......

Ung thư da đầu và cổ

Bài viết được tham vấn chuyên môn cùng Bác sĩ Lê Ngọc Mây - Bác sĩ Nội Ung bướu - Trung tâm Ung bướu - Xạ trị - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Times City.

Ung thư da đầu và cổ là một trong những bệnh thuộc ung thư da. Bệnh ung thư da đầu và cổ bao gồm ung thư tế bào hắc tố và ung thư tế bào vảy. Hiện nay có rất nhiều phương pháp điều trị căn bệnh này đạt kết quả cao, kể cả về mặt kết quả thẩm mỹ và chức năng.

1. Các dấu hiệu của ung thư da đầu và cổ

Ung thư da đầu hoặc cổ thường biểu hiện các dấu hiệu tăng trưởng bất thường trên da. Sự tăng trưởng này có thể là trên mặt hoặc cổ xuất hiện của mụn cóc, loét, nốt ruồi, một vùng da sần sùi như nhám, có vảy hoặc vết sần trên da. Các triệu chứng trên có thể có hoặc không chảy máu hoặc có thể đau. Nếu bạn có một nốt ruồi từ trước, nếu có bất kỳ sự thay đổi nào về đặc điểm của nốt ruồi này chẳng hạn như đường viền nổi lên da, có hình dạng không đều, thay đổi màu sắc, tăng kích thước, ngứa hoặc chảy máu, thì có thể là những dấu hiệu cảnh báo của khối u ác tính. Đôi khi dấu hiệu đầu tiên của khối u ác tính hoặc ung thư tế bào vảy là phì đại hạch bạch huyết ở cổ.

2. Nguyên nhân của ung thư da đầu và cổ

Ung thư da đầu hoặc cổ xảy ra khi ADN của các tế bào da bị đột biến. Đột biến làm cho các tế bào phát triển ngoài tầm kiểm soát và tạo thành một khối các tế bào ung thư.

  • Các tế bào liên quan đến ung thư da:

Ung thư da bắt đầu ở lớp trên cùng của da, đó là lớp biểu bì. Lớp biểu bì là một lớp mỏng bảo vệ các tế bào da bên dưới và lớp này liên tục bị bong ra. Lớp biểu bì chứa ba loại tế bào chính:

  • Lớp tế bào vảy nằm ngay bên dưới bề mặt da bên ngoài và hoạt động như một lớp lót bên trong của da.
  • Tế bào đáy là lớp tạo ra các tế bào da mới. Vị trí của tế bào này là nằm bên dưới các tế bào vảy.
  • Tế bào Melanocytes có nhiệm vụ sản xuất melanin, đây chính là sắc tố tạo nên màu da. Tế bào này nằm ở phần dưới của lớp biểu bì. Melanocytes sản xuất nhiều melanin khi bạn ở ngoài nắng để giúp bảo vệ các lớp sâu hơn của da.

Nơi tế bào ung thư bắt đầu là yếu tố để xác định loại ung thư và phương pháp điều trị

  • Tia cực tím và các nguyên nhân tiềm tàng khác:

Phần lớn nguyên nhân gây tổn thương ADN trong các tế bào da là do bức xạ của tia cực tím (UV) có trong ánh sáng mặt trời và trong ánh sáng được sử dụng trên giường tắm nắng (tanning beds). Các yếu tố khác có thể góp phần vào nguy cơ ung thư da đầu hoặc cổ như tiếp xúc với các chất độc hại hoặc có bệnh làm suy yếu hệ thống miễn dịch.

Ung thư da đầu dấu hiệu
Ung thư da cổ có thể bắt đầu bằng sự xuất hiện của mụn cóc

3. Các yếu tố nguy cơ

Các yếu tố có thể làm tăng nguy cơ ung thư da đầu và cổ bao gồm:

  • Da trắng: Bất kỳ ai, bất kể màu da như thế nào đều có thể bị ung thư da. Tuy nhiên, người có ít sắc tố melanin (Da trắng) thì da ít được bảo vệ hơn người có làn da sậm màu khỏi tác hại của bức xạ UV. Vì vậy, người có mái tóc vàng hoặc đỏ, đôi mắt sáng màu và dễ bị tàn nhang hoặc cháy nắng sẽ có nhiều khả năng bị ung thư da hơn người có da tối màu.
  • Tiền sử cháy nắng: Có một hoặc nhiều vết cháy nắng khi còn nhỏ hoặc thiếu niên sẽ làm tăng nguy cơ phát triển ung thư da khi trưởng thành. Kể cả cháy nắng ở tuổi trưởng thành cũng là một yếu tố nguy cơ.
  • Phơi nắng quá nhiều: Bất cứ ai dành thời gian đáng kể dưới ánh mặt trời đều có thể bị ung thư da, đặc biệt là nếu da không được bảo vệ bởi kem chống nắng hoặc quần áo. Tắm nắng bao gồm tiếp xúc với đèn và giường tắm nắng, cũng khiến bạn gặp nguy hiểm. Khi da bị rám nắng là phản ứng tổn thương của da đối với tia bức xạ UV quá cao.
  • Những người sống ở vùng khí hậu nắng, ấm áp được tiếp xúc với nhiều ánh sáng mặt trời hơn những người sống ở vùng khí hậu lạnh. Sống khu vực cao gần với ánh sáng mặt trời cũng khiến bạn tiếp xúc với nhiều bức xạ hơn.
  • Nốt ruồi: Người có nhiều nốt ruồi hoặc nốt ruồi bất thường được gọi là vết chàm bất thường (dysplastic nevi) có nguy cơ mắc ung thư da. Những nốt ruồi bất thường này trông không đều và thường lớn hơn nốt ruồi bình thường thì có nhiều khả năng trở thành ung thư.
  • Tiền sử gia đình bị ung thư da: Nếu một trong hai bố mẹ hoặc anh chị em của bạn bị ung thư da, bạn có thể tăng nguy cơ mắc bệnh.
  • Tiền sử đã bị bệnh ung thư da: Nếu bạn bị ung thư da một lần đã chửa khỏi, khả năng bị tái phát là hoàn toàn có thể xảy ra.
  • Hệ thống miễn dịch suy yếu: Những người có hệ miễn dịch yếu có nguy cơ mắc ung thư da, bao gồm người nhiễm HIV/AIDS và người dùng thuốc ức chế miễn dịch sau khi cấy ghép nội tạng.
  • Tiếp xúc với xạ trị: Những người được điều trị xạ trị cho các bệnh của da như chàm và mụn trứng cá có thể tăng nguy cơ ung thư da, đặc biệt là ung thư biểu mô tế bào đáy.
  • Tiếp xúc với một số chất, chẳng hạn như asen, có thể làm tăng nguy cơ ung thư da.

