ, dẹt, đầu sán bằng phẳng cử động linh hoạt và có màu trắng ngà như xơ mít.

Triệu chứng lâm sàng của ấu trùng sán dây lợn sẽ có thể biểu hiện khác nhau tùy thuộc vị trí ký sinh và đóng kén của ấu trùng:

  • Khi ấu trùng của sán dải heo cư trú ở mắt sẽ gây các triệu chứng như: giảm thị lực, chèn ép sau nhãn cầu, tăng nhãn áp, song thị,...
  • Nếu nang sán ở não có thể gây: liệt, nói ngọng, động kinh, rối loạn ý thức hoặc đau đầu dữ dội.
  • Ấu trùng sán dây lợn tìm thấy ở cơ vân: xuất hiện các nang dưới da, di động dễ dàng, không gây ngứa; thường ở cơ liên sườn, cơ lưng, ngực hoặc cơ bắp tay, chân. Chúng có thể gây triệu chứng giật cơ.

3. Xét nghiệm Taenia tìm sán dây lợn, bò

Khi bệnh nhân nhận thấy bản thân có các triệu chứng mắc bệnh sán dây lợn, bò thì cần đến các cơ sở y tế uy tín để được bác sĩ chuyên khoa thăm khám và chỉ định tiến hành xét nghiệm Taenia tìm sán dây lợn, bò.

3.1. Xét nghiệm chẩn đoán xác định sán dây lợn/bò trưởng thành

Xét nghiệm phân trực tiếp tìm trứng sán dây bò hoặc sán dây lợn

Đây là kỹ thuật xét nghiệm Taenia rất nhanh chóng và không đòi hỏi các dụng cụ, hóa chất phức tạp. Độ nhạy của xét nghiệm này sẽ ở khoảng 30 - 50%. Nếu bệnh nhân được chỉ định thực hiện xét nghiệm này thì sẽ tiến hành xét nghiệm trên ít nhất 3 mẫu phân vào 3 ngày liên tiếp nhằm mục đích tăng khả năng phát hiện ra đốt sán hoặc trứng sán.

Xét nghiệm phân trực tiếp tìm đốt sán dây bò hoặc sán dây lợn

Đốt sán sẽ theo phân rụng ra ngoài với đặc điểm nhận dạng là kích thước nhỏ - dẹt - đầu bằng, bệnh nhân hoàn toàn có thể tự quan sát được. Nếu bạn phát hiện thấy thì cần thu thập lại ngay và gửi về phòng xét nghiệm của các cơ sở uy tín để có thể chẩn đoán chính xác và đưa ra phác đồ điều trị kịp thời.

Xét nghiệm Taenia tìm sán dây lợn, bò
Xét nghiệm Taenia tìm sán dây lợn, bò

3.2. Xét nghiệm chẩn đoán xác định ấu trùng sán dây lợn

Vì ấu trùng sán dải heo có thể ký sinh ở các vị trí khác nhau nên sẽ có phương pháp chẩn đoán khác nhau, cụ thể:

  • Thể ấu trùng ký sinh ở dưới da hoặc ở cơ: Tiến hành sinh thiết các nốt dưới da hoặc trong cơ nhằm mục đích tìm đầu sán.
  • Thể ấu trùng ký sinh ở mắt: Với các trường hợp bệnh nhân có biểu hiện giảm thị lực, nhức sau nhãn cầu, tăng nhãn áp, nếu nghi ngờ sán cần soi đáy mắt để xác định bệnh.
  • Thể ấu trùng ký sinh ở não hoặc cơ quan khác: tiến hành chụp cắt lớp vi tính, dùng kỹ thuật chẩn đoán huyết thanh học (ELISA), xét nghiệm tổng phân tích tế bào máu/ dịch não tủy.

3.3. Kỹ thuật chẩn đoán huyết thanh học tìm kháng thể (ELISA)

Có thể phát hiện kháng thể kháng sán dây lợn có trong huyết thanh thông qua xét nghiệm ELISA, từ đó có cơ sở đánh giá tình trạng đang nhiễm hoặc tái nhiễm của bệnh nhân.

Bệnh sán dây lợn hoặc sán dây bò nếu không được điều trị kịp thời và đúng cách sẽ gây ảnh hưởng nặng nề đến hệ tiêu hóa của bệnh nhân. Chính vì thế, trong gia đình nếu phát hiện ai có triệu chứng nhiễm bệnh thì cần đưa đến các cơ sở y tế có chuyên khoa Tiêu hóa để được thăm khám và thực hiện xét nghiệm Taenia ngay, tránh lây truyền cho những thành viên còn lại.

Với nhiều năm kinh nghiệm trong việc thăm khám và điều trị các bệnh lý đường tiêu hóa, Khoa Tiêu hóa của Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec luôn nhận được sự hài lòng và đánh giá cao của mỗi khách hàng bởi chất lượng điều trị, hệ thống trang thiết bị y tế hiện đại và dịch vụ chăm sóc bệnh nhân tận tâm, chuyên nghiệp. Do đó, nếu bạn có dấu hiệu của bệnh sán dây hoặc bệnh lý đường tiêu hóa có thể đến Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec để thăm khám và nhận được sự hỗ trợ, tư vấn từ các bác sĩ có chuyên môn.

Để được tư vấn trực tiếp, Quý Khách vui lòng bấm số HOTLINE hoặc đăng ký lịch trực tuyến TẠI ĐÂY. Tải ứng dụng độc quyền MyVinmec để đặt lịch nhanh hơn, theo dõi lịch tiện lợi hơn!

102 lượt đọc

Dịch vụ từ Vinmec

Bài viết liên quan

Xin mời bạn chọn tỉnh thành: