......

Xạ Trị Vú: Thông tin dành cho bệnh nhân

Các chuyên gia xạ trị sử dụng bức xạ để loại bỏ, làm giảm sự phát triển các tế bào ung thư, hoặc làm giảm các triệu chứng ung thư. Xạ trị phá hủy tế bào ung thư và hạn chế tác động đến tế bào lành vì các tế bào ung thư nhạy cảm với bức xạ hơn.

Khi một lượng nhỏ phóng xạ được cung cấp mỗi ngày trong vài tuần, các tế bào bình thường có thể phục hồi sau đó nhưng các tế bào ung thư thì không. Xạ trị là phương pháp điều trị tại chỗ, tương tự như chụp X quang, thường không đau.

1. Các tác dụng phụ ngắn hạn do xạ trị có thể là gì?

Xạ trị có thể có tác dụng phụ. Tác dụng phụ khác nhau ở từng người và thường không phải tất cả tác dụng phụ sau đây đều xảy ra với bạn.

Bạn nên chia sẻ về bất kỳ tác dụng phụ nào làm bạn lo lắng để bác sĩ có thể đưa ra giải pháp thích hợp.

Tác dụng phụ có thể xảy ra

  • Phản ứng da: xuất hiện 2-3 tuần khi bắt đầu điều trị và kéo dài 4 – 6 tuần sau khi chấm dứt điều trị. Vùng da ở nách, dưới vú, núm vú hoặc vùng cổ có thể bị khô và tróc vảy. Chăm sóc vùng da tổn thương bằng cách giữ vệ sinh, đắp gạc nếu cần. Điều dưỡng sẽ hướng dẫn cho bạn cách chăm sóc da và xử trí các phản ứng da. Hãy nói với điều dưỡng nếu bạn lo lắng về phản ứng da hoặc đang có bất kỳ thay đổi nào về da.
  • Sưng, cảm giác căng tức và đau ở vùng vú: Bạn có thể thấy sưng nhẹ ở vú hoặc vùng dưới cánh tay. Điều này là bình thường và sẽ giảm dần khi kết thúc điều trị. Hãy nói chuyện với điều dưỡng của bạn nếu tình trạng này nặng nề hơn hoặc không thoải mái. Thỉnh thoảng bạn có thể cảm thấy nhói, đau vùng vú. Điều này cũng sẽ giảm dần sau khi kết thúc.
  • Mệt mỏi: Bạn có thể cảm thấy mệt mỏi hoặc thiếu năng lượng cho các hoạt động hàng ngày trong quá trình điều trị. Tình trạng này có thể ngày càng tăng cho đến khi kết thúc điều trị. Đây là một phản ứng phụ phổ biến của xạ trị và mỗi người thường bị ảnh hưởng ở các mức độ khác nhau. Cảm giác này thường giảm bớt sau khi điều trị kết thúc một vài tuần. Bạn cần cân bằng giữa nghỉ ngơi và hoạt động giúp giảm mệt mỏi trong quá trình điều trị.
  • Đau họng: Bạn có thể bị đau họng nhẹ nếu phải xạ vào vùng hạch cổ. Hãy nói với điều dưỡng của bạn nếu bạn đang bị đau họng.

Bác sĩ xạ trị sẽ nói chuyện với bạn về bất kỳ tác dụng phụ lâu dài liên quan đến điều trị của bạn.

đau họng
Bạn có thể bị đau họng nhẹ nếu phải xạ vào vùng hạch cổ

2. Làm thế nào tôi có thể chăm sóc làn da của tôi trong quá trình điều trị?

  • Bôi kem dưỡng ẩm da hai lần một ngày: Khi bắt đầu điều trị, hãy thoa kem lên vùng được điều trị hai lần một ngày. Khi điều trị tiến triển, bạn có thể cần phải thoa kem ba đến bốn lần mỗi ngày. Không bôi bất kỳ loại kem trong vòng một giờ điều trị. Nếu vẫn có những khó chịu hay những thay đổi khác ở da, hãy báo cho điều dưỡng, điều dưỡng sẽ hướng dẫn bạn sử dụng một loại kem khác khi có chỉ định.
  • Mặc quần áo vừa vặn: Tránh mặc quần áo bó sát có khả năng gây chà xát hoặc kích ứng da. Bạn có thể sử dụng áo lót bằng vải cotton mềm, áo “crop-tops” vừa vặn để cảm thấy thoải mái hơn. Tránh dùng áo lót có gọng hoặc ren. Điều dưỡng có thể hướng dẫn bạn cách giữ khô ráo, giảm khả năng xây xát ở những vùng da có nguy cơ cao.
  • Tránh nhiệt độ quá cao: Không để vùng da xạ trị tiếp xúc với nhiệt độ quá cao, như ánh sáng mặt trời trực tiếp, túi chườm nóng, túi chườm lạnh, chăn điện, phòng xông hơi hoặc spa nóng.
  • Rửa bằng nước ấm và làm khô da: bạn vệ sinh vùng da đang xạ trị bằng nước ấm và xà phòng không mùi nhẹ. Vỗ nhẹ cho da khô - không chà xát.

