......

Khi nào cần chụp X quang tai mũi họng?

Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi Thạc sĩ, Bác sĩ Trịnh Thị Phương Nga - Bác sĩ Chẩn đoán hình ảnh - Khoa Chẩn đoán hình ảnh và Y học hạt nhân, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Times City.

Chụp X quang tai mũi họng là kỹ thuật được thực hiện khi bác sĩ cần theo dõi, đánh giá các bệnh lý ở những cơ quan này. Có nhiều kỹ thuật chụp X quang trong tai mũi họng khác nhau và được chỉ định trong từng trường hợp cụ thể.

1. Chụp X-quang tai, xương chũm khi nào?

1.1 Với tư thế Schuller (thái dương -nhĩ)

Chụp X-quang tư thế Schuller hay còn gọi là tư thế chụp Thái Dương – Nhĩ, là tư thế được áp dụng phổ biến và thông thường. Khi chụp X-quang sẽ chiếu hình xương chũm qua đỉnh - thái dương. Tư thế này được thực hiện khi bác sĩ có nghi ngờ có viêm tai xương chũm nhằm các định các tổn thương một cách chính xác.

  • Tư thế người bệnh: Bệnh nhân nằm nghiêng. Nguồn tia chính sẽ chếch khoảng 25 - 30° so với trục 2 tai, tâm điểm của nguồn cách ống tai đối bên 7cm, tia xuyên qua ống tai bên chụp. Gập vành tai bên chụp X-quang về phía trước, không để bao trùm trên xương chũm;
  • Tiêu chuẩn đọc: Ống tai trong và ống tai ngoài chồng khít lên nhau, thấy rõ khớp thái dương - hàm; vành tai gập về phía trước;
  • Kết quả:
    • Bình thường nếu trên phim chụp X-quang thấy rõ các thông bào, vách ngăn của chúng;
    • Bệnh viêm xương chũm cấp nếu thấy hình ảnh vách ngăn không rõ, các thông bào mờ;
    • Bệnh viêm xương chũm mạn có cholesteatoma nếu các thông bào mờ, các vách ngăn mất, có vùng sáng và xung quanh mờ, bờ đệm nét, trong lởn vởn như mây.

1.2 Với tư thế Stenvers

Kỹ thuật chụp X-quang tư thế Stenvers cho thấy hình chiếu của toàn bộ xương đá trên phim chụp X-quang, từ phần ngoài tới phần trong mỏm chũm xương đá. Kỹ thuật này được thực hiện khi bác sĩ cần nghiên cứu các chấn thương sọ não gây vỡ xương đá theo đường ngang, các khối u ở góc cầu tiểu não (u dây thần kinh VIII) hoặc viêm xương đá.

  • Tư thế người bệnh: Bệnh nhân nằm sấp, tựa đầu vào bàn theo bờ trên ổ mắt, xương gò má và mũi. Như vậy, mặt phẳng dọc đứng của sọ sẽ tạo với đường thẳng đứng 1 góc 45° không chạm bàn. Trục tia chính theo hướng từ phía sau ra trước, tập trung vào vùng chẩm đối bên;
  • Tiêu chuẩn đọc: 2 cạnh của ống bán khuyên chồng lên nhau;
  • Kết quả:
    • Bình thường nếu bộ phận tai trong, tiền đình, ốc tai, ống bán khuyên trên, ngoài đều nhìn thấy. Không nhìn thấy riêng ống bán khuyên sau. Có thể thấy ống tai trong và mỏm xương đá;
    • Bị vỡ xương đá thì sẽ thấy có đường rạn nứt xương;
    • Nếu bị u dây thần kinh VIII thì thấy ống tai trong giãn ra.

Bên cạnh đó, có thể áp dụng các tư thế Meyer và tư thế chụp X-quang Chausse III cho từng bệnh lý cụ thể cần khảo sát.

Chụp Xquang tai mũi họng
Bác sĩ sẽ chỉ định chụp Xquang tai - mũi - họng khi nghi ngờ có bệnh lý ở các cơ quan này

2. Chụp X- quang mũi, xoang khi nào?

2.1 Với tư thế Blondeau (mũi - cằm phim)

Đây là tư thế giúp bác sĩ đánh giá các bệnh lý ở xoang hàm, xoang trán và hốc mũi. Ngoài ra, kỹ thuật này còn giúp bác sĩ xem cung răng, vách ngăn, xoang sàng, lỗ rách sau, ổ mắt. Hình ảnh viêm xoang trên X quang cũng thu được qua kỹ thuật này.

