......

Chẩn đoán và điều trị ung thư tá tràng

ung thư tá tràng

Bài viết được viết bởi Thạc sĩ, Bác sĩ Mai Viễn Phương- Bác sĩ nội soi tiêu hóa - Khoa Khám bệnh & Nội khoa - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Central Park

Ung thư tá tràng là căn bệnh hiếm gặp trong các bệnh lý ung thư đường tiêu hóa. Vì thế việc chẩn đoán và điều trị bệnh thường gặp nhiều khó khăn. Nếu người bệnh nhận thấy những dấu hiệu, nguy cơ của bệnh cần đến các cơ y tế uy tín để thực hiện tầm soát, chẩn đoán bệnh, hạn chế nguy cơ biến chứng có thể xảy ra.

1. Tá tràng ở vị trí nào trong cơ thể?

Tá tràng là phần đầu của ruột non. Nó nằm giữa dạ dày và hỗng tràng, phần tiếp theo của ruột non. Các tá tràng có hình dạng giống như một móng ngựa và có nhiệm vụ lấy thức ăn được tiêu hóa từ dạ dày.

Giải phẫu học của tá tràng
Hình 1: Giải phẫu học của tá tràng

Tá tràng đóng một vai trò quan trọng trong quá trình tiêu hóa. Bởi vì dịch tiêu hóa, dịch mật, dịch tụy kết hợp với nhau tại tá tràng để giúp phân hủy thức ăn. Tại đây, các vitamin và các chất dinh dưỡng khác bắt đầu hấp thu vào cơ thể trước khi thức ăn đi đến hỗng tràng.

Ung thư tá tràng mặc dù hiếm gặp nhưng có thể ảnh hưởng đến quá trình tiêu hóa và ngăn cơ thể hấp thụ các khoáng chất cần thiết để hoạt động đúng cách.

2. Tổng quan về ung thư tá tràng

Ung thư biểu mô tuyến tá tràng nguyên phát một bệnh lý vô cùng hiếm gặp. Kleinerman J. và Cs tìm thấy tỉ lệ 0,03 % trên 500.000 lần mổ tử thi. Deba P. Sarma và Cs có tỉ lệ 0,048 % trong 6227 lần mổ tử thi. Trong nhóm u ruột non, ung thư biểu mô tuyến tá tràng chỉ chiếm 1-1,6%. Bên cạnh đó, việc chẩn đoán cũng rất khó khăn, mặc dù có những phương tiện chẩn đoán hình ảnh hiện đại như hiện nay vì người ta ít để ý đến bệnh do tần suất quá thấp. Theo y văn, với phương pháp chụp X-quang và nội soi chưa đủ để có thể chẩn đoán.

Trong các báo cáo về ung thư tá tràng người ta thường loại trừ ung thư ở nhú Vater vì những đặc thù của u ở vùng này, lý do vì đây là vùng giao tiếp của ba tố chất mật, tụy và tá tràng.

Giải phẫu học các cấu trúc quanh bóng Vater
Hình 2: Giải phẫu học các cấu trúc quanh bóng Vater: Đầu tụy, ống mật chủ, ống tụy, D2 tá tràng.

3. Nguyên nhân gây ung thư tá tràng

Hiện nay một số nguyên nhân chính gây ra ung thư tá tràng như:

Ngoài ra, một số tình trạng sức khỏe như ợ hơi, ợ chua, viêm loét dạ dày tá tràng cũng làm tăng nguy cơ gây bệnh.

4. Triệu chứng lâm sàng của ung thư tá tràng

Không có triệu chứng đặc hiệu cho bệnh lý này. Hiện tại, ung thư tá tràng là một dạng ung thư khá hiếm gặp ở đường tiêu hóa. Giai đoạn đầu của bệnh, người bệnh có thể không có triệu chứng, bệnh nhân chỉ có thể phát hiện tình cờ qua khám sức khỏe định kỳ, nội soi tầm soát...Vì thế khi các tế bào ung thư bắt đầu hình thành ở tá tràng, các khối u có thể ngăn chặn thức ăn đi qua đường tiêu hóa. Và khi thức ăn không thể đi qua ruột non hoặc khi cơ thể không thể hấp thụ các vitamin cần thiết, người bệnh có thể gặp một số triệu chứng sau:

  • Trào ngược axit.
  • Giảm cân.
  • Phân có máu.
  • Táo bón.
  • Ói mửa.
  • Đau bụng.
  • Buồn nôn.