4. Chẩn đoán ung thư da đầu và cổ

Chẩn đoán được thực hiện bằng khám lâm sàng và sinh thiết. Ung thư tế bào đáy và tế bào vảy được chia giai đoạn theo kích thước và mức độ phát triển. Ung thư tế bào đáy hiếm khi di căn đến các hạch bạch huyết nhưng chúng có thể phát triển khá lớn và xâm lấn các cấu trúc xung quanh. Ung thư tế bào vảy có nhiều hạch bạch huyết ở cổ, tuyến mang tai và có thể lan dọc theo dây thần kinh.

Để chia giai đoạn, ung thư da đầu hoặc cổ không dựa trên kích thước mà dựa vào độ sâu của nó xâm lấn các lớp da. Do đó, sinh thiết bề ngoài sẽ không cung cấp thông tin chính xác để hướng dẫn điều trị. Ung thư da đầu hoặc cổ rất khó dự đoán và có thể lan đến các cơ quan ở xa. Các khối u ác tính thường yêu cầu phải thực hiện sinh thiết hạch giữ cửa (sentinel node biopsy), đây là kỹ thuật được thực hiện bởi bác sĩ phẫu thuật đầu và cổ, để xác định xem ung thư có lan rộng đến các hạch bạch huyết hay không.

Ung thư da
Ung thư da đầu hoặc cổ rất khó dự đoán

5. Điều trị ung thư da vùng đầu và cổ

Bệnh ung thư biểu mô tế bào đáy giai đoạn đầu hoặc ung thư tế bào vảy có thể được loại bỏ bằng phẫu thuật Mohs. Kỹ thuật cắt bỏ từng lớp và được kiểm tra bằng kính hiển vi cho đến khi loại bỏ toàn bộ tổ chức ung thư. Điều này cho phép bảo vệ tối đa tổ chức lành và đảm bảo kết quả điều trị ở mức cao nhất. Các khối u có liên quan đến thần kinh, hạch bạch huyết hoặc có kích thước lớn thì không phù hợp với phẫu thuật Mohs và cần kết hợp các phương pháp điều trị khác nhau như phẫu thuật và xạ trị hoặc hóa trị liệu.

Hạn chế tiếp xúc với tia cực tím của mặt trời, đặc biệt là trong khoảng thời gian từ 10 giờ sáng đến 4 giờ chiều, khi các tia nắng mặt trời mạnh nhất là lời khuyên của bác sĩ da liễu dành cho bạn. Thoa kem chống nắng phổ rộng với SPF từ 30 trở lên (bôi cả môi và tai) khi ở ngoài trời đồng thời đội mũ, đeo kính râm và mặc quần áo chống nắng. Nếu bạn nhận thấy những thay đổi trên làn da như sự phát triển mới, sự xuất hiện của nốt ruồi hoặc vết loét không lành, hãy đến gặp bác sĩ ngay.

Chẩn đoán sớm để có phương pháp điều trị kịp thời giúp tăng khả năng hồi phục cho người bệnh ung thư da. Sinh thiết da là một trong những biện pháp được sử dụng để chẩn đoán ung thư da. Tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec hiện đang áp dụng kỹ thuật sinh thiết da trong môi trường vô khuẩn. Bác sĩ thực hiện thủ thuật có kinh nghiệm và trình độ cao, dịch vụ khám chữa bệnh chuyên nghiệp.

Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HOTLINE hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Tải và đặt lịch khám tự động trên ứng dụng MyVinmec để được giảm ngay 20% phí khám bệnh lần đầu trên toàn hệ thống Vinmec (áp dụng từ 1/8 - 30/9/2022). Quý khách cũng có thể quản lý, theo dõi lịch và đặt hẹn tư vấn từ xa qua video với các bác sĩ Vinmec mọi lúc mọi nơi ngay trên ứng dụng.

Nguồn tham khảo: Hopkinsmedicine.org, Mayoclinic. org

502 lượt đọc

Dịch vụ từ Vinmec

Bài viết liên quan