......

Phương pháp điều trị thay thế ở bệnh nhân tiểu đường

Thông thường, bệnh nhân tiểu đường loại 2 tìm đến thuốc tự nhiên bên cạnh thuốc thông thường nhằm hỗ trợ điều trị hay điều trị thay thế insulin liên quan đến bệnh của họ. Vậy phương pháp điều trị thay thế ở bệnh nhân tiểu đường hiệu quả ? Hãy cùng đọc thêm bài viết dưới đây để hiểu thêm về những thuốc điều trị thay thế insulin hay điều trị tiểu đường.

1. Bệnh tiểu đường là gì? Nguyên nhân, triệu chứng

1.1. Bệnh tiểu đường là gì ?

Tiểu đường là một loại bệnh về nội tiết do rối loạn chuyển hóa chất đường trong máu đã khiến cho lượng đường trong máu luôn ở mức cao. Bệnh tiểu đường loại 2 (còn gọi là bệnh tiểu đường) là kết quả của cơn bão hoàn hảo của việc không vận động đủ, ăn quá nhiều thức ăn sai cách, căng thẳng tinh thần, thiếu ngủ, độc tố và di truyền. Bệnh có 2 dạng, đó là tiểu đường type 1tiểu đường type 2. Đây là một trong số các căn bệnh phổ biến hiện nay gây ảnh hưởng không nhỏ tới sức khỏe và sinh hoạt của người bệnh, nhất là khi đây chính là nguyên nhân dẫn đến các bệnh về bệnh tim mạch chuyển hóa, huyết áp cao, suy thận...

1.2 Triệu chứng

Tùy theo bệnh tiểu đường type 1 hay type 2 thì sẽ có những triệu chứng khác nhau.

Tiểu đường type 1:

  • Người bệnh thường xuyên cảm thấy bị mệt mỏi khó chịu
  • Khát nước: Triệu chứng này có thể nhận biết khi bạn cảm giác khát nước trở nên quá mức so với bình thường
  • Đi tiểu nhiều vào ban đêm
  • Cảm giác đói quằn quại
  • Giảm cân đột ngột mà không hề rõ nguyên nhân

Tiểu đường type 2:

Các biểu hiện ban đầu của bệnh tiểu đường type 2 thường sẽ khó nhận biết và khó phân biệt. Người bệnh cũng thấy sự xuất hiện các triệu chứng tương tự với tiểu đường type 1 như luôn cảm thấy mệt mỏi, giảm cân nhanh không rõ lý do. Ngoài ra, còn có một số triệu chứng như sau:

  • Cảm giác nhanh thấy đói và ăn nhiều: Đây là một biểu hiện đặc trưng của bệnh tiểu đường type 2 do nồng độ insulin cao trong cơ thể gây ra.
  • Vết thương lâu lành: Do lượng đường trong máu cao sẽ khiến cho hoạt động của bạch cầu bị bất thường và giảm đi khả năng tự bảo vệ cơ thể chống lại vi khuẩn và vi trùng xâm nhập gây hại.
  • Nhiễm trùng: Do hệ thống miễn dịch bị suy giảm chức năng bởi bệnh tiểu đường khiến cho cơ thể bạn dễ bị nhiễm trùng, nấm sinh dục, nhiễm trùng da,...
  • Rối loạn tình dục: Biểu hiện qua các chứng bệnh ở cả nam và nữ, chẳng hạn như xuất tinh sớm, rối loạn cương dương, giảm ham muốn tình dục,...

1.3. Nguyên nhân gây bệnh tiểu đường

Bệnh tiểu đường type 1: Phụ thuộc vào lượng insulin do cơ thể bạn không tự sản xuất được. Bệnh thường xảy ra đối với trẻ em và những người dưới 30 tuổi. Nguyên nhân dẫn đến tiểu đường type 1 bao gồm:

  • Do di truyền: Gen chính là yếu tố quan trọng làm phát triển bệnh tiểu đường type 1. Nếu trong gia đình có bố, mẹ bị mắc bệnh tiểu đường thì con cái sẽ có nguy cơ cao mắc phải căn bệnh này. Song vẫn có những trường hợp không có sự tác động của các yếu tố gen gây bệnh lên hệ miễn dịch.
  • Do hệ miễn dịch của bạn bị suy giảm: Lúc này, các tế bào bạch cầu tấn công tế bào beta. Điều này sẽ làm suy giảm tuyến tụy và mất dần khả năng sản xuất insulin trong cơ thể.
  • Do môi trường tác động: Các yếu tố như môi trường, thực phẩm, chế độ ăn uống, nhiễm khuẩn hay nhiễm độc tố vào cơ thể bạn cũng là nguyên nhân gây ra tiểu đường type 1.

