Stress oxy hóa là gì?

Trong khi các gốc tự do và chất chống oxy hóa là một phần tự nhiên của cơ thể, thì stress oxy hóa xảy ra do các gốc tự do và chất chống oxy hóa bị mất cân bằng. Căng thẳng oxy hóa có thể gây ra thiệt hại cho nhiều mô, lâu dần sẽ dẫn đến một số bệnh.

1. Tổng quan về stress oxy hóa

Căng thẳng oxy hóa, hay còn gọi là stress oxy hóa, là sự mất cân bằng giữa các gốc tự do và chất chống oxy hóa trong cơ thể.

Gốc tự do là các phân tử chứa oxy với số lượng electron không đồng đều, khiến chúng dễ dàng phản ứng với các phân tử khác và gây ra phản ứng hóa học chuỗi lớn trong cơ thể. Những phản ứng này được gọi là quá trình oxy hóa, có thể có lợi hoặc có hại.

Chất chống oxy hóa là những phân tử có thể tặng một electron cho gốc tự do mà không bị mất đi tính ổn định. Điều này giúp cho gốc tự do ổn định và ít tạo phản ứng hơn.

2. Ảnh hưởng của stress oxy hóa đối với cơ thể

Oxy hóa là một quá trình bình thường và cần thiết diễn ra trong cơ thể. Mặt khác, stress oxy hóa xảy ra khi có sự mất cân bằng giữa hoạt động của các gốc tự do và hoạt động chống oxy hóa. Nếu hoạt động bình thường, các gốc tự do có thể giúp chống lại các tác nhân gây bệnh hoặc dẫn đến nhiễm trùng.

Khi có nhiều gốc tự do hơn mức mà chất chống oxy hóa có thể giữ cân bằng, các gốc tự do sẽ bắt đầu gây hại cho mô mỡ, DNA và protein trong cơ thể. Protein, lipid và DNA chiếm một phần lớn trong cơ thể, do đó tổn thương những thành phần này theo thời gian có thể dẫn đến rất nhiều bệnh. Bao gồm:

Căng thẳng oxy hóa cũng góp phần vào quá trình lão hóa.

lão hóa
Căng thẳng oxy hóa cũng góp phần vào quá trình lão hóa

3. Các yếu tố nguy cơ dẫn đến stress oxy hóa

Tất cả mọi người đều tạo ra một số gốc tự do tự nhiên trong cơ thể thông qua các quá trình, bao gồm cả tập thể dục hay viêm nhiễm. Đây là hiện tượng bình thường và là một phần của hệ thống cơ thể phức tạp, giúp cho chúng ta khỏe mạnh.

Bạn cũng có thể tiếp xúc với các gốc tự do trong môi trường từ một số nguồn như:

  • Khí quyển (ozone)
  • Một số loại thuốc trừ sâu và chất tẩy rửa
  • Khói thuốc lá
  • Bức xạ
  • Ô nhiễm

Chế độ ăn uống nhiều đường, chất béo và rượu cũng có thể góp phần tạo ra các gốc tự do.

4. Kiểm soát và ngăn ngừa stress oxy hóa

Bạn không thể tránh hoàn toàn việc tiếp xúc với gốc tự do và stress oxy hóa. Tuy nhiên, có một số cách bạn có thể làm để giảm thiểu tác động của stress oxy hóa đối với cơ thể. Điều quan trọng là làm tăng lượng chất chống oxy hóa và giảm sự hình thành các gốc tự do.

Một phương pháp ngăn ngừa stress oxy hóa là đảm bảo rằng nhận đủ chất chống oxy hóa trong chế độ ăn uống. Cách để cơ thể sản xuất chất chống oxy hóa là cung cấp 5 phần trái cây và rau quả mỗi ngày. Ví dụ về những loại trái cây và rau quả giàu chất chống oxy hóa bao gồm:

  • Các loại quả mọng
  • Cherry (anh đào)
  • Trái cây họ cam quýt
  • Rau lá xanh đậm
  • Bông cải xanh
  • Cà rốt
  • Cà chua
  • Quả ô liu

Những nguồn chất chống oxy hóa trong chế độ ăn uống khác bao gồm:

Thực phẩm giàu chất chống oxy hóa
Một phương pháp ngăn ngừa stress oxy hóa là đảm bảo rằng nhận đủ chất chống oxy hóa trong chế độ ăn uống

Lối sống lành mạnh cũng có thể ngăn ngừa hoặc giảm căng thẳng oxy hóa, chẳng hạn như:

  • Thói quen tập thể dục đều đặn, vừa sức: Giúp tăng mức độ chống oxy hóa tự nhiên cao hơn và giảm thiệt hại do stress oxy hóa. Tập thể dục thường xuyên cũng kéo dài tuổi thọ, ít chịu ảnh hưởng của lão hóa, giảm nguy cơ ung thư và bệnh tật.
  • Không hút thuốc: Tránh tiếp xúc với khói thuốc.
  • Thận trọng khi sử dụng với hóa chất: Bao gồm hóa chất tẩy rửa, tránh tiếp xúc với bức xạ không cần thiết và các nguồn tiếp xúc hóa chất khác, chẳng hạn như thuốc trừ sâu tìm ẩn trong thực phẩm hoặc sử dụng khi làm vườn.
  • Có ý thức về môi trường: Các sáng kiến ​​thân thiện với môi trường đôi khi cũng giúp giảm sản sinh gốc tự do cho bạn và cộng đồng, chẳng hạn đi xe đạp.
  • Dùng kem chống nắng: Kem chống nắng ngăn chặn tia cực tím gây hại cho làn da của bạn.
  • Giảm lượng rượu tiêu thụ.
  • Ngủ nghỉ đủ: Ngủ đủ giấc là rất quan trọng để duy trì sự cân bằng trong tất cả các hệ thống cơ thể. Giấc ngủ không tốt có thể ảnh hưởng đến chức năng não, sản xuất hormone, chất chống oxy hóa và cân bằng gốc tự do và một loạt những thứ khác.
  • Tránh ăn quá nhiều: Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng, ăn quá nhiều và ăn liên tục khiến cơ thể bạn ở trong trạng thái căng thẳng oxy hóa thường xuyên hơn. Vì vậy bạn nên ăn theo bữa đều đặn với khẩu phần nhỏ / vừa.

Mặc dù không thể tránh hoàn toàn việc tiếp xúc với các gốc tự do, nhưng bạn có thể lựa chọn lối sống lành mạnh, bao gồm chế độ ăn uống khoa học, tập thể dục thường xuyên và giữ môi trường trong sạch để giúp cơ thể không bị mất cân bằng oxi hóa, nhờ đó ngăn ngừa tổn thương và bệnh tật.

Ngủ đủ giấc
Ngủ đủ giấc là rất quan trọng để duy trì sự cân bằng trong tất cả các hệ thống cơ thể

Please dial HOTLINE for more information or register for an appointment HERE. Download MyVinmec app to make appointments faster and to manage your bookings easily.

Nguồn tham khảo: healthline.com

This article is written for readers from Sài Gòn, Hà Nội, Hồ Chí Minh, Phú Quốc, Nha Trang, Hạ Long, Hải Phòng, Đà Nẵng.

12K

Relating articles
  • Tác hại của mất cân bằng oxy hóa và cách dự phòng
    The harmful effects of oxidative stress and how to prevent it

    Gốc tự do được hình thành trong quá trình sống của cơ thể, giúp cho quá trình tổng hợp và phân hủy các chất trong quá trình chuyển hóa tế bào. Tuy nhiên nếu hình thành quá nhiều cũng gây ...

    Readmore
  • sóng điện thoại di động
    Cell phones and cancer risk: What you need to know

    The link between cell phone waves and cancer risk is controversial. Studies on this issue have spanned many years with conflicting results. Therefore, up to this point, there is no consensus on the cancer risk associated with cell phone use.

    Readmore
  • acid mật
    Role of bile acids in gut microbiota-mediated cirrhosis

    Previous studies have shown that gut microbiota changes or dysbiosis in patients with chronic liver disease or cirrhosis are often accompanied by a significant decrease in total bile acids and acid ratio. secondary/primary bile acids.

    Readmore
  • rối loạn giấc ngủ
    Polycystic Ovarian Syndrome and Sleep Disorders

    Buồng trứng đa nang là bệnh lý phụ khoa ngày càng phổ biến, liên quan đến sự mất cân bằng nồng độ nội tiết tố. Người bị buồng trứng đa nang không chỉ khiến cho khả năng sinh sản bị ...

    Readmore
  • tác nhân oxy hóa
    Oxidative agents in the body

    In fact, there are many oxidizing agents in the body, such as smoke, environmental pollution, tobacco, chemicals, high blood sugar, etc. These factors can cause oxidative stress. and leads to a variety of health problems, including weakened immune system, diabetes, ...

    Readmore