......

Điều trị viêm phế quản cấp bằng y học cổ truyền

Bệnh viêm phế quản cấp tính là tình trạng có phản ứng viêm tại niêm mạc phế quản, có thể do rất nhiều nguyên nhân khác nhau gây ra. Viêm phế quản cấp tính theo đông y cũng có thể do rất nhiều nguyên nhân khác nhau gây ra, với mỗi nguyên nhân lại có cách điều trị khác nhau.

1. Viêm phế quản cấp là gì?

Viêm phế quản cấp là một bệnh lý thường gặp, theo y học cổ truyền thì bệnh viêm phế quản cấp thuộc phạm vi chứng khái thấu, đàm ẩm.

Nguyên nhân gây ra bệnh viêm phế quản cấp tính theo y học cổ truyền bao gồm:

  • Nguyên nhân do phong hàn phạm phế: Trong thời điểm giao mùa, thời tiết thay đổi chuyển lạnh hay người bệnh đi mưa lạnh, tắm đêm là điều kiện thuận lợi cho phong hàn xâm nhập vào cơ thể. Phong hàn xâm vào phế gây cản trở công năng của tạng phế, từ đó gây ra ho và đờm.
  • Phong nhiệt: Phong nhiệt có thể xâm nhập vào phế, làm mất tân dịch, ảnh hưởng tới khả năng tuyên phát (thúc đẩy sự lưu thông của khí huyết, nếu không thúc đẩy thì sẽ gây ra các vấn đề ở đường hô hấp như khó thở, tức ngực...) và túc giáng (đưa phế khí xuống dưới, nếu phế khí nghịch lên trên sẽ gây ra ho, nôn, nấc) của phế khí mà gây ra ho, đờm đặc, họng khô miệng khát...
  • Khí táo: Thường xảy ra vào mùa thu, thời điểm này tân dịch bị giảm sút. Táo thương phế nghĩa là khi tân dịch giảm sút gây táo và điều này gây ra tổn thương tới tạng phế. Điều này thường gây ra ho khan, ít đờm, đờm đặc dính...

Một số yếu tố thuận lợi có thể ở những người có công năng của tạng phế, tỳ, thận giảm sút. Cũng có thể dễ bị viêm phế quản cấp hơn. Ngoài ra, công năng của 3 tạng này hư suy thường gặp trong bệnh viêm phế quản mạn tính.

2. Cách chữa viêm phế quản cấp bằng đông y

Đông y điều trị viêm phế quản cấp tùy thuộc từng nguyên nhân cụ thể, khi điều trị cần kết hợp phương pháp dùng thuốc là dùng những bài thuốc cổ phương hay gia giảm với phương pháp không dùng thuốc như châm cứu, bấm huyệt.

2.1 Điều trị viêm phế quản cấp thể phong hàn phạm phế

Thể phong hàn hay gặp ở giai đoạn đầu của viêm phế quản cấp với các triệu chứng như ho ra đờm loãng và trắng dễ khạc ra ngoài, sốt nhẹ, sợ lạnh, đau đầu, chảy nước mũi loãng trong hoặc hơi vàng, ngứa cổ, khản tiếng, rêu lưỡi trắng mỏng, mạch phù.

Pháp điều trị theo đông ý là sơ phong tán hàn, tuyên phế chỉ khái.

Điều trị dùng thuốc: Có thể dùng một trong những bài dưới đây.

Bài 1: Hạnh tô tán

  • Nguyên liệu: Hạnh nhân 10g, Tô diệp 10g, Tiền hồ 10g, Trần bì 4g, Phục linh 6g, Cam thảo 6g, Bán hạ chế 6g, Chỉ xác 6g, Cát cánh 8g, Gừng 3 lát, Đại táo 4 quả
  • Cách thực hiện: Tất cả các vị thuốc trên tán bột, uống ngày 15-20g, chia 2 lần. Có thể dùng bằng việc sắc thang thuốc trên lấy nước, rồi chia uống trong ngày chia 3 lần.

Bài 2:

  • Nguyên liệu: Tía tô 12g, lá hẹ, kinh giới đều 10g, trần bì, xuyên khung đều 6g, rễ chỉ thiên, bạch chỉ đều 8g.
  • Cách thực hiện: Sắc uống ngày 1 thang, chia uống 3 lần trong ngày.

Bài 3: Chỉ khái thấu

  • Nguyên liệu: Hạnh nhân, tiền hồ, tử uyển đều 12g, cát cánh 8g, cam thảo 4g.
  • Gia giảm thêm: nếu như lưỡi nhờn nhớt, rêu trắng thì thêm vị bán hạ chế 12g, trần bì 8g. Nếu có tình trạng khó thở thì bỏ vị cát cánh gia thêm ma hoàng 6g.
  • Cách thực hiện: Sắc uống ngày 1 thang, chia thành 3 lần uống trong ngày.
  • Điều trị bằng châm cứu

Châm tả các huyệt phong môn, huyệt hợp cốc, huyệt khúc trì, ngoại quan, xích trạch, huyệt thái uyên.

