Cấy máu là gì và chỉ định trong trường hợp nào?

28/09/2019
Cấy máu

Cấy máu được tiến hành khi có dấu hiệu của nhiễm trùng máu (du khuẩn huyết hay nhiễm khuẩn huyết) như sốt cao, lạnh run, tụt huyết áp, hay có những triệu chứng khác. Xét nghiệm cấy máu giúp đánh giá được nguồn gốc gây ra nhiễm trùng. Kết quả cấy máu còn là nền tảng trong việc chọn lựa kháng sinh điều trị.

1. Xét nghiệm cấy máu là gì?

Cấy máu là một xét nghiệm nhằm xác định xem có sự hiện diện của các vi sinh vật như vi khuẩn, vi nấm, nấm hiện diện trong máu hay không. Mẫu máu được cho cấy vào trong môi trường đặc biệt trong phòng thí nghiệm và được ủ (môi trường có kiểm soát) từ 1 đến 7 ngày. Máu thường không có vi khuẩn hay nấm trong đó. Cấy máu là xét nghiệm mẫu máu để tìm vi trùng (như vi khuẩn hoặc nấm) có thể gây nhiễm trùng.

Cấy máu là tiêu chuẩn vàng để chẩn đoán xác định, tuy nhiên thực hiện cấy máu có độ nhạy 40%. Theo các bác sĩ, tất cả những trường hợp như cấy máu khi sốt, sốt cao, hạ thân nhiệt, rét run, ớn lạnh sẽ được chỉ định thực hiện cấy máu. Ngoài ra, bệnh nhân có các dấu hiệu nhiễm khuẩn chữa rõ vị trí khu trú: CRP cao, PCT cao... ; bệnh nhân có triệu chứng lâm sàng như có tiếng tim bệnh lý nghi ngờ viêm nội tâm mạc nhiễm khuẩn; bệnh nhân có xuất huyết dưới da hay niêm mạc, xuất huyết dạng sao ở móng tay, choáng... đều được chỉ định cấy máu để theo dõi.

Hơn nữa, cấy máu cũng dùng trong theo dõi tiến triển của điều trị khi bệnh nhân đã được chẩn đoán nhiễm khuẩn huyết, hoặc viêm nội tâm mạc trước đó.

Ngoài cấy máu thì việc cần thiết phải cấy dịch tổn thương tại các cơ quan nghi ngờ là ổ nhiễm trùng tiên phát: Cấy đờm, cấy nước tiểu, cấy dịch vết thương...

2. Chỉ định cấy máu trong trường hợp nào?

Cấy máu
Chỉ định cấy máu trong trường hợp tìm nguyên nhân gây sốt hoặc sốc không rõ nguyên nhân

Cấy máu được thực hiện để:

  • Tìm một bệnh nhiễm trùng do vi khuẩn đã lan vào máu, chẳng hạn như viêm màng não, viêm tủy xương, viêm phổi, nhiễm trùng thận hoặc nhiễm trùng huyết. Cấy máu cũng có thể cho thấy loại vi khuẩn nào gây ra nhiễm trùng.
  • Tìm một bệnh nhiễm nấm, như nấm men trong máu.
  • Kiểm tra viêm nội tâm mạc, đó là một bệnh nhiễm trùng van tim.
  • Tìm loại kháng sinh tốt nhất để tiêu diệt vi khuẩn hoặc nấm. Điều này được gọi là kiểm tra độ nhạy.
  • Tìm nguyên nhân gây sốt hoặc sốc không rõ nguyên nhân hoặc một người bị bệnh nặng.

3. Yếu tố ảnh hưởng đến cấy máu

Những lý do có thể không thể cấy máu hoặc tại sao kết quả có thể không hữu ích bao gồm:

  • Đã dùng thuốc kháng sinh gần đây. Những loại thuốc này có thể ngăn chặn sự phát triển của vi khuẩn trong môi trường nuôi cấy.
  • Mẫu máu bị ô nhiễm bởi vi khuẩn hoặc nấm trên da.
  • Xét nghiệm máu bỏ lỡ thời gian vi khuẩn thực sự có trong máu. Xét nghiệm cấy máu được thực hiện vào nhiều thời điểm khác nhau để đảm bảo vi khuẩn không bị bỏ sót.
  • Xét nghiệm máu không được thực hiện đúng hoặc mẫu máu không được xử lý đúng cách. Trong những trường hợp này, kết quả cấy máu dương tính giả hoặc cấy máu âm tính giả có thể xảy ra.
Cấy máu
Kết quả cấy máu không hữu ích có thể do bệnh nhân đã dùng thuốc kháng sinh gần đây

4. Đánh giá kết quả xét nghiệm cấy máu

  • Giá trị bình thường: Không có sự tăng trưởng của vi sinh vật trong môi trường cấy.
  • Giá trị bất thường: Kết quả cấy máu dương tính là có sự hiện diện của vi sinh vật trong máu đem cấy. Đôi khi máu bị lây nhiễm vi khuẩn chứ không phải là do nhiễm trùng thật sự, trường hợp này được gọi là dương tính giả . Cơ sở y tế của bạn sẽ giúp bạn xác định đâu là nhiễm trùng thật còn đâu là do lây nhiễm do kỹ thuật lấy.

Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec là một trong những bệnh viện không những đảm bảo chất lượng chuyên môn với đội ngũ y bác sĩ đầu ngành, hệ thống trang thiết bị công nghệ hiện đại mà còn nổi bật với dịch vụ khám, tư vấn và chữa bệnh toàn diện, chuyên nghiệp; không gian khám chữa bệnh văn minh, lịch sự, an toàn và tiệt trùng tối đa. Khách hàng khi chọn thực hiện các xét nghiệm tại đây có thể hoàn toàn yên tâm về độ chính xác của kết quả xét nghiệm.

Khách hàng có thể trực tiếp đến hệ thống Y tế Vinmec trên toàn quốc để thăm khám hoặc liên hệ hotline tại đây để được hỗ trợ.

XEM THÊM: