......

Chóng mặt: Nguyên nhân, triệu chứng, điều trị

Chóng mặt

Chóng mặt là cảm giác mất cân bằng, khiến bạn có thể cảm thấy như chính mình đang xoay vòng hoặc thế giới xung quanh quay cuồng khiến bạn không thể giữ thăng bằng và té ngã. Cơ chế sinh bệnh của chóng mặt rất phức tạp và việc điều trị cũng dựa trên nhiều nguyên nhân khác nhau.

1. Nguyên nhân chóng mặt

Chóng mặt thường được gây ra bởi các vấn đề từ bên trong của tai. Tai trong là bộ phận có nhiệm vụ gửi tín hiệu đến não về chuyển động của đầu và cơ thể so với trọng lực để giúp bạn giữ thăng bằng.

Một số nguyên nhân chóng mặt phổ biến nhất bao gồm:

1.1 Chóng mặt lành tính do tư thế (BPPV)

Chóng mặt lành tính do tư thế xảy ra khi các hạt canxi nhỏ (ống tủy) co lại trong các kênh của tai trong. BPPV cũng có thể xảy ra mà không rõ lý do và có thể liên quan đến tuổi tác.

1.2 Bệnh Meniere (rối loạn thính lực)

Đây là một rối loạn xảy ra ở tai trong, được cho là do sự tích tụ chất lỏng và thay đổi áp lực trong tai. Bệnh Meniere có thể gây ra các cơn chóng mặt cùng với tiếng ù tai và giảm thính lực.

1.3 Viêm dây thần kinh tiền đình / Viêm mê đạo tai

Đây cũng là một vấn đề xuất hiện ở tai trong và thường liên quan đến nhiễm trùng (chủ yếu là virus). Nhiễm trùng gây viêm ở tai trong xung quanh dây thần kinh đảm nhận vai trò rất quan trọng giúp cơ thể có được cảm giác cân bằng.

1.4 Các nguyên nhân khác

Một người đột ngột bị chóng mặt hoặc thỉnh thoảng cảm thấy hoa mắt xây xẩm có thể là do bị chấn thương đầu hoặc cổ, các vấn đề về não như đột quỵ hoặc khối u, một số loại thuốc gây tổn thương tai và căn bệnh đau nửa đầu.

Chóng mặt
Chóng mặt có thể do các vấn đề liên quan đến não

2. Triệu chứng của chóng mặt

Cơn chóng mặt thường được kích hoạt khi bạn đột ngột thay đổi vị trí của đầu. Những người bị chóng mặt thường mô tả triệu chứng này bằng các cụm từ như:

  • Quay cuồng;
  • Nghiêng ngả;
  • Đung đưa;
  • Mất thăng bằng;
  • Bị kéo về một hướng.

Các triệu chứng khác có thể đi kèm với chóng mặt bao gồm:

  • Cảm thấy buồn nôn;
  • Ói mửa;
  • Chuyển động mắt bất thường hoặc giật nhãn cầu;
  • Đau đầu;
  • Đổ mồ hôi;
  • Ù tai, luôn nghe tiếng đổ chuông trong tai hoặc nghe kém;

Các triệu chứng có thể kéo dài từ vài phút đến hàng giờ đồng hồ, hoặc thậm chí là lâu hơn nữa, sau đó đến và đi bất chợt.

3. Điều trị chóng mặt

Việc lựa chọn phương pháp điều trị chóng mặt sẽ phụ thuộc vào những nguyên nhân gây ra. Trong nhiều trường hợp, chứng chóng mặt sẽ tự động biến mất mà không cần điều trị. Điều này là do bộ não của bạn có thể thích nghi một phần với sự thay đổi của tai trong, và dựa vào các cơ chế khác để duy trì sự cân bằng.

Đối với một số người, việc điều trị chóng mặt là cần thiết và các biện pháp có thể được tiến hành bao gồm:

3.1 Phục hồi chức năng tiền đình

Đây là một loại vật lý trị liệu nhằm giúp củng cố hệ thống tiền đình. Chức năng của hệ tiền đình là gửi tín hiệu đến não về chuyển động của đầu và cơ thể so với trọng lực. Phục hồi chức năng tiền đình có thể được khuyến nghị nếu bạn bị chóng mặt tái phát. Biện pháp này giúp rèn luyện các giác quan khác của bạn để bù đắp cho chứng chóng mặt.