2.2. Thể phong nhiệt phạm phế

Phong nhiệt xâm nhập và gây ra tổn hại cho tạng phế có thể gây ra những biểu hiện như ho đờm, khạc ra nhiều đờm có màu vàng, trắng dính, họng khô, đau, miệng khát, sốt, nhức đầu, sợ gió, không sợ lạnh, rêu lưỡi mỏng vàng, mạch phù sác.

Pháp điều trị là sơ phong, thanh nhiệt, tuyên phế chỉ khái.

Điều trị dùng thuốc

Bài 1: Tang cúc ẩm gia giảm

  • Các vị thuốc bao gồm: Tang diệp 12g, Cúc hoa 12g, Liên kiều 12g, Bạc hà 6g, Ngưu bàng tử 12g, Cát cánh 8g, Hạnh nhân 12g, Tiền hồ 12g, Cam thảo 4g.
  • Gia giảm: Nếu đờm nhiều và đờm vàng dính kèm theo sốt cao thì bỏ tang diệp, cúc hoa, ngưu bàng thêm hoàng cầm 12g, ngư tinh thảo 20g.
  • Sắc uống ngày 1 thang, chia thành 2 đến 3 lần.

Bài 2

  • Nguyên liệu: Tang diệp 16g, rễ cây chanh, rễ chỉ thiên, bạc hà, cúc hoa, lá hẹ đều 8g, tang bạch bì 12g, bán hạ chế 6g, xạ can 4g, rau má 12g.
  • Cách thực hiện: Sắc uống ngày 1 thang, chia thành 2 đến 3 lần.

Bài 3:

  • Nguyên liệu: Tang diệp 12g, bối mẫu 4g, cam thảo 6g, hạnh nhân, chi tử, tiền hồ, tang bạch bì, sa sâm đều 8g.
  • Cách thực hiện: Sắc uống ngày 1 thang, chia thành 2 đến 3 lần.

Điều trị không dùng thuốc

Châm tả các huyệt như trung phủ, thiên đột, huyệt phế du, phong môn, hợp cốc, ngoại quan, xích trạch, liệt khuyết.

2.3. Khí táo

Tình trạng này thường gặp vào mùa thu, khi thời tiết trở lạnh, với các triệu chứng như ho khan nhiều, cảm thấy ngứa họng, miệng khô, đau đầu, mạch phù sác. Pháp điều trị là thanh phế nhuận táo, chỉ khái.

Điều trị dùng thuốc

Bài 1: Thanh táo cứu phế thang

  • Các vị thuốc bao gồm: Tang diệp 12g, Thạch cao 12g, Cam thảo 16g, Mạch môn 12g, Tỳ bà diệp 12g, Hạnh nhân 8g, Đẳng sâm 16g, A giao 8g và Gừng 4g
  • Các vị trên sắc uống ngày 1 thang, ngày uống 2 đến 3 lần.

Bài 2:

  • Tang bạch bì, lá tre, mạch môn, sa sâm, thiên môn, hoài sơn mỗi vị 12g, lá hẹ 8g, thanh hao 16g
  • Các vị trên sắc uống ngày 1 thang, ngày uống 2 đến 3 lần.

Châm cứu

Châm các huyệt trung phủ, phế du, xích trạch, thái uyên, hợp cốc, khúc trì.

3. Các biện pháp phòng bệnh viêm phế quản

Phòng bệnh là biện pháp chủ động giúp cho chúng ta hạn chế được nguy cơ mắc bệnh. Theo đông y, nguyên nhân gây bệnh chủ yếu là do ngoại tà (các nguyên nhân như phong, hàn, nhiệt, thấp, táo, hoả) xâm nhập hay chính khí (sức đề kháng) của cơ thể không đủ. Vì vậy, để phòng bệnh chúng ra cần có các biện pháp phòng ngừa tà khí và nâng cao chính khí của cơ thể. Các biện pháp đó bao gồm:

  • Giữ ấm cơ thể vào thời điểm giao mùa, uống nhiều nước ấm, tránh uống nước lạnh.
  • Không tắm đêm, nếu đi mưa lạnh về cần uống một cốc nước gừng với mật ong để trừ hàn và nằm nghỉ ở những nơi ấm.
  • Ăn uống và sinh hoạt điều độ: Tránh ăn quá no hay quá đói, tránh ăn đêm và nên ăn nhiều trái cây rau củ.
  • Tập thể dục: Nên tập các bài tập dưỡng sinh để nâng cao sức khoẻ tổng thể và giúp cơ thể dẻo dai hơn. Bất kỳ môn thể dục nào đều tốt cho cơ thể, không nên tập qua loa.
  • Ngâm chân với nước thảo dược ấm trước khi ngủ. Đây là một biện pháp giúp sống lâu hơn đã được lưu truyền từ lâu, nhưng nên chú ý không nên ngâm chân khi có những vết thương hở.
  • Tự bấm một số huyệt ở nhà như túc tam lý, tam âm giao, phong trì, phế du, thái khê để nâng cao chính khí.
  • Giữ tinh thần thoải mái, tránh lo lắng căng thẳng, buồn phiền, tức giận...Theo đông y những điều này hay gọi là tình chí có thể gây ra ảnh hưởng tới các tạng. Như lo lắng hại tỳ, tức giận căng thẳng hại gan, buồn hại phế, vui quá mức hại tâm, sợ hãi thì hại thận.
  • Tiếp xúc với ánh sáng mặt trời, vừa giúp tổng hợp vitamin D, vừa có thể tăng dương khí cho cơ thể.
  • Tránh môi trường ô nhiễm: Việc hít không khí độc hại gây ra ảnh hưởng tới phổi, khiến cho phổi dễ bị nhiễm bệnh. Tránh những nơi bụi bẩn nhiều, khói thuốc lá, tránh những nơi xe cộ đi lại nhiều.
  • Với những người thường xuyên bị nhiễm lạnh thì trước thời điểm giao mùa hay hàng ngày có thể uống nước gừng, có thể uống gừng với mật ong. Gừng có vị cay tính ấm, giúp trừ hàn, giảm nôn, giải độc. Một số nghiên cứu tây y cho thấy gừng còn giúp tăng hoạt động của các loại kháng thể trong cơ thể.

Trên đây là các biện pháp điều trị viêm phế quản cấp theo đông y. Bạn nên thăm khám với bác sĩ chuyên khoa và nhờ sự tư vấn của bác sĩ trước khi áp dụng các phương pháp điều trị viêm phế quản cấp bằng y học cổ truyền.

Đơn nguyên Y Học Cổ Truyền – Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec được thành lập dựa trên những tinh hoa và sự kế thừa của hai nền Y học cổ truyền và hiện đại trong khám và điều trị, với mục đích đem đến những lựa chọn tối ưu nhất cho khách hàng. Với đội ngũ bác sĩ chuyên khoa Y học cổ truyền giàu kinh nghiệm và chuyên môn cao trong thăm khám và điều trị sẽ mang đến cho khách hàng các phương pháp trị liệu hiệu quả, an toàn và hợp lý nhất.

Để được tư vấn trực tiếp, Quý Khách vui lòng bấm số 1900 232 389 (phím 0 để gọi Vinmec) hoặc đăng ký lịch khám tại viện TẠI ĐÂY. Nếu có nhu cầu tư vấn sức khỏe từ xa cùng bác sĩ Vinmec, quý khách đặt lịch tư vấn TẠI ĐÂY. Tải ứng dụng độc quyền MyVinmec để đặt lịch nhanh hơn, theo dõi lịch tiện lợi hơn

117 lượt đọc

Dịch vụ từ Vinmec

Bài viết liên quan
  • Phổi
    Biện pháp phòng ngừa biến chứng do viêm phế quản cấp

    Viêm phế quản cấp tính là sự phát triển đột ngột của tình trạng viêm trong các ống phế quản, đây là các đường dẫn không khí vào phổi của bạn. Bệnh xảy ra do virus, vi khuẩn hoặc hít ...

    Đọc thêm
  • Armten 200
    Công dụng thuốc Armten 200

    Thuốc Armten 200 thuộc nhóm thuốc trị ký sinh trùng chống nhiễm khuẩn kháng virus và nấm. Thuốc được sản xuất bởi Chi nhánh Công ty Cổ phần Armephaco Xí nghiệp dược phẩm 150 Việt Nam. Armten được bào chế ...

    Đọc thêm
  • Ho khan kéo dài sau khỏi Covid phải làm sao?
    Viêm phế quản cấp, ho có đờm kèm đau họng phải làm sao?

    Khoảng nửa năm trước, cháu có đi chụp X - quang và được bác sĩ chẩn bệnh là viêm phế quản cấp. Cháu có uống thuốc nhưng vẫn cảm giác cổ họng luôn có đờm và lâu lâu ho, hơi ...

    Đọc thêm
  • metiny
    Công dụng thuốc Metiny

    Thuốc Metiny có chứa thành phần chính là kháng sinh Cefaclor và các tá dược khác với lượng vừa đủ. Đây là thuốc kháng sinh dùng theo đường uống, có tác dụng trong điều trị các viêm phế quản cấp, ...

    Đọc thêm
  • Terp Cod 15
    Công dụng thuốc Terp Cod 15

    Terp Cod 15 là thuốc gì? Đây là thuốc bao gồm Codein và Terpin hydrat, được sử dụng với mục đích giảm ho và long đờm hiệu quả. Tuy nhiên do có chứa Codein nên việc sử dụng thuốc Terp ...

    Đọc thêm