......

Chụp x quang có xác định mức độ nghiêm trọng của bệnh viêm khớp thoái hoá không

Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi Thạc sĩ, Bác sĩ Lưu Thị Bích Ngọc - Bác sĩ Chẩn đoán hình ảnh - Khoa Chẩn đoán hình ảnh và Y học hạt nhân - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Times City.

Viêm khớp thoái hóa là một trong những bệnh lý xương khớp rất thường gặp, đặc biệt là ở những người cao tuổi. Bệnh viêm khớp thoái hóa tuy không nguy hiểm đến tính mạng nhưng nó có thể ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của bệnh nhân. Căn bệnh này còn được gọi với những cái tên khác như thoái hóa khớp, viêm khớp hao mòn.

1. Viêm khớp thoái hóa là gì?

Viêm khớp thoái hóa (Osteoarthritis – OA) là tình trạng tổn thương khớp mãn tính (kéo dài) phổ biến nhất. Khớp là nơi kết nối của hai xương với nhau. Phần đầu của những xương này được bao phủ bởi mô bảo vệ được gọi là sụn khớp. Khi bị viêm khớp thoái hóa, phần sụn khớp bị phá vỡ, khiến phần đầu của các xương trong khớp cọ xát với nhau. Điều này có thể gây đau khớp, cứng khớp và các triệu chứng khác.

Viêm khớp do thoái hóa thường xảy ra ở người lớn tuổi, mặc dù tình trạng này cũng có thể xảy ra ở người trưởng thành ở mọi lứa tuổi. Viêm khớp thoái hóa còn được gọi là bệnh thoái hóa khớp, viêm khớp hao mòn. Tình trạng này là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây ra khuyết tật ở Hoa Kỳ.

2. Nguyên nhân gây viêm khớp thoái hóa

Viêm khớp thoái hóa là tình trạng tổn thương tiến triển của khớp xảy ra nhanh hơn khả năng tự sửa chữa của cơ thể. Viêm khớp do thoái hóa xảy ra phổ biến nhất ở người lớn trên 65 tuổi nhưng có thể xảy ra ở hầu hết mọi lứa tuổi.

Phụ nữ có nguy cơ mắc phải căn bệnh này cao hơn nam giới. Trong khi di truyền được cho là đóng một phần, viêm khớp thoái hóa thường do một vấn đề khác thúc đẩy nó. Điều này đặc biệt đúng ở trẻ em bị viêm xương khớp khởi phát sớm do một số tình trạng bệnh lý khác gây ra.

2.1. Tuổi tác

Viêm khớp thoái hóa xảy ra do quá trình lão hóa của cơ thể và thường gặp ở những người từ 50 tuổi trở lên. Ở độ tuổi này, khả năng tái tạo và sản sinh các tế bào sụn bị giảm sút, khiến cho chất lượng sụn khớp cũng kém dần.

Đồng thời cơ thể không còn tự tiết ra dịch nhầy để bôi trơn cho các khớp. Theo thời gian, phần sụn khớp mất tính đàn hồi, bị khô cứng, nứt vỡ và bào mòn, gây đau và hạn chế vận động.

2.2. Tư thế sai trong sinh hoạt, lao động

Những người làm các công việc đặc thù, thường xuyên phải ngồi, đứng lâu ở một tư thế hoặc người mang vác vật nặng rất dễ mắc bệnh viêm khớp thoái hóa.

Ngoài ra, căn bệnh này cũng có thể xuất hiện do ngủ gối quá cao, chỉ nằm ngủ ở một tư thế cố định,... Đây cũng chính là nguyên nhân gia tăng thoái hóa xương khớp ở người trẻ tuổi.

Các tư thế không đúng sẽ tạo áp lực lớn lên phần sụn khớp và đĩa đệm, gây tổn thương phần sụn khớp, lâu dần xương khớp sẽ yếu đi và dễ bị thoái hóa.

2.3. Luyện tập thể dục thể thao quá độ

Khi chơi các môn thể thao như: Bóng đá, nhảy xa, quần vợt,... sẽ gây sức ép lớn cho xương khớp. Đồng thời có nguy cơ gây ra các chấn thương như: đứt dây chằng, rạn xương, trật khớp,... Những tổn thương này khiến cho xương khớp bị thoái hóa nhanh hơn.

Viêm khớp thoái hóa
Luyện tập thể thao quá độ có thể tăng nguy cơ gây viêm xương khớp

2.4. Yếu tố di truyền

Nếu trong gia đình bạn có người bị thoái hóa xương khớp thì nguy cơ mắc bệnh cũng cao hơn bình thường.

