Trong y học hiện đại, khi nhiều bệnh mạn tính, thoái hóa, chấn thương, rối loạn miễn dịch, tổn thương tim mạch, thần kinh... vẫn là thách thức, thì tế bào gốc đang nổi lên như một “nguồn tái tạo tự nhiên”. Liệu pháp này không chỉ giúp giảm triệu chứng mà còn hướng tới phục hồi, tái tạo mô, tế bào – tức là giúp cơ thể tự chữa lành.
Nội dung bài viết được hướng dẫn chuyên môn bởi các chuyên gia Liệu pháp tế bào tại Vinmec
1. Tế bào gốc là gì?
Tế bào gốc là loại tế bào duy nhất trong cơ thể có khả năng biệt hóa thành nhiều loại tế bào khác nhau như tế bào cơ, sụn, thần kinh, tim... Không giống như các tế bào thông thường chỉ thực hiện một chức năng nhất định, tế bào gốc với khả năng tự tái tạo và biệt hóa có thể trở thành bất kỳ loại tế bào nào trong cơ thể, đóng vai trò quan trọng trong quá trình sửa chữa, thay thế các tế bào bị tổn thương, giúp hồi phục mô và cơ quan.
Đây là lý do tại sao trị liệu tế bào gốc (stem cell therapy) được coi là một hướng tiên tiến đầy hứa hẹn trong y học tái tạo nhằm tận dụng khả năng chữa lành tự nhiên này của cơ thể
Dựa vào nguồn gốc, tế bào gốc được chia thành tế bào gốc phôi, tế bào gốc trưởng thành, tế bào gốc nhũ nhi và tế bào gốc đa năng cảm ứng. Tế bào gốc phôi có mặt ở giai đoạn đầu phát triển của phôi và có khả năng biệt hóa thành mọi loại tế bào trong cơ thể. Trong khi tế bào gốc trưởng thành được tìm thấy trong các mô như tủy xương và mô mỡ, có khả năng biệt hóa và tái tạo, góp phần vào quá trình sửa chữa tự nhiên của cơ thể.
Tế bào gốc nhũ nhi là những tế bào gốc thu nhận từ những giai đoạn đầu tiên khi đứa trẻ chào đời, ví dụ như tế bào gốc máu cuống rốn, tế bào gốc dây rốn, tế bào gốc nhau thai... Mặt khác, tế bào gốc đa năng cảm ứng được tạo ra bằng cách tái lập trình gen các tế bào trưởng thành, để biến chúng trở lại trạng thái giống như tế bào gốc phôi trong điều kiện phòng thí nghiệm.
Việc nghiên cứu tiềm năng của các loại tế bào gốc khác nhau và phát triển các phương pháp điều trị mới mở ra nhiều ứng dụng vượt bậc trong y học như tạo mô hình bệnh, phát triển thuốc, và nghiên cứu y học tái tạo. Bên cạnh đó, tế bào gốc còn đóng vai trò thiết yếu trong nghiên cứu khoa học, giúp các nhà khoa học tìm hiểu nguyên nhân gây bệnh và cơ chế tự chữa lành của cơ thể.
2. Công dụng của tế bào gốc trong điều trị bệnh
Nhờ khả năng đặc biệt kể trên, tế bào gốc được ứng dụng rộng rãi trong việc điều trị nhiều loại bệnh. Bằng cách tái tạo hoặc sửa chữa các mô bị tổn thương, tế bào gốc mở ra hy vọng mới cho những bệnh nhân mắc các bệnh hiểm nghèo. Chính vì thế, tế bào gốc được coi là một trong những trụ cột quan trọng của y học tái tạo.
- Sửa chữa & tái tạo mô, cơ quan: Khi một mô, cơ quan bị tổn thương do chấn thương, bệnh lý, tuổi tác - tế bào gốc có thể giúp hình thành lại mô mới khỏe mạnh. Ví dụ: sụn khớp, mô cơ, mô tim, mô thần kinh...
- Các bệnh máu, rối loạn tạo máu: trong các bệnh như ung thư máu, thiếu máu nặng…, tế bào gốc tạo máu (hematopoietic stem cells, HSCs) có thể phục hồi hệ tạo máu.
- Tái tạo tế bào thần kinh: Trong trường hợp điều trị bệnh Parkinson, việc sử dụng tế bào gốc giúp tái tạo tế bào thần kinh, từ đó mang lại khả năng vận động và giảm các triệu chứng.
- Phục hồi chấn thương: Thông qua kỹ thuật mô, các tế bào gốc này đóng vai trò quan trọng trong việc điều trị những chấn thương nghiêm trọng như tủy sống hoặc gãy xương.
- Quản lý bệnh tự miễn: Trong các bệnh mà hệ thống miễn dịch tấn công cơ thể như bệnh đa xơ cứng, tế bào gốc được sử dụng để thiết lập lại hệ thống miễn dịch và làm giảm các triệu chứng.
- Cải thiện thị lực: Với một số tổn thương ở các tế bào võng mạc, việc sử dụng tế bào gốc để điều trị các bệnh về mắt giúp nhân phục hồi thị lực.
Nhìn chung, tái tạo các cơ quan, sửa chữa mô bị tổn thương và thậm chí chống lại ung thư là những khả năng vượt trội mà phương pháp điều trị liên quan đến tế bào gốc mang lại. Mặc dù nghiên cứu vẫn đang được tiếp tục nhưng các bác sĩ đã có thể nhìn thấy những lợi ích to lớn mà loại tế bào này mang đến cho sức khỏe con người.
Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HOTLINE, đặt mua GÓI DỊCH VỤ hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Tải và đặt lịch khám tự động trên ứng dụng My Vinmec để quản lý, theo dõi lịch và đặt hẹn mọi lúc mọi nơi ngay trên ứng dụng.