3.2 Thủ thuật tái định vị Canalith

Viện Hàn lâm Thần kinh học Hoa Kỳ đã đưa ra một loạt các hướng dẫn chuyển động đầu và cơ thể chi tiết cho bệnh nhân mắc BPPV. Những động tác được thực hiện nhằm di chuyển cặn canxi từ ống tai vào khoang tai trong để được cơ thể hấp thụ. Trong khi làm thủ thuật, bạn có thể sẽ gặp các triệu chứng chóng mặt do ống tủy đang di chuyển. Bác sĩ vật lý trị liệu sẽ hướng dẫn cho bệnh nhân thực hiện các động tác một cách an toàn và hiệu quả nhất.

3.3 Dược phẩm

Trong vài trường hợp, một số loại thuốc có thể được chỉ định để giảm các triệu chứng, như buồn nôn hoặc say tàu xe liên quan đến chóng mặt. Nếu chứng chóng mặt là do nhiễm trùng hoặc viêm, thuốc kháng sinh hoặc steroid có tác dụng làm giảm sưng và chữa nhiễm trùng. Đối với bệnh Meniere, thuốc lợi tiểu đôi lúc cũng được kê toa để làm giảm áp lực từ sự tích tụ chất lỏng.

Thuốc kháng sinh
Thuốc kháng snh có tác dụng giảm sưng đối với những trường hợp chóng mặt kéo dài

3.4 Phẫu thuật

Có trường hợp người bị chóng mặt đòi hỏi phải được phẫu thuật mới điều trị dứt điểm được. Nếu chứng chóng mặt gây ra bởi một vấn đề tiềm ẩn nghiêm trọng hơn, chẳng hạn như khối u hoặc chấn thương não hay cổ, bác sĩ sẽ tập trung điều trị những vấn đề gốc đó để kiểm soát chứng chóng mặt.

Thực tế, chóng mặt không phải là bệnh mà là triệu chứng của nhiều bệnh khác nhau mà bạn đang mắc phải. Tình trạng này có thể được điều trị hiệu quả dựa vào nguyên nhân nhưng thường dễ tái phát. Trong hầu hết các trường hợp, chóng mặt là không nghiêm trọng, sẽ biến mất nếu tìm ra căn nguyên và chữa khỏi đúng cách.

4. Những lưu ý cho người bị chóng mặt

Bạn sẽ có thể kiểm soát chóng mặt và hạn chế diễn tiến xấu của tình trạng này nếu duy trì thói quen, chế độ sinh hoạt phù hợp như sau:

  • Cẩn thận khi đi lại nếu cảm thấy mất khả năng thăng bằng, có thể chống gậy để hỗ trợ khi triệu chứng quá nặng;
  • Tránh thay đổi tư thế quá đột ngột;
  • Hạn chế đặt những đồ vật dễ gây vấp ngã trong nhà;
  • Ngồi hoặc nằm xuống ngay khi cảm thấy chóng mặt;
  • Không lái xe hoặc vận hành máy móc nguy hiểm nếu thường xuyên bị chóng mặt;
  • Giảm lượng cà phê, rượu, thuốc lá và muối tiêu thụ vào cơ thể;
  • Uống đủ nước, tuân thủ thực đơn ăn uống lành mạnh, ngủ đủ giấc và kiểm soát căng thẳng, stress;
  • Tìm hiểu về các tác dụng phụ của những loại thuốc đang sử dụng và tham vấn ý kiến của bác sĩ;
  • Dành thời gian thư giãn, nghỉ ngơi ở nơi thoáng mát và bù chất điện giải.

Nhìn chung, nếu tìm ra nguyên nhân chóng mặt cụ thể thì sẽ có khả năng được điều trị khỏi hoàn toàn. Tuy nhiên, trong những trường hợp chóng mặt là do rối loạn tiền đình thì bạn sẽ dễ bị tái diễn bệnh. Do đó khi cơn chóng mặt xảy ra, bạn nên nằm nghỉ ở tư thế thoải mái nhất, tránh đi lại để hạn chế té ngã. Bên cạnh các loại thuốc có tác dụng cải thiện bệnh nhanh hơn, việc sống lành mạnh, tập thể thao và hạn chế stress có thể phần nào làm giảm tần suất tái phát bệnh.

Để được tư vấn trực tiếp, Quý Khách vui lòng bấm số HOTLINE hoặc đăng ký lịch trực tuyến TẠI ĐÂY. Tải ứng dụng độc quyền MyVinmec để đặt lịch nhanh hơn, theo dõi lịch tiện lợi hơn!

92.2K

Dịch vụ từ Vinmec

Bài viết liên quan