Không cạo lông hoặc sử dụng chất khử mùi vùng dưới cánh tay bên đang xạ trị.

3. Câu hỏi thường gặp

Xạ trị sẽ ảnh hưởng đến cuộc sống hàng ngày của tôi như thế nào?

Bạn có thể tiếp tục công việc và hoạt động bình thường nhưng bạn có thể cảm thấy mệt mỏi khi đang điều trị. Bạn nên có một chế độ ăn uống bình thường, hạn chế uống rượu và bạn có thể duy trì các loại thuốc theo chỉ định của bác sĩ trong suốt quá trình xạ trị.

Tôi có thể rửa các vết được làm dấu trên da?

Người bệnh sẽ được yêu cầu không nên rửa sạch chúng vì điều này có thể gây kích ứng da. Kỹ thuật viên xạ trị sẽ cần các đánh dấu này hằng ngày khi xạ trị.

Điều gì xảy ra sau khi điều trị kết thúc?

Việc theo dõi, đánh giá trong quá trình xạ trị sẽ được bác sĩ và nhóm chăm sóc bạn thảo luận và thông báo với bạn trước và trong quá trình điều trị.

Khi nào hết tác dụng phụ do xạ trị?

Tác dụng phụ của xạ trị kéo dài sau khi kết thúc xạ trị. Thông thường, các tác dụng phụ sẽ hết sau bốn đến sáu tuần kể từ khi kết thúc xạ trị.

ung thư vú
Tác dụng phụ của xạ trị kéo dài sau khi kết thúc xạ trị
  • Tăng độ săn chắc: bên vú bị xạ có thể hơi cứng sau điều trị, kéo dài khoảng 8 tuần sau khi điều trị. Điều này thường không cần can thiệp.
  • Vùng vú điều trị bị sưng: bên vú bị xạ có thể hơi sưng sau xạ, kéo dài khoảng sáu đến tám tuần sau khi điều trị và làm bạn cảm thấy không thoải mái. Triệu chứng sưng có thể kéo dài đến một năm hoặc hơn. Vui lòng thông báo cho bác sĩ hoặc điều dưỡng nếu bạn nhận thấy bất kỳ triệu chứng sưng ở cánh tay hoặc bàn tay của bạn trong quá trình điều trị.

Khách hàng có thể tham khảo thêm:

>>> Ung thư vú: Khi nào nên xạ trị?

4. Thuốc kê toa và vitamin

Tiếp tục dùng bất kỳ loại thuốc nào nếu có chỉ định của bác sĩ. Vui lòng thông báo cho nhân viên y tế những thuốc bạn đang dùng như vitamin, chất chống oxy hóa hoặc thảo dược.

Nếu bạn có bất kỳ câu hỏi liên quan đến thuốc, xin vui lòng thảo luận với bác sĩ, điều dưỡng của bạn.

Sử dụng thuốc như các loại kháng sinh, NSAID...cũng có thể gây tăng bạch cầu ái toan tại đường tiêu hoá
Vui lòng thông báo cho nhân viên y tế những thuốc bạn đang dùng như vitamin, chất chống oxy hóa hoặc thảo dược

5. Phù bạch huyết (Lymphoedema)

Phù bạch huyết là sưng cánh tay và/hoặc các chi khác gây ra khi hệ thống bạch huyết hoạt động không hiệu quả. Phù chi ngày càng tăng và có thể gây cảm giác nặng nề và khó chịu tại chỗ. Nếu không được điều trị, nó có thể dẫn đến giảm khả năng vận động và mất chức năng.

Phù bạch huyết thứ phát có thể là kết quả của tổn thương mạch bạch huyết và/ hoặc hạch bạch huyết. Điều này có thể do phẫu thuật nạo hạch và/hoặc xạ trị. Có một số điều trị mới hiệu quả làm giảm sưng và nguy cơ biến chứng. Bác sĩ, điều dưỡng có thể hướng dẫn các kỹ thuật tự chăm sóc và theo dõi phù bạch huyết tại nhà. Nhận biết sớm triệu chứng phù bạch huyết có thể giúp bạn quản lý nó tốt hơn.

Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec là một trong những bệnh viện không những đảm bảo chất lượng chuyên môn với đội ngũ y bác sĩ đầu ngành, hệ thống trang thiết bị công nghệ hiện đại. Bệnh viện cung cấp dịch vụ khám, tư vấn và chữa bệnh toàn diện, chuyên nghiệp, không gian khám chữa bệnh văn minh, lịch sự, an toàn và tiệt trùng tối đa.

Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HOTLINE hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Tải và đặt lịch khám tự động trên ứng dụng MyVinmec để được giảm ngay 20% phí khám bệnh lần đầu trên toàn hệ thống Vinmec (áp dụng từ 1/8 - 30/9/2022). Quý khách cũng có thể quản lý, theo dõi lịch và đặt hẹn tư vấn từ xa qua video với các bác sĩ Vinmec mọi lúc mọi nơi ngay trên ứng dụng.

89 lượt đọc

Dịch vụ từ Vinmec

Bài viết liên quan