......

Siêu âm đàn hồi trong khảo sát bệnh lý gan mật

Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi Thạc sĩ, Bác sĩ Đặng Mạnh Cường - Khoa Chẩn đoán hình ảnh - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Central Park

Siêu âm đàn hồi là một kỹ thuật mới được sử dụng để khảo sát đặc tính đàn hồi của mô mềm trong các bệnh lý gan mật như xơ hóa gan, viêm gan mãn tính, xơ vữa động mạch,... Siêu âm đàn hồi mô gan là phương pháp chẩn đoán không xâm lấn với độ chính xác cao nhằm khắc phục những hạn chế của quá trình sinh thiết trong việc xác định xơ gan.

1. Siêu âm đàn hồi mô gan là gì?

Siêu âm đàn hồi là một ứng dụng mới của siêu âm chẩn đoán để khảo sát đặc tính đàn hồi của mô mềm như độ cứng, độ nhớt. Nguyên lý của siêu âm đàn hồi là đánh giá độ biến dạng của mô khi bị đè ấn. Mô hay tổn thương sẽ đáp ứng theo nhiều cách, tùy thuộc vào cấu tạo cơ học. Đối với mô bình thường sẽ biến dạng nhiều với áp lực, trong khi mô bệnh lý sẽ biến dạng ít hơn, cứng hơn. Hình ảnh hiển thị độ tương phản của mô trên bản đồ đàn hồi là do khác biệt độ cứng của mô, được mã hóa theo màu sắc, ví dụ như đỏ = mềm, xanh = cứng hoặc ngược lại, tùy thuộc vào nhà sản xuất.

Siêu âm đàn hồi mô gan đánh giá khối tổn thương trong nhu mô gan thông qua siêu âm B-mode, căn cứ vào tính chất phản âm đồng nhất hay không đồng nhất, bờ của giảm âm có ranh giới rõ hay không rõ, đều hay không đều, mỏng hay dày,... Siêu âm đàn hồi mô gan là phương pháp chẩn đoán không xâm lấn với độ chính xác cao nhằm khắc phục những hạn chế của quá trình sinh thiết trong việc xác định xơ gan.

Kỹ thuật này cho phép nhận định sơ bộ của tổn thương. Siêu âm đàn hồi mô gan xác định độ cứng, nếu là u ác tính thì là score 4, u lành tính thì là score 1. Score 2,3 chưa xác định được chính xác cần dựa vào các yếu tố khác: nếu tăng tưới máu thì có thể là u ác, nếu không tăng tưới máu, diện tích trên elastogram không lớn hơn diện tích trên B-mode thì cần xác định thêm thông qua sinh thiết.

2. Ưu nhược điểm của phương pháp siêu âm đàn hồi

2.1. Ưu điểm

  • Kỹ thuật sử dụng công nghệ cao
  • Giảm yếu tố chủ quan, giảm tính phụ thuộc vào người thực hiện kỹ thuật
  • Vừa định tính, vừa định lượng
siêu âm đàn hồi gan
Phương pháp siêu âm đàn hồi gan được sử dụng công nghệ hiện đại

2.2. Nhược điểm

  • Hạn chế khi đánh giá mô ở sâu trên 8 cm
  • Rất nhạy với chuyển động của mô khi đo
  • Giá thành thiết bị đắt

3. Các bước trong kỹ thuật siêu âm đàn hồi

Kỹ thuật siêu âm đàn hồi dựa trên nguyên lý ARFI, bao gồm các bước như sau:

  • Bước 1: Đánh giá như mô bằng cách ghi hình siêu âm 2D cơ bản
  • Bước 2: Phát xung sóng âm ngắn là 100 μm. Xung áp âm gây ra lực nén trong mô. Lực nén làm các thành phần mô dịch chuyển và tạo ra sóng biến dạng lan truyền trong mô.
  • Bước 3: Những chùm sóng âm được phát đi trong khoảng thời gian ngắn và liên tục để thu về thông tin dịch chuyển của mô, so với hình tham khảo trong bước 1.
  • Bước 4: Ước tính giá trị vận tốc sóng biến dạng.