2.5. Dị tật bẩm sinh về cột sống

vẹo cột sống làm thay đổi một phần hình thái và diện tỳ nén bình thường của cột sống, dần dần gây thoái hóa cột sống nhanh hơn bình thường.

2.6. Bệnh lý khác

Viêm xương khớp thoái hóa còn là hệ quả của một số bệnh lý như: Loãng xương, tiểu đường, bệnh gút, ...

2.7. Chế độ ăn uống thiếu chất

Chế độ ăn uống thiếu dinh dưỡng, đặc biệt là thiếu canxi, chondroitin – đây là những chất cần thiết giúp xương chắc khỏe – cũng là một trong những nguyên nhân đẩy nhanh quá trình thoái hóa xương khớp.

2.8. Thừa cân

Tăng cân không kiểm soát dẫn đến béo phì, khiến cho cột sống cũng như toàn bộ hệ thống xương khớp phải chịu nhiều áp lực hơn. Tình trạng này kéo dài sẽ dẫn đến tổn thương sụn khớp và xương dưới sụn, gây viêm thoái hóa xương khớp.

2.9. Các nguyên nhân khác

Phụ nữ sau sinh hoặc trong giai đoạn tiền mãn kinh, mãn kinh là những đối tượng dễ mắc bệnh viêm khớp thoái hóa do thiếu hụt lượng lớn canxi mà không được bù đắp kịp thời. Bên cạnh đó, những người phải sử dụng thuốc kháng sinh kéo dài cũng có thể bị thoái hóa cột sống sớm hơn bình thường.

3. Triệu chứng của viêm xương khớp thoái hóa

Bệnh nhân bị viêm khớp thoái hóa sẽ gặp phải nhiều triệu chứng dai dẳng, kéo dài, gây hạn chế vận động, khiến cho bệnh nhân luôn trong trạng thái mệt mỏi, suy nhược. Dưới đây là các triệu chứng thường gặp của bệnh viêm khớp thoái hóa.

3.1. Đau nhức khớp

Triệu chứng đau xuất hiện ở khớp thoái hóa, cơn đau thường âm ỉ, đau tăng vào sáng sớm, buổi tối hoặc khi vận động khớp. Khi vận động có tiếng lạo xạo ở đầu khớp. Khi thay đổi thời tiết, nhất là lúc không khí lạnh tràn về, cơn đau sẽ trở nên nghiêm trọng hơn.

3.2. Cứng khớp

Hiện tượng cứng khớp vào buổi sáng ngay sau khi ngủ dậy cũng là một trong những triệu chứng của bệnh viêm khớp thoái hóa.

Bởi trong thời gian ngủ, bệnh nhân thường không cử động khiến các khớp dần bị cứng lại. Khi ngủ dậy, bệnh nhân không thể thực hiện động tác vận động khớp như bình thường. Tuy nhiên, triệu chứng cứng khớp sẽ giảm dần sau một vài phút xoa bóp, vận động.

3.3. Hạn chế vận động

Bệnh nhân viêm khớp thoái hóa sẽ gặp khó khăn trong thực hiện các động tác của khớp, dẫn đến hạn chế các hoạt động hàng ngày như: Đi lại, nhấc chân, đứng lên ngồi xuống, leo cầu thang, quay cổ,... Giai đoạn nặng, bệnh nhân còn bị mất thăng bằng và dễ ngã khi đi lại.

3.4. Biến dạng khớp

Biến dạng khớp xảy ra khi bệnh đã bước vào giai đoạn nặng của viêm thoái hóa khớp, sụn bị tổn thương nghiêm trọng, xuất hiện các gai xương. Các khớp bị sưng to và biến dạng bởi tình trạng này. Người bệnh sẽ phải đối mặt với nguy cơ tàn phế, nếu không được điều trị kịp thời, đúng cách.

Viêm khớp thoái hóa
Đau cứng khớp là triệu chứng điển hình của viêm khớp thoái hóa

4. Các giai đoạn thoái hóa khớp

Bệnh thường trải qua 4 giai đoạn:

4.1. Giai đoạn 1: Biểu hiện không rõ ràng

Ở giai đoạn này, người bệnh chưa cảm thấy triệu chứng bệnh rõ nét, nếu có chỉ là cơn đau thoáng qua khi hoạt động quá nhiều bởi sụn khớp còn bị ảnh hưởng nhẹ. Ở thời điểm này sẽ không phát hiện ra sự bất thường ở khớp khi người bệnh thực hiện chụp X-quang

4.2. Giai đoạn 2: Biểu hiện nhẹ

Ở giai đoạn này, tuy gai xương nhỏ đã bắt đầu hình thành, chạm vào các mô trong khớp song lớp sụn khớp bị tổn thương chưa nhiều. Khi ngủ dậy hoặc trời lạnh, người bệnh sẽ cảm thấy xương khớp bị cứng, đau nhức. Tình trạng sụn khớp bắt đầu hao mòn, có gai xương và khe khớp hẹp đi sẽ được phát hiện khi thực hiện chụp X-quang.