Bệnh tiểu đường type 2: Tiểu đường type 2 thường không phụ thuộc vào insulin. Người bị bệnh tiểu đường type 2 thường trên độ tuổi 40. Hiện nay, bệnh đang ngày càng trẻ hóa làm ảnh hưởng tới sức khỏe, sinh hoạt và tính mạng người bệnh. Các nguyên nhân dẫn đến bệnh tiểu đường type 2 bao gồm:

  • Di truyền: Cũng như bệnh tiểu đường type 1 thì gen đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển bệnh tiểu đường type 2 làm giảm khả năng sản xuất insulin của tuyến tụy.
  • Béo phì và ít vận động: Nếu trong cơ thể bạn có nhiều calo dư thừa sẽ gây ra tình trạng kháng insulin. Khi người bệnh ít vận động sẽ tác động đến tuyến tụy và gây áp lực ép tuyến tụy phải sản xuất insulin. Tuyến tụy suy yếu và sẽ mất dần khả năng sản xuất chất này gây ra tiểu đường.

2. Phương pháp điều trị thay thế ở bệnh nhân tiểu đường

Duy trì lượng đường trong máu cũng là một phần của việc quản lý bệnh tiểu đường. Các bác sĩ thường kê đơn các phương pháp điều trị truyền thống, chẳng hạn như tiêm insulin để giữ lượng đường trong máu ở mức bình thường. Một số người mắc bệnh tiểu đường cũng sử dụng các liệu pháp bổ sung và thay thế (CAM). Những liệu pháp này nhằm mục đích điều trị cơ thể và tâm trí.

Các phương pháp điều trị thay thế cho bệnh tiểu đường gồm có:

  • Các loại thảo mộc
  • Chất bổ sung
  • Chế độ ăn
  • Bài tập
  • Kỹ thuật thư giãn

Có rất ít bằng chứng cho thấy một số liệu pháp bổ sung và thay thế có hiệu quả hay không. Các chất bổ sung cũng có thể được coi là “hoàn toàn tự nhiên”. Nhưng điều đó không có nghĩa là họ sẽ không thể can thiệp vào các loại thuốc truyền thống. Trên thực tế thì không có định nghĩa pháp lý nào về “hoàn toàn tự nhiên”.

2.1. Ăn kiêng và tập thể dục

Hầu hết chúng ta không nghĩ chế độ ăn kiêng và tập thể dục là “thuốc thay thế”. Nhưng chúng thuộc loại này. Chế độ ăn uống và tập thể dục rất quan trọng trong việc điều trị bệnh tiểu đường. Những gì bạn ăn và mức độ hoạt động của bạn ảnh hưởng tới lượng đường trong máu và sức khỏe của bạn. Có một chế độ ăn uống lành mạnh và luôn vận động có tác động tích cực tới bệnh tiểu đường.

Có một chế độ tập thể dục là một khuyến nghị tiêu chuẩn đối với những người mắc bệnh tiểu đường. Hiệp hội Đái tháo đường Hoa Kỳ (ADA) khuyến nghị thực hiện các bài tập tăng sức đề kháng hai lần mỗi tuần cho những người không bị hạn chế hoạt động. Ví dụ có thể là nâng tạ tự do hoặc dùng dây kháng lực. Những người mắc bệnh tiểu đường loại 2 cũng nên dành ít nhất 150 phút hoạt động aerobic cường độ trung bình đến cường độ cao mỗi tuần.

Tạp chí Thế giới về Bệnh Tiểu đường Đánh giá cho thấy hoạt động thể chất là một trong những phương pháp điều trị tốt nhất để kiểm soát bệnh tiểu đường loại 2. Tập thể dục có thể làm giảm huyết áp, cải thiện khả năng dung nạp glucose và giảm lượng đường trong máu quá cao.

Hiệp hội Đái tháo đường Hoa Kỳ đưa ra các khuyến nghị tương tự đối với những người mắc bệnh tiểu đường loại 1. Nhưng những người mắc bệnh tiểu đường loại 1 thì nên cẩn thận. Họ có nhiều nguy cơ bị hạ đường huyết hơn là khi tập thể dục. Họ nên theo dõi lượng đường trong máu của họ một cách cẩn thận.

2.2. Các loại thảo mộc và chất bổ sung

Các loại thảo mộc và chất bổ sung là những liệu pháp bổ sung và thay thế phổ biến đối với những người mắc bệnh tiểu đường. Nhưng Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) lại không coi những liệu pháp này là “thuốc”. Chúng không được quản lý. Cũng không có nghiên cứu chắc chắn nào trong việc hỗ trợ điều trị bệnh tiểu đường bằng thực phẩm chức năng.

