Tư vấn trực tuyến phương pháp ghép tế bào gốc điều trị ung thư

02/11/2019
Ghép tế bào gốc chữa ung thư

Trong phương pháp cấy ghép tế bào gốc, bệnh nhân nhận được các tế bào gốc tạo máu qua đường truyền tĩnh mạch. Khi đã vào cơ thể, các tế bào gốc này di chuyển đến tủy xương và thay thế các tế bào hư hỏng trong quá trình điều trị ung thư. Các tế bào gốc tạo máu được sử dụng trong cấy ghép có thể lấy từ tủy xương, trong máu hoặc dây rốn.

Dưới đây là giải đáp những câu hỏi liên quan đến ghép tế bào gốc điều trị ung thư của 3 chuyên gia gồm:

Nội dung chương trình tư vấn trực tuyến gồm 3 phần:

Dưới đây là nội dung buổi tư vấn trực tuyến chủ đề: Phương pháp ghép tế bào gốc điều trị ung thư

- Thưa bác sĩ, tôi được biết hiện y học đã có thể điều trị được ung thư máu. Điều này có đúng không? (Dương Văn Anh, 39 tuổi, Phường Quỳnh Mai).

- Phó giáo sư, tiến sĩ, bác sĩ Yi Hyeon Gyu - Trưởng đơn nguyên Huyết học và Trị liệu tế bào, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Times City:

Hiện nay, cơ hội chữa khỏi bệnh ung thư máu khá cao. Đặc biệt chúng ta có thể phát hiện sớm bệnh ung thư máu qua kiểm tra sức khỏe định kỳ và quan trọng là gặp Bác sĩ để khám. Bởi các bệnh lý ung thư máu thường rất nhạy cảm với hóa trị liệu so với các bệnh lý khối u rắn khác.

Hóa trị liệu đã đạt được kết quả điều trị tốt ở rất nhiều người bệnh. Nếu bạn được chẩn đoán và điều trị bệnh kịp thời, bạn có thể yên tâm sống mà không lo bệnh tái phát. Hóa trị là phương pháp điều trị ung thư máu cơ bản, xạ trị và phẫu thuật trong một số trường hợp có thể điều trị đối với U lympho giai đoạn sớm.

Ghép tế bào gốc hệ tạo máu tự thân hoặc đồng gen có thể được áp dụng trong những tình huống đặc biệt như nguy cơ cao hoặc thuận lợi. Có nhiều loại thuốc và phương thức hóa trị liệu, và phải rất cẩn trọng khi đưa ra quyết định điều trị vì có nhiều tác dụng khác nhau cũng như tác dụng phụ. Do đó, chuyên gia huyết học cùng với nhóm hỗ trợ đa năng cần đảm bảo kết quả lâm sàng tốt hơn trong điều trị người bệnh ung thư.

Ghép tế bào gốc chữa ung thư máu là một trong những tiến bộ vượt bậc của nhân loại ngày nay. Nhờ ghép tế bào gốc, nhiều trường hợp bệnh nan y đã có khả năng chữa khỏi.

Vinmec là bệnh viện đầu tiên ở Việt Nam đã đầu tư nghiên cứu bài bản và chuyên sâu trong lĩnh vực ứng dụng tế bào gốc, cũng như đạt được nhiều thành tựu quan trọng. Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec đã bắt đầu tiếp nhận và triển khai công nghệ điều trị ung thư bằng ghép tế bào gốc từ năm 2015, với đầy đủ trang thiết bị cao cấp, hiện đại như máy thu hoạch tế bào gốc, máy dòng chảy tế bào học, máy giải trình tự thế hệ gen tiếp theo, các phương tiện chẩn đoán khác như MRI, CT, PET/CT and SPECT/CT... Nhờ đó, Vinmec có thể cung cấp liệu pháp ghép tế bào gốc điều trị ung thư cho những bệnh nhân trong nước mong muốn được tiếp cận phương pháp này mà không cần phải ra nước ngoài bất tiện và tốn kém.

Những phương pháp điều trị ung thư mới nhất trên thế giới
3 chuyên gia đã có mặt tại tòa soạn VnExpress để tư vấn cho độc giả

- Mẹ cháu đang bị ung thư vú giai đoạn 3, có thể sử dụng các phương pháp mới trong điều trị không ạ? (Tố Nga, 439 tuổi, Lâm Đồng)

- Phó Giáo sư, tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Tuyết Mai, Trưởng khoa Nội Ung bướu, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Times City:

Điều trị ung thư vú ngoài việc dựa vào giai đoạn bệnh, các bác sĩ còn dựa vào một số yếu tố khác như: Thụ thể nội tiết ER, PR và Her-2 để quyết định phác đồ điều trị. Việc điều trị bằng các phương pháp mới như: miễn dịch tự thân, áp nhiệt... hoàn toàn có thể phối hợp với các phương pháp điều trị kinh điển như: phẫu thuật, hóa trị, xạ trị, điều trị đích, nội tiết...

Cháu có thể đưa mẹ đến Phòng khám Ung Bướu của Bệnh viện Vinmec Times City để được bác sĩ tư vấn cụ thể.

