......

Yếu tố dinh dưỡng trong điều trị rối loạn tăng động-giảm chú ý (ADHD)

Bài viết này xem xét vai trò yếu tố dinh dưỡng trong điều trị rối loạn tăng động-giảm chú ý (ADHD), cũng như cách loại bỏ một số loại thực phẩm và chất phụ gia, cũng như tiêu thụ các loại thực phẩm hoặc chất dinh dưỡng khác, có thể tác động đến các triệu chứng ADHD.

1. Nghiên cứu về chế độ ăn uống và dinh dưỡng ảnh hưởng đến ADHD

Vai trò của việc bổ sung chất dinh dưỡng bao gồm cả các cơ chế tiềm ẩn đằng sau lý do tại sao việc bổ sung chất dinh dưỡng có thể làm giảm bớt một số triệu chứng của rối loạn loạn tăng động giảm chú ý sẽ được xem xét. Chế độ ăn kiêng loại bỏ đã được xem xét trong việc quản lý các triệu chứng ADHD từ những năm 1970, bắt đầu với công trình của Feingold, một nhà dị ứng nhi khoa, ông đã khuyến nghị loại bỏ các chất phụ gia thực phẩm như phẩm màu và chất bảo quản đi cùng với các thực phẩm khác. Feingold đưa ra giả thuyết rằng thực phẩm có tính kháng nguyên cao (thường liên quan đến dị ứng và không dung nạp) ảnh hưởng tiêu cực đến hành vi của trẻ mắc chứng ADHD. Mặc dù báo cáo của nhiều gia đình rằng việc loại bỏ những thực phẩm này, dựa trên chế độ ăn của Feingold, đã cải thiện đáng kể hành vi của con họ, nhưng những kết quả ban đầu từ các nghiên cứu về hiệu quả vẫn chưa thể khẳng định. Trong thập kỷ sau những kết quả hỗn hợp này, thuốc kích thích được coi là phương pháp điều trị chính cho ADHD, điều này góp phần làm giảm sự quan tâm của giới khoa học đối với các biện pháp can thiệp chế độ ăn uống đối với ADHD.

Trong hai thập kỷ qua, các nhà khoa học đã quan tâm trở lại các biện pháp can thiệp chế độ ăn uống đối với ADHD. Trong các nghiên cứu ngẫu nhiên, có đối chứng với giả dược từ Đại học Southampton, việc tiêu thụ phẩm màu thực phẩm và chất bảo quản được phát hiện có liên quan đến hành vi hiếu động ở trẻ 3 tuổi và 8 hoặc 9 tuổi trong các mẫu cộng đồng. Mặc dù đây là nghiên cứu có mẫu cộng đồng thay vì mẫu nghiên cứu lâm sàng, nhưng những phát hiện này đã dẫn đến việc xem xét lại cơ sở lý thuyết về chế độ ăn của Feingold, ít nhất là đối với một số trẻ em hiếu động.

Một nghiên cứu đã nghiên cứu sâu hơn tác động của phụ gia thực phẩm và phẩm màu đối với các triệu chứng ADHD là nghiên cứu "Tác động của dinh dưỡng đối với trẻ em mắc chứng ADHD (INCA)". Nghiên cứu bao gồm các tác động của chế độ ăn loại bỏ hoàn toàn hoặc “chế độ ăn ít thực phẩm” (chế độ ăn loại bỏ cũng loại bỏ các chất gây dị ứng tiềm ẩn khác, chẳng hạn như lúa mì, sữa, một số loại thịt, carbohydrate, trái cây và rau). Trong chế độ ăn ít thực phẩm, thực phẩm được hạn chế trong một số tuần (từ 2-5 tuần), trong thời gian đó cá nhân chỉ được phép ăn một số ít thực phẩm gây dị ứng khác nhau (ví dụ: Gạo, gà tây, rau diếp, lê, nước), sau đó dần dần giới thiệu các thực phẩm khác vào chế độ ăn. Việc quản lý các chế độ ăn kiêng trong nghiên cứu INCA là một vấn đề khó khăn. Ngoài ra, việc cung cấp hỗ trợ hoặc hướng dẫn cho một can thiệp như vậy nằm ngoài khả năng chuyên môn của hầu hết các chuyên gia sức khỏe tâm thần. Đối với các gia đình, mức giới hạn chế độ ăn uống này có thể là một thách thức để duy trì. Tuy nhiên, nghiên cứu INCA đã chứng minh việc giảm triệu chứng đáng kể ở những người bị ADHD. Tuy nhiên, các cơ chế không chắc chắn, vì nghiên cứu không thể chứng minh mối liên quan giữa nồng độ immunoglobulin E (IgE) và immunoglobulin G (IgG) và việc áp dụng chế độ ăn uống hạn chế.

Hệ số ảnh hưởng là 0,29 đã được báo cáo đối với chế độ ăn loại bỏ qua 6 thử nghiệm đối chứng với 195 người tham gia. Kết quả chỉ ra rằng khoảng một phần ba số trẻ ADHD có đáp ứng xuất sắc (giảm> 40% triệu chứng). Tuy nhiên, theo Catalog-Lopez và cộng sự, nghiên cứu chế độ ăn uống loại bỏ bị hạn chế đáng kể bởi tính không đồng nhất về phương pháp nghiên cứu do đó hệ số ảnh hưởng nhỏ hoặc không chính xác vì vậy kết quả phải được giải thích một cách thận trọng. Mặc dù chế độ ăn kiêng ít thực phẩm có thể dẫn đến những thay đổi về hành vi và / hoặc nhận thức đối với một số ít trẻ em bị ADHD, nhưng việc xác định nhóm mà việc điều trị này hiệu quả thì khó thực hiện và tạo gánh nặng đáng kể cho gia đình trong việc thực hiện.