Hầu hết sự ủng hộ đối với các chất này đều được truyền miệng. Luôn nói chuyện với bác sĩ của bạn trước khi bạn bắt đầu sử dụng bất kỳ chất bổ sung mới nào. Một số chất bổ sung có thể tương tác với thuốc bạn đang sử dụng.

Một số chất bổ sung phổ biến nhất được dùng cho bệnh tiểu đường bao gồm:

Nha đam

Trong hai thử nghiệm lâm sàng, thì các nhà nghiên cứu nhận thấy những người tham gia uống lô hội trong sáu tuần đã giảm lượng đường trong máu lúc đói. Các thử nghiệm bao gồm việc dùng lô hội lâu dài. Nhưng có lo ngại về tác động của lô hội được dùng bằng đường miệng, bao gồm cả tác dụng nhuận tràng của nó.

Axit alpha-lipoic

Axit alpha-lipoic (ALA) là một chất chống oxy hóa được tìm thấy ở trong các loại thực phẩm như:

Quế

Các nghiên cứu về quế cho được kết quả không nhất quán. Nhưng theo Mayo Clinic, một số nghiên cứu cho thấy quế có thể tăng cường độ nhạy insulin. Các nghiên cứu khác không tìm thấy được tác dụng nào. Nếu quế là hữu ích thì lợi ích của nó lại rất ít.

Tỏi

Tỏi (Allium sativum) là một thực phẩm bổ sung phổ biến. Nhưng nghiên cứu về tác dụng của nó với những người bị bệnh tiểu đường là rất ít. Các thử nghiệm lâm sàng ở những người mắc bệnh tiểu đường loại 2 dùng tỏi không cho thấy sự thay đổi về lượng đường trong máu hoặc mức insulin. Một số thử nghiệm lâm sàng cho thấy tỏi làm giảm mức cholesterol toàn phần và mức huyết áp.

Nhân sâm

Nhân sâm là một loại thảo dược bổ sung mạnh mẽ. Nó tương tác với một số loại thuốc và đặc biệt là warfarin. Đây chính là loại thuốc mà bác sĩ kê đơn như một loại thuốc làm loãng máu. Theo NCCIH, không có nghiên cứu hiện tại ủng hộ việc sử dụng nhân sâm.

Magie

Khoáng chất này có chứa trong nhiều loại thực phẩm, bao gồm:

  • Các loại ngũ cốc
  • Quả hạch
  • Các loại rau lá xanh

Một phân tích tổng hợp năm 2011 về nghiên cứu bệnh tiểu đường liên quan đến magiê cũng cho thấy những người có mức magiê thấp có nhiều khả năng mắc bệnh tiểu đường hơn. Ăn một chế độ ăn giàu magiê cung cấp các loại thực phẩm lành mạnh và không có rủi ro. Nhưng việc sử dụng chất bổ sung không được khuyến khích cho đến khi các nghiên cứu lâm sàng có thể chứng minh hiệu quả của nó.

Axit béo omega-3

Axit béo omega-3 còn được coi là “chất béo tốt”. Chúng được tìm thấy ở trong các loại thực phẩm như:

  • Cá hồi
  • Quả óc chó
  • Đậu nành

Các chất bổ sung có thể giúp giảm được bệnh tim và mức chất béo trung tính. Nhưng không có bằng chứng nào cho thấy chúng làm giảm nguy cơ mắc bệnh tiểu đường hoặc giúp mọi người kiểm soát bệnh tiểu đường. Ngoài ra, các chất bổ sung có thể tương tác với các loại thuốc được dùng để làm loãng máu.

Gai cây xương rồng

Còn được gọi là nopal, cây xương rồng lê gai là một loại cây được dùng trong nấu ăn. Nó cũng có thể có tác dụng về y học. Nhưng sẽ không có mối liên hệ nào giữa việc dùng nopal và điều trị bệnh tiểu đường.

3. Thuốc thay thế insulin

Insulin lại không phải là loại thuốc tiểu đường tiêm duy nhất mà bác sĩ có thể kê đơn cho bạn. Các loại thuốc khác bao gồm:

3.1. Exenatide (Bydureon BCise, Byetta)

Exenatide là loại thuốc GLP-1 đầu tiên được FDA chấp thuận. Byetta đến trước. Bạn dùng nó như một mũi tiêm hai lần mỗi ngày. Bydureon B Cise là phiên bản phát hành mở rộng mới hơn, bạn tiêm một lần mỗi tuần. Bạn sẽ không thể dùng cả hai loại thuốc.

