Bé M.T. (10 tháng tuổi) được chẩn đoán mắc dị tật hẹp hộp sọ, có nguy cơ ảnh hưởng đến sự phát triển trí não, thị lực và thẩm mỹ. Các bác sĩ Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Times City đã ứng dụng công nghệ in 3D để lập kế hoạch trước phẫu thuật, tạo hình thành công hình dạng hộp sọ cho bệnh nhi.
Bất ngờ phát hiện hẹp hộp sọ từ dấu hiệu dễ bỏ sót
Khi M.T. được 10 tháng tuổi, mẹ bé nhận thấy khuôn mặt con có dấu hiệu mất cân đối, cung mày lệch và hộp sọ méo nên đưa bé đến Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Times City để kiểm tra chuyên sâu. Qua thăm khám và chụp cắt lớp vi tính sọ não dựng hình 3D, các bác sĩ chẩn đoán bé bị hẹp hộp sọ do dính sớm khớp trán - đỉnh phải, gây biến dạng vùng trán và trần ổ mắt.
Theo TS.BS Đồng Phạm Cường, Giám đốc Trung tâm Thần kinh Vinmec Times City, hẹp hộp sọ là dị tật bẩm sinh gặp ở trẻ nhỏ, với tỷ lệ khoảng 1/2.500 trẻ. Nguyên nhân chủ yếu do các đường khớp giữa các xương sọ đóng hoặc dính sớm bất thường, ảnh hưởng đến sự phát triển của hộp sọ và não bộ.
Tùy theo vị trí các đường khớp sọ bị dính sớm, biểu hiện lâm sàng của hẹp hộp sọ có thể khác nhau, song đặc điểm chung là đầu và khuôn mặt mất cân đối, hình dạng bất thường. Các triệu chứng ban đầu thường mơ hồ, dễ bị bỏ sót nếu cha mẹ không chú ý quan sát, hoặc nhầm lẫn với hiện tượng méo đầu do tư thế nằm nhiều và sẽ tự cải thiện khi trẻ lớn lên.
Nếu không được điều trị kịp thời, hẹp hộp sọ có thể gây chậm phát triển trí não, ảnh hưởng đến các chức năng thần kinh như ngôn ngữ và vận động, đồng thời để lại khiếm khuyết thẩm mỹ, khiến trẻ tự ti và khó hòa nhập xã hội khi trưởng thành. Hiện nay, phẫu thuật tạo hình hộp sọ vẫn được xem là phương pháp điều trị tối ưu cho bệnh lý này.
TS. Đồng Phạm Cường nhận định: “Phẫu thuật cần được tiến hành sớm khi xương sọ còn mềm, não bộ chưa bị tổn thương. Nếu trì hoãn, xương sọ sẽ cứng hơn, biến dạng rõ, khiến ca mổ trở nên phức tạp, có thể để lại đường mổ lớn và tiềm ẩn nhiều nguy cơ hậu phẫu”.
Ứng dụng công nghệ in 3D lập kế hoạch phẫu thuật
Các bác sĩ Bệnh viện Đa khoa Vinmec Times City hội chẩn và xác định đây là ca mổ tương đối phức tạp do bệnh nhi còn nhỏ tuổi, trong khi phẫu thuật tạo hình hộp sọ là cuộc đại phẫu có nguy cơ mất nhiều máu. Vì vậy, nhóm phẫu thuật phải xây dựng phương án can thiệp tối ưu nhằm hạn chế tối đa lượng máu mất và đảm bảo an toàn cho trẻ. Bên cạnh đó, xương sọ trẻ mỏng, hệ thần kinh chưa hoàn thiện, đòi hỏi độ chính xác cao, không cho phép sai sót dù nhỏ nhất.
Trước những thách thức này, nhóm phẫu thuật gồm các bác sĩ chuyên khoa phẫu thuật thần kinh và tạo hình thẩm mỹ đã dựng chi tiết cấu trúc hộp sọ bệnh nhi, ứng dụng công nghệ in 3D để tạo mô hình hộp sọ trực quan, phục vụ cho quá trình “phẫu thuật thử” trước mổ.
Thông thường, trong các ca tạo hình hộp sọ, bác sĩ dựa vào dữ liệu cắt lớp vi tính trên máy tính để lập kế hoạch phẫu thuật. Tuy nhiên, phương pháp này còn hạn chế trong việc hình dung không gian thực và thao tác phẫu thuật phức tạp.
Với mô hình hộp sọ 3D trực quan, các bác sĩ có thể tính toán chính xác đường mổ, đường cắt xương, hướng tạo hình cung mày, cũng như vị trí đặt nẹp và vít cố định. Phương pháp này giúp đảm bảo yếu tố thẩm mỹ, đồng thời tránh ảnh hưởng đến sự phát triển của não bộ, hạn chế chèn ép hốc mắt và giảm thiểu các rủi ro có thể xảy ra khi trẻ lớn lên.
Ca phẫu thuật diễn ra thuận lợi, không ghi nhận sai sót. Các bác sĩ sử dụng vật liệu cố định xương tự tiêu thay cho nẹp titan nhằm phù hợp với quá trình phát triển sinh lý của xương trẻ em. Vật liệu cố định xương tự tiêu vẫn đảm bảo độ vững chắc trong giai đoạn liền xương, nhưng sẽ tự phân hủy hoàn toàn khi cấu trúc xương đã ổn định.
Ngay sau mổ, bé M.T. được chuyển về phòng hồi sức để tiếp tục theo dõi và chăm sóc đặc biệt. Các chỉ số sinh tồn ổn định, trẻ tỉnh táo và đáp ứng tốt với phác đồ điều trị. Hình dạng hộp sọ được cải thiện rõ rệt, khuôn mặt, cung mày và miệng trở nên cân đối hơn.
Theo TS. Đồng Phạm Cường, nếu được chăm sóc và theo dõi tốt, bé M.T. có cơ hội phát triển thể chất bình thường và hòa nhập cuộc sống như các bạn cùng trang lứa.
TS. Đồng Phạm Cường cho biết: “Ứng dụng trí tuệ nhân tạo và công nghệ in 3D là giải pháp mới giúp nâng cao độ chính xác, hạn chế sai sót trong các ca phẫu thuật tạo hình cấu trúc hộp sọ điều trị bệnh lý hẹp hộp sọ ở trẻ em”.
Hiện nay, Hệ thống Y tế Vinmec là một trong số ít những đơn vị tại Việt Nam ứng dụng công nghệ in 3D trong chẩn đoán và điều trị thường quy. Công nghệ này đã được triển khai ở nhiều chuyên khoa như chấn thương chỉnh hình, phẫu thuật lồng ngực…, với nhiều ca bệnh phức tạp được thực hiện thành công, như tái tạo mảng khuyết lồng ngực bằng vật liệu titan, thay cánh chậu, thay toàn bộ xương đùi ở bệnh nhi.
Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HOTLINE hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Tải và đặt lịch khám tự động trên ứng dụng MyVinmec để quản lý, theo dõi lịch và đặt hẹn mọi lúc mọi nơi ngay trên ứng dụng.