4.3. Giai đoạn 3: Biểu hiện trung bình

Ở giai đoạn này, ngày càng gia tăng tổn thương sụn khớp, xuất hiện nhiều gai xương có kích thước vừa, có thể biến dạng bề mặt khớp xương dưới sụn. Dần dần, tình trạng viêm sẽ diễn ra ở các mô khớp, gây sưng. Khi hoạt động, người bệnh sẽ cảm thấy đau, khó chịu.

4.4. Giai đoạn 4: Biểu hiện nặng

Ở giai đoạn này, các biểu hiện của bệnh bắt đầu xuất hiện rõ ràng hơn, gai xương lớn, các đầu xương khớp bị bào mòn hoàn toàn hoặc còn lại rất ít, chất nhầy bao quanh khớp giảm rõ rệt. Tình trạng cứng khớp, viêm, đau, đi lại khó khăn sẽ diễn ra đối với người bệnh ở giai đoạn này.

5. Chẩn đoán bệnh OA như thế nào?

Dựa trên việc thăm khám các triệu chứng và bệnh sử của người bệnh, chẩn đoán thoái hóa khớp có thể được thực hiện một cách hợp lý. Để xác định chẩn đoán và xác định mức độ nghiêm trọng của bệnh, có thể sử dụng chụp X-quang.

Hẹp khe khớp, sự phát triển của các gai xương là các phát hiện điển hình trên X-quang. Đồng thời đây cũng là sự phát triển quá mức của xương hay còn được gọi là chứng xơ cứng dưới sụn hoặc các ổ khuyết xương dưới sụn.

Chụp X -quang giúp bác sĩ phát hiện mức độ suy thoái khớp bao gồm giảm hẹp khe khớp, đầu xương mỏng đi hoặc bị bào mòn, tụ dịch trong khớp, gai xương cũng như các đặc điểm bất thường khác. Nhờ có phương pháp này mà bác sĩ có thể phân biệt được các hình thức khác nhau của viêm khớp.

Đối với hầu hết các trường hợp, không cần hình thức chẩn đoán nào khác. Tuy nhiên, bác sĩ có thể yêu cầu bệnh nhân chụp cộng hưởng từ (MRI) nếu nghi ngờ một bệnh lý nào đó. Trong việc khảo sát hình ảnh các mô mềm, phương pháp này có hiệu quả hơn.

6. Chẩn đoán phân biệt

Tình trạng đau khớp được gây ra bởi rất nhiều nguyên nhân và thóa hóa khớp chỉ là một trong hơn 100 loại viêm khớp khác nhau. Nhiễm trùng là một trong số đó và những loại khác được kích hoạt bởi rối loạn tự miễn. Trong đó, các tế bào bị cơ thể tấn công.

Viêm khớp thoái hóa không phải là bệnh nhiễm trùng. Đây chính là điểm khác nhau giữa viêm khớp thoái hóa với tất cả các nguyên nhân khác. Mặc dù, kết quả của việc tập luyện hoặc hoạt động khớp quá mức sẽ dẫn đến tình trạng viêm. Tuy nhiên, đặc điểm chính cũng như xác định thoái khớp không phải là do nguyên nhân này.

Các dạng viêm khớp tự miễn cũng có thể được phân biệt với thoái hóa khớp. Về sau, viêm khớp tự miễn có thể liên quan đến các khớp cụ thể và phát triển hai bên (trên cùng một khớp ở cả hai bên cơ thể ). Bên cạnh đó, ngay cả khi các triệu chứng bên ngoài được kiểm soát, tình trạng viêm dai dẳng đặc trưng cho các dạng tự miễn dịch.

Có thể chẩn đoán phân biệt thoái hóa khớp với một số bệnh lý khác dựa vào một số đặc điểm, bao gồm:

  • Viêm cột sống dính khớp, chủ yếu liên quan đến cột sống
  • Bệnh gút, liên quan đến ngón chân cái
  • Viêm khớp tự phát thiếu niên
  • Viêm khớp dạng thấp
  • Bệnh viêm khớp vảy nến
  • Viêm khớp nhiễm trùng (còn được gọi là nhiễm trùng khớp).