Dinh dưỡng trong điều trị ADHD
Dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng trong điều trị ADHD

2. Dinh dưỡng có ảnh hưởng đến ADHD không?

Bổ sung dinh dưỡng đơn lẻ

Nồng độ axit omega-3omega-6 trong huyết thanh thấp hơn ở trẻ ADHD cho thấy khả năng hấp thụ kém hơn và/hoặc tăng chuyển hóa các axit béo không bão hòa đa (PUFAs). Do các đặc tính sinh lý thần kinh của chúng, PUFAs có thể có vai trò bảo vệ hoặc điều hòa trong các quá trình thần kinh bao gồm tín hiệu thần kinh, hoạt động của khớp thần kinh và điều hòa dẫn truyền thần kinh.

Những phát hiện từ các thử nghiệm điều trị có kiểm soát đối với chất béo không bão hòa đa ở những người mắc ADHD chỉ ra rằng những thay đổi về triệu chứng có ý nghĩa đối với một mẫu kiểm soát nhỏ, mặc dù hệ số ảnh hưởng chung thấp đối với quần thể này. Do nghiên cứu đã chỉ ra sự giảm axit béo omega-3 ở trẻ ADHD và sự cải thiện khiêm tốn trong các triệu chứng (hệ số ảnh hưởng ước tính từ 0,18 đến 0,31), tuy nhiên đây cũng là một lựa chọn hợp lý cùng với các liệu pháp hiện hành.

Các kết quả nghiên cứu bổ sung vi chất dinh dưỡng khác như vitamin đơn, khoáng chất, axit amin không nhất quán. Một số nhà nghiên cứu đã kết luận rằng các biện pháp can thiệp dinh dưỡng đơn lẻ có thể không hiệu quả để cải thiện các triệu chứng ADHD, có lẽ do sự tác động lẫn nhau phức tạp giữa các con đường sinh hóa không bình thường ở những người bị ADHD. Xem xét phạm vi các chất dinh dưỡng cần thiết để duy trì não hoạt động chuyển hóa cao, hợp lý là bổ sung kết hợp các chất dinh dưỡng để cung cấp các khối xây dựng cần thiết cho hoạt động tối ưu của não.

Dinh dưỡng đa thành phần, vi chất dinh dưỡng phổ rộng (BSM)

Về hiệu quả của vi chất dinh dưỡng phổ rộng đối với ADHD, điều quan trọng cần lưu ý là phần lớn các thử nghiệm BSM đối với ADHD đã được tiến hành với những người không dùng thuốc. Mặc dù, cần thận trọng khi sử dụng vi chất dinh dưỡng phổ rộng như một phương pháp điều trị bổ trợ cho thuốc kích thích, nhưng nghiên cứu ban đầu cho thấy rằng trong một số trường hợp, có thể cần phải giảm liều lượng thuốc (với sự theo dõi của bác sĩ) khi dùng cùng với các chất dinh dưỡng. Giảm liều được cho là có thể do tác dụng của các chất dinh dưỡng trong thuốc, do đó cần thận trọng khi kết hợp và cần có sự giám sát y tế.

3. Cân nhắc về lâm sàng

Điều trị adhd
Có thể cải thiện một số triệu chứng ADHD thông qua dinh dưỡng

Cân nhắc các phương pháp can thiệp về dinh dưỡng có thể làm giảm triệu chứng ADHD sau:

  • Dinh dưỡng tổng thể: Giả định rằng một số loại thực phẩm bạn ăn có thể làm cho các triệu chứng của bạn tốt hơn hoặc tồi tệ hơn. Bạn cũng có thể không ăn một số thứ có thể giúp cải thiện các triệu chứng.
  • Chế độ ăn uống bổ sung: Bổ sung omega-3 và/hoặc các vi chất phổ rộng khác (không xuất phát từ thuốc) có thể đem lại lợi ích trong việc giảm triệu chứng ADHD
  • Chế độ ăn kiêng loại bỏ: Không ăn các loại thực phẩm hoặc thành phần mà bạn nghĩ có thể gây ra một số hành vi hoặc làm cho các triệu chứng của bạn tồi tệ hơn.

Bệnh nhân nên xin tư vấn của bác sĩ điều trị hoặc bác sĩ dinh dưỡng trước khi bổ sung hoặc thay đổi chế độ ăn của mình

Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec là một trong những bệnh viện không những đảm bảo chất lượng chuyên môn với đội ngũ y bác sĩ đầu ngành, hệ thống trang thiết bị công nghệ hiện đại mà còn nổi bật với dịch vụ khám, tư vấn và chữa bệnh toàn diện, chuyên nghiệp; không gian khám chữa bệnh văn minh, lịch sự, an toàn và tiệt trùng tối đa.

Để được tư vấn trực tiếp, Quý Khách vui lòng bấm số HOTLINE hoặc đăng ký lịch trực tuyến TẠI ĐÂY. Tải ứng dụng độc quyền MyVinmec để đặt lịch nhanh hơn, theo dõi lịch tiện lợi hơn!

Nguồn tham khảo: psychiatrictimes.com

71 lượt đọc

Dịch vụ từ Vinmec

Bài viết liên quan