Một số lưu ý trước và trong khi thực hiện kỹ thuật như:

  • Bệnh nhân cần nhịn ăn trước tối thiểu 4-6 giờ đồng hồ
  • Tư thế bệnh nhân cần được nằm ngửa hoặc chếch P trước 30 độ, tay đưa lên đầu.
  • Chọn vị trí thuận lợi, tối ưu
  • Đo ở độ sâu 4-5cm bề mặt da

Trong quá trình tìm vị trí thuận lợi, bác sĩ cần hướng dẫn bệnh nhân thở bình thường, khi tiến hành đo bệnh nhân cần ngừng thở khi đang hít vào hoặc ra nửa chừng.

4. Kết quả siêu âm đàn hồi mô gan

Kết quả siêu âm đàn hồi mô gan chỉ ra được nguy cơ tiến triển các biến chứng, số đo về độ cứng gan chỉ ra khả năng tăng áp lực tĩnh mạch cửa và tĩnh mạch trướng thực quản. Mỗi đơn vị độ cứng của gan tương quan với nguy cơ và tỷ lệ tử vong của bệnh nhân. Kết quả siêu âm đàn hồi mô gan sẽ dao động từ 1,5-7,5kPa. Các yếu tố tác động lên độ cứng của gan bao gồm:

  • Viêm gan: hoạt tính viêm của bệnh làm gia tăng mức đánh giá xơ hóa, viêm gan cấp, bệnh lý viêm gan do rượu làm tăng độ cứng gan.
  • Tình trạng ứ mật: tắc mật ngoài gan làm tăng độ cứng của gan
  • Sung huyết gan: độ cứng gan gia tăng tuyến tính với áp lực tĩnh mạch.
  • Tăng áp lực cửa: độ cứng gan tăng tuyến tính với áp lực tĩnh mạch cửa nặng.
  • Bệnh lý thâm nhiễm tích tụ: thâm nhiễm tổ chức u, nhiễm amyloidosis.
Kết quả siêu âm đàn hồi mô gan
Kết quả siêu âm đàn hồi mô gan giúp bác sĩ chẩn đoán bệnh lý chính xác

Ngoài ra, để diễn giải một kết quả về đo độ cứng của gan trong siêu âm đàn hồi gan cần dựa trên những yếu tố sau:

  • Dịch tễ học của bệnh nhân
  • Bệnh nguyên và giai đoạn bệnh lý
  • Các thông số khác như xét nghiệm chức năng gan, tải lượng virus,...

Tóm lại, siêu âm đàn hồi là một kỹ thuật mới được sử dụng để khảo sát đặc tính đàn hồi của mô mềm bao gồm độ cứng, mềm của mô, và được sử dụng chẩn đoán trong các bệnh lý gan mật. Siêu âm đàn hồi mô gan là phương pháp chẩn đoán không xâm lấn với độ chính xác cao nhằm khắc phục những hạn chế của quá trình sinh thiết trong việc xác định xơ gan.

Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec đã đưa hệ thống máy móc y tế hiện đại đạt chuẩn quốc tế trong thăm khám, chẩn đoán nhiều bệnh lý, trong đó có máy chụp MRI, Siêu âm, Chụp cắt lớp vi tính cùng kỹ thuật siêu âm đàn hồi gan hiện đại.

Quy trình siêu âm đàn hồi đánh giá các bệnh lý gan mật và nhiều căn bệnh khác tại Vinmec được thực hiện bài bản, đúng chuẩn quy trình bởi đội ngũ y bác sĩ tay nghề chuyên môn cao, hệ thống máy móc hiện đại, nhờ vậy cho kết quả chính xác, góp phần không nhỏ vào việc xác định bệnh và giai đoạn bệnh.

Để được tư vấn trực tiếp, Quý Khách vui lòng bấm số HOTLINE hoặc đăng ký lịch trực tuyến TẠI ĐÂY. Tải ứng dụng độc quyền MyVinmec để đặt lịch nhanh hơn, theo dõi lịch tiện lợi hơn!

43 lượt đọc

Dịch vụ từ Vinmec

Bài viết liên quan