Có thể phân biệt thoái hóa khớp với các tình trạng khác bằng cách đánh giá dịch của khe khớp. Số lượng bạch cầu tăng cao là dấu hiệu thể hiện rõ các nguyên nhân nhiễm trùng hoặc tự miễn dịch. Đấy là dấu hiệu của chứng viêm. Số lượng bạch cầu trong dịch khớp không tăng cao đối với bệnh nhân mắc bệnh viêm khớp do thoái hóa. Có thể sử dụng xét nghiệm máu để loại trừ các nguyên nhân nhiễm trùng hoặc tự miễn dịch.

Viêm khớp thoái hóa
Cần phân biệt viêm khớp thoái hóa với các tình trạng khác như: Viêm khớp vảy nến, viêm cột sống dính khớp,...

7. Điều trị viêm khớp thoái hóa như thế nào?

Dựa vào từng trường hợp cụ thể, những lưu ý khi điều trị thoái hóa khớp được xác định. Mỗi trường hợp bị viêm khớp thoái hóa sẽ áp dụng phương pháp điều trị phù hợp, chủ yếu bao gồm điều trị bằng thuốc, điều trị bằng cách thay đổi lối sống, điều trị bằng vật lý trị liệu và điều trị thông qua phẫu thuật.

7.1. Điều trị bằng thuốc

Thuốc được sử dụng để điều trị viêm khớp thoái hóa bao gồm kem bôi, Acetaminophen, NSAID, Glucosamine, thuốc giảm đau nhóm opioid và thuốc tiêm Corticoide. Tùy thuộc vào một số yếu tố nhất định, bác sĩ sẽ chỉ định người bệnh sử dụng các loại thuốc này, bao gồm các loại thuốc hiện tại mà người bệnh đang sử dụng và mức độ đau của người bệnh.

7.2. Thay đổi lối sống

Giảm cân và luyện tập thể dục thường xuyên là cách thay đổi lối sống giúp bạn sống chung với bệnh thoái hóa khớp dễ dàng hơn. Bạn sẽ được bác sĩ cho lời khuyên về những gì cần thay đổi trong các hoạt động diễn ra hàng ngày.

7.3. Vật lý trị liệu

Thông qua các bài tập vật lý trị liệu, các cơ xung quanh khớp bị ảnh hưởng sẽ được tăng cường. Bên cạnh đó, thông qua việc sử dụng trợ giúp đi bộ hoặc các kỹ thuật như nẹp, điều trị bằng vật lý trị liệu cũng liên quan đến việc giúp bệnh nhân bị viêm khớp thoái hóa học cách đối phó với bệnh tật, tìm cách gây áp lực thêm cho các khớp xương. Bệnh nhân bị viêm khớp cũng sẽ được tham gia vào các lớp học quản lý cơn đau và quản lý căng thẳng.

7.4. Phẫu thuật

Giảm đau là mục tiêu chính của phương pháp điều trị bằng phẫu thuật và khi có thể, giúp ngăn ngừa sự suy yếu và biến dạng tiến triển. Có ba loại phẫu thuật cho các khớp bị ảnh hưởng bởi viêm khớp, bao gồm:

  • Hợp nhất ( arthrodesis): Đây là phương pháp giúp cho xương ở mỗi bên của khớp cùng nhau phát triển. Đối với các khớp bị cứng và đau, cong vẹo hoặc không ổn định thì sự kết hợp này có thể rất hữu ích.
  • Tái tạo khớp hoặc tạo hình khớp: Khớp cơ bản ngón cái và các khớp nhỏ của ngón tay đã được phát triển bởi các khớp nhân tạo. Sự thay thế hợp lý cho sự hợp nhất chính là cấy ghép. Trong một số trường hợp, để khôi phục chuyển động cho khớp đã được hợp nhất có thể sử dụng phương pháp này
  • Cắt xương: Trong đó có bao gồm cả việc cắt các xương nhằm mục đích sắp xếp lại chúng theo cách có lợi cho việc cử động không đau. Việc điều chỉnh lại cơ thể có thể làm giảm sự hao mòn của sụn đã bị tổn thương đối với những bệnh nhân bị thoái hóa khớp.

8. Chế độ ăn uống dành cho người bệnh viêm khớp thoái hóa

Chế độ ăn uống và dinh dưỡng đóng vai trò vô cùng quan trọng nếu bạn bị viêm khớp. Trước hết, để giáp áp lực không cần thiết lên khớp, bạn cần giữ cân nặng của mình ở mức bình thường.