Đa phần những trường hợp mắc bệnh thì các triệu chứng thường xuất hiện ở các giai đoạn sau, khi khối u phát triển đủ lớn để ngăn chặn thức ăn. Tại thời điểm đó, người bệnh có thể nhận thấy một khối u ở bụng.

Thuốc sorbitol điều trị táo bón hiệu quả
Táo bón là một triệu chứng lâm sàng của ung thư tá tràng

5. Các giai đoạn của ung thư tá tràng

Ung thư tá tràng có thể được chẩn đoán trong năm giai đoạn khác nhau, cụ thể:

  • Giai đoạn 0: Các tế bào ung thư có trong các thành của tá tràng.
  • Giai đoạn 1: Các tế bào ung thư chỉ nằm ở tá tràng và không lan sang các hạch bạch huyết.
  • Giai đoạn 2: Ung thư đã phát triển qua các lớp ruột, đến các mô liên kết, cơ và các hạch bạch huyết.
  • Giai đoạn 3: Các tế bào ung thư đã lan đến các cơ quan lân cận hoặc các bộ phận khác của ruột non.
  • Giai đoạn 4: Ung thư đã lan rộng khắp bụng, xương hoặc các cơ quan xa hơn như phổi, gan, tuyến tụy.

6. Chẩn đoán ung thư tá tràng

Cho đến nay, để chẩn đoán ung thư tá tràng có thể rất khó khăn vì các triệu chứng thường xảy ra ở các giai đoạn sau của bệnh. Các xét nghiệm tạo ra hình ảnh chi tiết về đường tiêu hóa có thể chẩn đoán bệnh như:

  • Chụp cộng hưởng từ
  • Chụp cắt lớp vi tính
  • Nội soi.
  • Sinh thiết.
  • Uống barium để chụp X-quang nhằm kiểm tra đường tiêu hóa trên.
ung thư tá tràng  trên CT- Scan bụng
Hình 3: Hình ảnh ung thư tá tràng trên CT- Scan bụng

Cho đến nay, nội soi tiêu hóa được xem là có giá trị nhất để chẩn đoán bệnh lý này. Nội soi cho thấy được hình ảnh quanh bóng Vater, D2 tá tràng, sinh thiết tổn thương nghi ngờ để làm mô bệnh học.

Hình ảnh ung thư D2 tá tràng
Hình 4: Hình ảnh ung thư D2 tá tràng , mô u chiếm 1⁄2 lòng tá tràng.
Hình ảnh ung thư D2 tá tràng
Hình 5: Hình ảnh ung thư D2 tá tràng, mô u gây hẹp lòng tá tràng, không đưa dây soi qua được.

7. Điều trị ung thư tá tràng

7.1. Giai đoạn sớm

Cắt u tá tràng bằng phương pháp EMR (kỹ thuật cắt niêm mạc qua nội soi) hoặc ESD (Kỹ thuật cắt bóc tách dưới niêm mạc qua nội soi)

Đối với các tổn thương tá tràng còn khu trú ở lớp niêm mạc, chưa xâm lấn xuống lớp dưới niêm, việc cắt trọn tổn thương u, bảo tồn chức năng cơ quan, giúp bệnh nhân tránh được một cuộc mổ lớn, nâng cao chất lượng sống cho người bệnh. Tuy nhiên, kỹ thuật này đòi hỏi phải phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm, kỹ thuật thuần thục, vì nếu không cẩn thận, sẽ gây các biến chứng chảy máu, thủng tá tràng, viêm tuỵ cấp....

phương pháp ESD
Hình 6: Kỹ thuật ung thư giai đoạn sớm bằng phương pháp ESD - Kỹ thuật cắt bóc tách dưới niêm mạc qua nội soi
phương pháp ESD
Hình 7: Kỹ thuật ung thư giai đoạn sớm bằng phương pháp ESD - Kỹ thuật cắt bóc tách dưới niêm mạc qua nội soi. Phần niêm mạc chứa tổn thương u sẽ được cắt bỏ, mà không phải cắt toàn bộ tá tràng.