- Ngoài điều trị ung thư máu, ghép tế bào gốc có thể áp dụng điều trị cho các loại ung thư nào, thưa bác sĩ? (Lan Anh, 25 tuổi, Hà Nội)

- Phó giáo sư, tiến sĩ, bác sĩ Yi Hyeon Gyu:

Một số loại ung thư có thể chữa bằng phương pháp ghép tế bào gốc, đây là tiến bộ vượt bậc của nền y học thế giới. Tại Việt Nam, việc điều trị một số loại ung thư bằng liệu pháp tế bào gốc hiện đã được tiến hành tại nhiều nơi. Chữa ung thư bằng tế bào gốc thường được sử dụng cho những người mắc bệnh bạch cầu, ung thư hạch, u nguyên bào thần kinh và đa u tủy.

Trong ghép tế bào gốc, bệnh nhân nhận được các tế bào gốc tạo máu qua đường truyền tĩnh mạch. Khi đã vào cơ thể, các tế bào gốc này di chuyển đến tủy xương và thay thế các tế bào hư hỏng trong quá trình điều trị ung thư. Các tế bào gốc tạo máu được sử dụng trong cấy ghép có thể lấy từ tủy xương, trong máu hoặc dây rốn. Các loại cấy ghép tế bào gốc bao gồm:

Ghép tự thân ("Tự ghép"): Lấy nguồn tế bào gốc từ người bệnh truyền trở lại cho chính họ.

Ghép đồng loại ("Dị ghép"): Các tế bào gốc lấy từ người khác. Người hiến tặng có thể là người có quan hệ huyết thống nhưng cũng có thể là người không có quan hệ máu mủ ruột thịt, nhưng bắt buộc phải phù hợp về gen.

Ghép cùng huyết thống: Nguồn tế bào gốc đến từ anh chị em sinh đôi của bệnh nhân.

Ghép tế bào gốc thường không có tác dụng trực tiếp trong quá trình điều trị ung thư. Thay vào đó, việc ghép này giúp bệnh nhân phục hồi khả năng sản xuất tế bào gốc sau những đợt hóa trị, xạ trị hoặc cả hai. Chẳng hạn trong điều trị các ung thư hệ tạo máu, sau đợt điều trị hóa chất liều cao, tiêu diệt các tế bào ung thư, nhưng đồng thời cũng tiêu diệt các tế bào gốc tạo máu của bản thân người bệnh. Nhờ việc ghép (truyền) các tế bào gốc vào, mà tế bào tạo máu phục hồi, sản xuất lại như cũ các tế bào máu, tế bào miễn dịch, từ đó giúp người bệnh khỏi bệnh.

- Thời gian thực hiện ghép tế bào gốc thường kéo dài bao lâu? (Minh Ánh, 40 tuổi)

- Phó giáo sư, tiến sĩ, bác sĩ Yi Hyeon Gyu:

Việc chữa trị ung thư bằng ghép tế bào gốc có thể mất đến vài tháng để hoàn thành với những trường hợp có bệnh ung thư máu có sẵn. Quá trình điều trị ung thư thường bắt đầu bằng việc lập kế hoạch như: bệnh nhân có thể ghép được không, nguồn tế bào gốc để ghép (chuẩn bị tự thân hay đi tìm người cho phù hợp kiểu gen...), thu thập tế bào gốc đảm bảo cho cuộc ghép, sau đó tiến hành những đợt hóa trị, xạ trị hoặc kết hợp cả hai. Giai đoạn này diễn ra trong 1-2 tuần, sau đó là thời gian nghỉ ngơi trong vòng khoảng 4 tuần.

Bệnh nhân sẽ nhận được các tế bào gốc tạo máu truyền qua theo đường tĩnh mạch chỉ trong vòng 30 phút, tương tự như truyền máu. Quá trình này kéo dài 1 – 5 tiếng.

Sau khi nhận được các tế bào gốc, người bệnh bắt đầu giai đoạn phục hồi thường trong vòng 4 tuần. Trong thời gian này, các tế bào gốc máu sẽ tạo ra các tế bào máu mới. Giai đoạn đầu tiên, người bệnh phải ở phòng cách ly, với điều kiện vô trùng và an toàn cao nhất, vì nguy cơ nhiễm trùng, xuất huyết nặng. Ngay cả khi số lượng máu của bệnh nhân đã trở lại bình thường, hệ thống miễn dịch của bệnh nhân cũng phải mất vài tháng để hồi phục hoàn toàn đối với cấy ghép tự thân hoặc từ 1 - 2 năm đối với dị ghép.

Phó giáo sư, tiến sĩ, bác sĩ Yi Hyeon Gyu
Phó giáo sư, tiến sĩ, bác sĩ Yi Hyeon Gyu (áo đen), Trưởng đơn nguyên Huyết học và Trị liệu tế bào, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Times City.