Đối tượng sử dụng: Người lớn mắc bệnh tiểu đường loại 2 mà các phương pháp điều trị khác không có kết quả. Các nhà nghiên cứu đã không nghiên cứu loại thuốc này ở phụ nữ mang thai.

Tác dụng: Giống như các loại thuốc GLP-1 khác, exenatide yêu cầu tuyến tụy tiết ra insulin, giúp di chuyển glucose ra khỏi máu và vào tế bào của bạn. Nó cũng hạn chế lượng glucagon mà cơ thể bạn tạo ra. Hormone này thúc đẩy gan của bạn giải phóng lượng đường dự trữ. Thuốc cũng sẽ làm chậm quá trình tiêu hóa.

Tác dụng phụ: Những tác dụng phụ thường gặp nhất bao gồm buồn nôn, nôn mửa, tiêu chảy, cảm thấy bồn chồn, chóng mặt, nhức đầu, dạ dày chua, táo bón và suy nhược. Những triệu chứng này thường biến mất sau tháng điều trị đầu tiên. Viêm tụy (viêm tụy), có thể nghiêm trọng, là một tác dụng phụ khác.

FDA (Cục quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ) cũng đã nhận được báo cáo về tình trạng suy thận ở những người dùng thuốc này. Tất cả các loại thuốc GLP-1, bao gồm cả hai loại exenatide, đều có cảnh báo đóng hộp lưu ý rằng trong các nghiên cứu trên động vật, loại thuốc này có liên quan đến ung thư tuyến giáp ở một số loài chuột cống và chuột nhắt. Các chuyên gia không biết liệu nó có tác dụng tương tự ở người hay không. Có thể bạn có lượng đường trong máu thấp hoặc có phản ứng dị ứng với thuốc.

3.2. Liraglutide (Victoza)

Đây là một loại thuốc GLP-1 khác. Bạn tiêm nó một lần một ngày. Nó giúp cơ thể bạn tiết ra nhiều insulin hơn. Điều này giúp di chuyển glucose từ máu vào tế bào của bạn.

Đối tượng có thể dùng: Người lớn mắc bệnh tiểu đường loại 2 nhưng không có kết quả với điều trị khác. Bạn dùng kết hợp với metformin hoặc thuốc sulfonylurea. Nếu bạn dự định có thai, hãy nói chuyện với bác sĩ của bạn. Liraglutide chưa được nghiên cứu ở phụ nữ mang thai.

Tác dụng: Giống như các loại thuốc GLP-1 khác, liraglutide báo hiệu tuyến tụy của bạn tiết ra insulin. Điều này di chuyển glucose ra khỏi máu và vào tế bào của bạn. Nó cũng hạn chế lượng hormone glucagon mà cơ thể bạn tạo ra. Chất này thúc đẩy gan của bạn giải phóng lượng đường dự trữ. Thuốc cũng làm chậm quá trình tiêu hóa.

Tác dụng phụ: Những tác dụng phụ thường gặp nhất bao gồm buồn nôn, tiêu chảy và đau đầu. Viêm tụy (viêm tụy), có thể nghiêm trọng, là một tác dụng phụ khác.

Tất cả các loại thuốc GLP-1, bao gồm cả liraglutide, đều có cảnh báo đóng hộp lưu ý rằng trong các nghiên cứu trên động vật, loại thuốc này có liên quan đến ung thư tuyến giáp ở một số chuột cống và chuột nhắt. Các chuyên gia không biết liệu nó có tác dụng tương tự ở người hay không.

Có thể có phản ứng dị ứng với liraglutide hoặc hạ đường huyết trong khi dùng. Nếu bạn bị mất nước do buồn nôn, nôn mửa hoặc tiêu chảy, điều đó có thể dẫn đến suy thận.

3.3. Pramlintide (Symlin)

Đó là một phiên bản nhân tạo của một loại hormone gọi là amylin, mà tuyến tụy của bạn tạo ra cùng với insulin khi lượng đường trong máu của bạn tăng lên.

Đối tượng sử dụng: Nó được chấp thuận cho những người bị bệnh tiểu đường loại 1 đang sử dụng insulin vào bữa ăn. Nó cũng tốt cho những người bị bệnh tiểu đường loại 2 đang sử dụng insulin vào bữa ăn. Nếu bạn nghĩ rằng bạn có thể mang thai, hãy nói với bác sĩ của bạn, vì các nhà nghiên cứu chưa nghiên cứu loại thuốc này trên phụ nữ mang thai.