7.2. Giai đoạn muộn

Khi u ở giai đoạn đã xâm lấn xuống lớp dưới niêm, phẫu thuật là chọn lựa ưu tiên. Phương pháp hay sử dụng hiện tại là cắt bỏ toàn bộ khối tá tuỵ (phương pháp Wipple), tuy nhiên biến chứng của phương pháp này cũng còn khá cao (tử vong, rò tuỵ, chảy máu, hẹp miệng nối...)

Thông thường điều trị ung thư tá tràng phụ thuộc rất nhiều vào giai đoạn mà người bệnh đã được chẩn đoán. Tuy nhiên, lựa chọn điều trị phổ biến nhất và hiệu quả nhất ở giai đoạn bệnh xâm lấn là phẫu thuật kèm hoặc không kèm theo hóa trị, xạ trị.

Ở phẫu thuật, các bác sĩ sẽ cố gắng loại bỏ khối u ở tá tràng để thức ăn đi qua dạ dày. Bên cạnh đó, một lựa chọn phẫu thuật khác là thủ thuật Whipple. Trong thủ thuật này, bác sĩ sẽ loại bỏ tá tràng, túi mật và một phần tuyến tụy.

Kỹ thuật cắt khối tá tuỵ
Hình 8: Kỹ thuật cắt khối tá tuỵ trong điều trị ung thư quanh bóng Vater

Hiện nay, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Central Park có trang bị hệ thống máy nội soi tiêu hóa hiện đại nhất của hãng Olympus, một trong những hãng máy tốt nhất hiện nay. Trong đó có các máy đang được phục vụ điều trị như dàn máy nội soi Olympus CLV 190, đặc biệt với đội ngũ bác sĩ có nhiều kinh nghiệm về chẩn đoán ung thư sớm ống tiêu hóa, được đào tạo qua nhiều lớp tập huấn trong và ngoài nước về chẩn đoán và điều trị ung thư sẽ giúp bệnh nhân có thể phát hiện được bệnh ở giai đoạn sớm nhất.

Ưu điểm của các máy nội soi này là ngoài nội soi ánh sáng trắng thông thường, hệ thống còn có chức năng dải tần ánh sáng hẹp (NBI), nội soi phóng đại, với hình ảnh nội soi NBI có độ phân giải và độ tương phản cao nên dễ dàng hơn phát hiện và sàng lọc và chẩn đoán ung thư tiêu hóa ở giai đoạn sớm. Theo đó, tổn thương ung thư được phát hiện ở giai đoạn sớm, tùy theo tính chất tổn thương, sẽ được cắt theo phương pháp cắt niêm mạc (EMR), hoặc cắt bóc tách dưới niêm mạc (ESD) qua nội soi ống mềm mà không phải trải qua phẫu thuật. Không chỉ vậy, nhằm đảm bảo vô trùng các máy nội soi bệnh viện còn trang bị thêm máy rửa dây soi tự động và hệ thống lọc nước RO.

Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec là một trong những bệnh viện hàng đầu cả nước về thăm khám, chẩn đoán và điều trị các bệnh về tiêu hóa.

Để được tư vấn trực tiếp, Quý Khách vui lòng bấm số HOTLINE hoặc đăng ký trực tuyến TẠI ĐÂY. Ngoài ra, Quý khách có thể Đăng ký tư vấn từ xa TẠI ĐÂY

1.3K

Dịch vụ từ Vinmec

Bài viết liên quan