- Những trường hợp bệnh nhân nào không được điều trị cấy ghép tế bào gốc? (Gia Hoàng, Bắc Giang)

- Phó giáo sư, tiến sĩ, bác sĩ Yi Hyeon Gyu:

Một vài nhóm bệnh nhân không nên điều trị bằng phương pháp này như: các bệnh nhân bị ung thư tạng đặc; ung thư trung mô; những ung thư đang ở giai đoạn tiến triển nặng hay những bệnh nhân quá nhiều tuổi và thể trạng suy kiệt.

- Xin bác sĩ cho biết phương pháp cấy tế bào gốc có hiệu quả trong điều trị ung thư không? Việc lưu giữ tế bào gốc từ mô cuống rốn có cần thiết khi gia đình có nhiều người mắc ung thư? (Nha Trang, 29 tuổi, Nguyễn Chí Thanh, Hà Nội)

- Phó giáo sư, tiến sĩ, bác sĩ Yi Hyeon Gyu:

Phương pháp ghép tế bào gốc tạo máu có thể chữa thành công, khỏi hoàn toàn cho một số các bệnh nhân đúng loại ung thư và giai đoạn. Tuy nhiên, do Việt Nam chưa có ngân hàng tế bào gốc tạo máu nên số lượng bệnh nhân được tiến hành điều trị chưa nhiều.

Các gia đình có tiền sử bệnh ung thư, có thể lưu giữ tế bào gốc máu cuống rốn. Nhưng tỷ lệ ung thư máu không quá cao so với các loại ung thư khác nên thực tế, khả năng sử dụng để điều trị cho người bệnh là chưa được cao.

- Ngoài điều trị ung thư máu, ghép tế bào gốc có thể áp dụng điều trị cho các loại ung thư nào, thưa bác sĩ? (Nguyễn Đức Tùng, 30 tuổi, Thái Nguyên)

- Phó giáo sư, tiến sĩ, bác sĩ Yi Hyeon Gyu:

Ngoài có thể điều trị khỏi hoàn toàn một số loại ung thư máu, ghép tế bào gốc tự thân còn có thể hiệu quả cao với một số bệnh ung thư khác như: ung thư nguyên bào thần kinh, ung thư tế bào mầm, Ewing Sarcoma.

Bên cạnh phương pháp ghép tế bào gốc tự thân, Vinmec còn đang tiến hành liệu pháp miễn dịch tế bào tự thân (AIET). Phương pháp này có tác dụng hỗ trợ điều trị cho rất nhiều loại ung thư.

- Gia đình tôi có người ung thư máu, đã 78 tuổi, không có bệnh khác kèm theo, có ghép tế bào gốc được không? Nếu ghép thời gian sống kéo dài được bao lâu? (Hòa Nguyễn, 40 tuổi, Ngõ Huy Văn, Đống Đa, Hà Nội)

- Phó giáo sư, tiến sĩ, bác sĩ Yi Hyeon Gyu:

Liệu pháp ghép tế bào gốc chỉ phù hợp với những bệnh nhân dưới 65 tuổi vì có nhiều nguy cơ cao. Bệnh nhân có thể gặp nguy hiểm trong quá trình điều trị. Người nhà của bạn đã 78 tuổi, chúng tôi khuyên không nên điều trị theo phương pháp này. Tuy nhiên, có nhiều phương pháp hóa trị có thể phù hợp với bệnh nhân, vì vậy, bệnh nhân có thể tới phòng khám Huyết học và Trị liệu tế bào, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Times City để được tư vấn trực tiếp.

Yi Hyeon Gyu
Phó giáo sư, tiến sĩ, bác sĩ Yi Hyeon Gyu trả lời cho độc giả câu hỏi liên quan tới liệu pháp ghép tế bào gốc trong điều trị ung thư.

- Xin hỏi các bác sĩ, phương pháp điều trị ghép tế bào gốc tự thân thì tỷ lệ thành công là bao nhiêu? Hoặc thời gian kéo dài cuộc sống của người bị K là bao lâu? Trân trọng cảm ơn! (Nguyễn Thanh Bình, 43 tuổi, 96A Phố Định Công Hà Nội)

- Phó giáo sư, tiến sĩ, bác sĩ Yi Hyeon Gyu:

Ghép tế bào gốc tự thân có ưu điểm là ít biến chứng hơn ghép tế bào gốc đồng gen, tuy nhiên, nhược điểm là hay tái phát hơn. Ghép tế bào gốc có thể chữa khỏi hoàn toàn một số bệnh ung thư máu (hội chứng bạch cầu tủy cấp - AML hoặc ALL) và có thể kéo dài thời gian sống cho bệnh nhân bị đa u tủy xương. Tùy từng mặt bệnh ung thư máu, khả năng kéo dài sự sống khi điều trị phương pháp này là khác nhau.

Bên cạnh giải đáp thắc mắc của độc giả về phương pháp điều trị ung thư bằng tế bào gốc, các bác sĩ tại Vinmec còn trả lời câu hỏi về Những phương pháp điều trị ung thư mới và những lưu ý khi điều trị ung thư. Mời độc giả theo dõi tại đây:

Video đề xuất:

Chuyên gia đầu ngành giải đáp từ A-Z về ghép tế bào gốc chữa tự kỷ