Tác dụng: Bạn dùng pramlintide với insulin trước bữa ăn. Hai loại thuốc làm việc cùng nhau để giảm lượng đường trong máu của bạn. Pramlintide cũng giúp bạn tiêu hóa thức ăn chậm hơn. Điều này đưa ít đường vào máu hơn. Ngoài việc kiểm soát mức A1C của bạn, pramlintide giúp giảm cảm giác thèm ăn, do đó bạn ăn ít hơn.

Tác dụng phụ: Buồn nôn là một trong những tác dụng phổ biến nhất. Bắt đầu dùng thuốc này với liều lượng thấp và tăng từ từ có thể giúp chống lại cảm giác buồn nôn. Các tác dụng phụ khác bao gồm ít thèm ăn, nôn mửa, đau dạ dày, mệt mỏi, chóng mặt hoặc khó tiêu. Thuốc cũng có thể gây ra lượng đường trong máu thấp nếu bạn không điều chỉnh lượng insulin đang dùng.

3.4. Semaglutide (Ozempic)

Đây cũng là một loại thuốc GLP-1 tác dụng kéo dài được dùng một lần một tuần. Nó giúp cơ thể giải phóng nhiều insulin hơn và di chuyển glucose từ máu vào tế bào.

Đối tượng sử dụng: Người lớn mắc bệnh tiểu đường loại 2 không thành công với các phương pháp điều trị tiểu đường khác và đã được sử dụng cho người lớn có nguy cơ cao mắc bệnh tim mạch và thận. Các nhà nghiên cứu đã không nghiên cứu loại thuốc này ở phụ nữ mang thai hoặc thanh thiếu niên dưới 18 tuổi.

Tác dụng: Semaglutide bảo tuyến tụy của bạn tiết ra insulin, giúp chuyển glucose ra khỏi máu và vào tế bào của bạn. Nó cũng hạn chế lượng hormone glucagon mà cơ thể bạn tạo ra, vì glucagon thường thúc đẩy gan của bạn giải phóng đường dự trữ. Kết hợp với tập thể dục, semaglutide đã thành công trong việc điều trị bệnh béo phì vì khả năng làm giảm cảm giác đói, thèm ăn và chất béo trong cơ thể.

Tác dụng phụ: Những tác dụng phụ thường gặp nhất bao gồm buồn nôn nhẹ đến trung bình, chán ăn và các vấn đề liên quan đến mắt.

3.5. Dulaglutide (Trulicity)

Đây là một loại thuốc GLP-1 khác. Bạn chỉ tiêm nó một lần một tuần. Nó giúp cơ thể giải phóng nhiều insulin hơn và di chuyển glucose từ máu vào tế bào.

Đối tượng có thể dùng: Người lớn mắc bệnh tiểu đường loại 2 không thành công với các phương pháp điều trị tiểu đường khác. Bạn nên tiếp tục chế độ ăn kiêng và tập thể dục nhưng bạn có thể dùng thuốc một mình hoặc kết hợp với metformin, pioglitazone hoặc một loại thuốc sulfonylurea. Nếu bạn dự định có thai, hãy nói với bác sĩ của bạn, vì các nhà nghiên cứu chưa nghiên cứu loại thuốc này trên phụ nữ mang thai.

Tác dụng: Giống như các loại thuốc GLP-1 khác, dulaglutide thúc đẩy tuyến tụy tiết ra insulin, giúp di chuyển glucose ra khỏi máu và vào tế bào của bạn. Nó cũng hạn chế lượng hormone glucagon mà cơ thể bạn tạo ra, vì glucagon thường thúc đẩy gan của bạn giải phóng đường dự trữ.

Tác dụng phụ: Những tác dụng phụ thường gặp nhất bao gồm buồn nôn, nôn, tiêu chảy, đau bụng và kém ăn. Tất cả các loại thuốc GLP-1, bao gồm cả dulaglutide, đều có cảnh báo đóng hộp lưu ý rằng trong các nghiên cứu trên động vật, loại thuốc này có liên quan đến ung thư tuyến giáp ở một số loài chuột cống và chuột nhắt. Các chuyên gia không biết liệu nó có tác dụng tương tự ở người hay không.

Để được tư vấn trực tiếp, Quý Khách vui lòng bấm số HOTLINE hoặc đăng ký lịch trực tuyến TẠI ĐÂY. Tải ứng dụng độc quyền MyVinmec để đặt lịch nhanh hơn, theo dõi lịch tiện lợi hơn!

Nguồn tham khảo: healthline.com, pro.endocrineweb.com, todaysgeriatricmedicine.com

47 lượt đọc

Dịch vụ từ Vinmec

Bài viết liên quan