  • Tư thế người bệnh: Bệnh nhân nằm sấp, há miệng tối đa, mũi và cằm chạm vào phim. Tia chụp X quang đi từ sau ra trước;
  • Tiêu chuẩn đọc: Phim thu được phải cân đối 2 bên trái - phải; 2 bờ trên của xương đá cần phải đưa sát xuống nền 2 xoang, xoang hàm trên không bị che mờ bởi xương đá;
  • Kết quả:
    • Bình thường nếu hốc mũi thấy khoảng sáng rõ của khe thở; các xoang hàm, trán, bướm sáng đều so với ổ mắt và có thành xương đều rõ;
    • Khối u hoặc cuốn mũi quá phát nếu hình ảnh thu được thấy khe thở của hốc mũi bị mất hay hẹp lại;
    • Nghi viêm, tổn thương u ( có thể là u ác tính) nếu các xoang hàm hoặc xoang trán bị mờ đều do phù nề niêm mạc, mờ đặc do mủ trong xoang, bờ dày hoặc không đều do niêm mạc dày, ăn mòn hay phá hủy thành xương, có chỗ bị mất hoặc không rõ.

2.2 Với tư thế Hirtz (cằm - đỉnh phim)

Tư thế chụp X- quang Hirtz cho bác sĩ quan sát rõ toàn bộ xoang sàng trước, xoang sàng sau và xoang bướm. Nó giúp cung cấp các thông tin chi tiết cho việc đánh giá tầng trước đáy sọ và vùng cánh bướm.

  • Tư thế người bệnh: Bệnh nhân cần nằm ngửa, đưa đầu ra khỏi thành bàn, đỉnh đầu chạm phim và tia X-quang đi từ trên xuống dưới;
  • Tiêu chuẩn đọc: Phim X-quang cần phải cân đối 2 bên trái - phải (mỏm nhô của đốt sống cổ 2 cần chiếu thẳng lên vách ngăn mũi, 2 cung răng hàm trên - hàm dưới trùng nhau thành 1 vòng cung); hình chiếu 2 xoang sàng trước và sau nằm trên cùng một bình diện, mốc phân định là khe của 2 răng 6 - 7;
  • Kết quả:
    • Bình thường nếu các xoang sàng trước - sau sáng đều và vách ngăn các tế bào sàng rõ;
    • Nghi polyp mũi hoặc khối u ác tính nếu các vách ngăn sàng không rõ, bị mất đi, các tế bào sàng mờ đều hoặc mờ đặc.

Ở 2 tư thế chụp X-quang mũi, xoang này, khi nghi ngờ có dị vật trong xoang, bác sĩ sẽ chỉ định chụp thêm tư thế sọ nghiêng nhằm xác định vị trí của dị vật cụ thể. Trường hợp nghi ngờ có khối u hoặc polyp trong xoang hàm, cần thực hiện bơm thuốc cản quang vào xoang để chụp đánh giá, đưa ra chẩn đoán chính xác.

Chụp Xquang tai mũi họng
Khi chụp Xquang mũi, xoang mà nghi ngờ có khối u, bác sĩ sẽ chỉ định tiêm thêm thuốc cản quang

3. Chụp X-quang họng, thanh quản khi nào?

Bác sĩ có thể chỉ định người bệnh thực hiện chụp X-quang họng, thanh quản trong trường hợp:

  • Tư thế cổ thẳng: Giúp bác sĩ đánh giá xem có áp xe dưới trung thất hay không;
  • Tư thế cổ nghiêng: Có thể thấy túi mủ trước cột sống, phía sau khí quản, mức nước, mức hơi, dị vật đường ăn,...

Các kỹ thuật chụp X quang tai mũi họng giúp bác sĩ có thể đánh giá chính xác các vấn đề sức khỏe của bệnh nhân. Khi được chỉ định thực hiện, người bệnh nên làm theo mọi hướng dẫn của bác sĩ. Theo đó, để đảm bảo kết quả chính xác, người bệnh nên chọn các cơ sở y tế uy tín để thực hiện.

Hiện nay, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec đã đưa hệ thống máy chụp X-quang hiện đại, đạt tiêu chuẩn quốc tế để thăm khám, chẩn đoán nhiều bệnh lý, trong đó có các bệnh lý tai mũi họng. Theo đó, toàn bộ quy trình thăm khám, chụp X-quang tai mũi họng tại Vinmec được thực hiện bài bản, đúng chuẩn quy trình bởi đội ngũ y bác sĩ tay nghề chuyên môn cao, hệ thống phòng chụp đạt chuẩn. Vì thế, kết quả chụp X-quang tại mũi họng thu được rất rõ nét, chính xác, góp phần không nhỏ vào việc xác định bệnh và giai đoạn bệnh. Vì thế, Quý khách hàng có nhu cầu tìm hiểu về kỹ thuật chụp X-quang tai mũi họng tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec có thể liên hệ đến tổng đài hoặc trực tiếp đến Vinmec để sử dụng dịch vụ tiện ích.

Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HOTLINE hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Tải và đặt lịch khám tự động trên ứng dụng MyVinmec để được giảm ngay 20% phí khám bệnh lần đầu trên toàn hệ thống Vinmec (áp dụng từ 1/8 - 30/9/2022). Quý khách cũng có thể quản lý, theo dõi lịch và đặt hẹn tư vấn từ xa qua video với các bác sĩ Vinmec mọi lúc mọi nơi ngay trên ứng dụng.

1.5K

Dịch vụ từ Vinmec

Bài viết liên quan