Có nhiều nghiên cứu cho rằng, chế độ ăn nhiều flavonoid rất hữu ích đối với một số loại viêm khớp. Chất dinh dưỡng này có trong các loại trái cây và rau củ. Bên cạnh đó, trong nhiều loại trái cây và rau củ cũng có chứa các chất chống oxy hóa, giúp chống lại các gốc tự do tạo ra bởi chứng viêm. Các gốc tự do là các phân tử có thể khiến các tế bào bị tổn thương.

Bằng cách thực hiện chế độ ăn uống chất lượng cao, bệnh nhân bị viêm khớp thoái hóa có thể giảm được các triệu chứng viêm khớp bằng cách giảm viêm và sưng. Tiêu thụ một số thực phẩm chứa nhiều vitamin và khoáng chất sau đây có thể hữu ích đối với những bệnh nhân bị viêm khớp thoái hóa, chẳng hạn như:

Không thể điều trị cho bệnh nhân bị viêm khớp thoái hóa khỏi hoàn toàn bởi đây là một tình trạng mãn tính. Tuy nhiên, triển vọng sẽ khả quan nếu được điều trị sớm. Đừng chủ quan và bỏ qua các triệu chứng của đau khớp mãn tính và cứng khớp. Nếu người bệnh được chẩn đoán sớm và điều trị kịp thời, tình trạng bệnh sẽ được cải thiện đáng kể.

Hiện nay, chụp X-quang là phương pháp chẩn đoán hình ảnh được thực hiện thường quy tại Bệnh viện Đa khoa quốc tế Vinmec, trong đó có kỹ thuật chụp X-quang xương khớp để xác định mức độ của viêm khớp thoái hoá. Quy trình chụp X-quang tại Vinmec được thực hiện bài bản dưới sự hướng dẫn của đội ngũ y bác sĩ khoa Chẩn đoán hình ảnh. Bên cạnh đó, tại Vinmec hiện nay còn trang bị máy chụp X-quang hiện đại bậc nhất, đạt tiêu chuẩn quốc tế cho hình ảnh chân thực, rõ nét giúp bác sĩ có thể chẩn đoán chính xác bệnh và giai đoạn bệnh, từ đó có hướng điều trị hiệu quả, tạo cảm giác an toàn cho người bệnh.

Mọi thắc mắc cần được bác sĩ chuyên khoa giải đáp cũng như quý khách hàng có nhu cầu khám và điều trị tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec vui lòng đăng ký khám trực tuyến trên Website để được phục vụ tốt nhất.

Để được tư vấn trực tiếp, Quý Khách vui lòng bấm số HOTLINE hoặc đăng ký lịch trực tuyến TẠI ĐÂY. Tải ứng dụng độc quyền MyVinmec để đặt lịch nhanh hơn, theo dõi lịch tiện lợi hơn!

95 lượt đọc

Dịch vụ từ Vinmec

Bài viết liên quan
  • thuốc Arthrobic 7,5
    Công dụng thuốc Arthrobic 7,5

    Thuốc Arthrobic 7,5 chứa hoạt chất Meloxicam được chỉ định trong điều trị triệu chứng viêm khớp dạng thấp, thoái hóa khớp, viêm cột sống dính khớp... Cùng tìm hiểu về công dụng, các lưu ý khi sử dụng thuốc ...

    Đọc thêm
  • fusamix
    Công dụng thuốc Fusamix

    Thuốc Fusamix được bào chế dưới dạng viên đạn đặt trực tràng, có thành phần chính là Piroxicam. Thuốc được sử dụng điều trị chống viêm, giảm đau cho các bệnh viêm khớp dạng thấp, gút, viêm cột sống dính ...

    Đọc thêm
  • etorica 120
    Công dụng thuốc Etorica 120

    Etorica là thuốc giảm đau thuộc nhóm thuốc chống viêm không steroid dưới dạng viên nén bao phim. Thuốc Etorica 120mg được dùng để giảm đau vừa và sưng khớp trong bệnh gout và điều trị viêm xương khớp mạn ...

    Đọc thêm
  • Mibelcam 15mg/1,5ml
    Công dụng thuốc Mibelcam 15mg/1,5ml

    Thuốc Mibelcam được chỉ định trong điều trị các tình trạng viêm đau, chứng viêm khớp dạng thấp, viêm đốt sống dạng thấp, viêm xương khớp,... Vậy thuốc Mibelcam 15mg/1,5ml được sử dụng như thế nào?

    Đọc thêm
  • Dophacipro
    Công dụng thuốc Dophacipro

    Dophacipro thuộc nhóm thuốc trị ký sinh trùng, chống nhiễm khuẩn, kháng virus và nấm. Thuốc được bào chế dưới dạng viên nén bao phim với thành phần chính là Ciprofloxacin 500mg. Dưới đây là thông tin chi tiết về ...

    Đọc thêm