Trung bình mỗi phụ nữ có khoảng 450 chu kỳ kinh nguyệt trong suốt cuộc đời, điều này đó có nghĩa là người phụ nữ có rất nhiều cơ hội để tìm hiểu tất cả về chu kỳ kinh nguyệt của mình. Nhưng trên thực tế, mặc dầu hầu hết phụ nữ đều có chu kỳ kinh nguyệt riêng vào mỗi tháng.
Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi Thạc sĩ, Bác sĩ Tạ Quốc Bản - Khoa Sản phụ khoa - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Phú Quốc
Hiểu rõ chu kỳ kinh nguyệt là chìa khóa vàng giúp phụ nữ chủ động quản lý sức khỏe sinh sản trọn vẹn. Hãy đăng ký nhanh gói khám và tư vấn sản phụ khoa toàn diện tại Vinmec.
Chu kỳ kinh nguyệt (nguyệt san) là một chuỗi các thay đổi sinh lý lặp đi lặp lại hàng tháng ở cơ thể phụ nữ dưới sự điều khiển của hệ nội tiết. Quá trình này chuẩn bị cho sự thụ thai tự nhiên thông qua các hiện tượng rụng trứng, bong lớp lót niêm mạc tử cung và đào thải ra ngoài dưới dạng chảy máu hành kinh nếu trứng không được thụ tinh.
1. Bạn có thể mang thai khi quan hệ trong chu kỳ kinh nguyệt
Rất nhiều người lầm tưởng rằng giai đoạn có kinh là giai đoạn tuyệt đối an toàn, quan hệ tình dục trong giai đoạn này sẽ không có thai được. Điều này là không chính xác, vẫn có thể có thai trong những ngày có kinh, dù khả năng là thấp, đặc biệt ở những phụ nữ có vòng kinh không đều thì khả năng có thai trong những ngày hành kinh lại càng cao hơn. Ngoài ra, bạn có thể rụng trứng trước khi hết kinh hoặc trong vài ngày sau khi hết chảy máu và tinh trùng có thể tồn tại trong cơ thể bạn tới 3 ngày, do đó quan hệ tình dục trong thời kỳ của bạn có thể dẫn đến thụ thai.
Sử dụng bao cao su hoặc biện pháp tránh thai khác để tránh mang thai ngoài kế hoạch, bất kể thời gian nào trong tháng.
2. Ra máu khi uống thuốc tránh thai không phải là dấu hiệu đến tháng
Bạn có thể ra máu khi uống thuốc tránh thai suốt một tuần nhưng đó không phải kỳ kinh nguyệt hàng tháng. Thông thường chị em rụng trứng vào giữa chu kỳ kinh nguyệt. Nếu trứng không được thụ tinh, lượng hormone giảm, lớp lót trong mặt tử cung bong ra dẫn đến chảy máu, đó là chu kỳ kinh nguyệt thông thường của bạn.
Trong khi đó, thuốc tránh thai ngăn cản sự rụng trứng. Phần lớn thuốc tránh thai bạn uống liên tục 3 tuần, sau đó nghỉ một tuần. Thuốc ngăn cản sự rụng trứng nhưng không ngăn được hình thành lớp lót trong mặt tử cung hàng tháng. Việc chảy máu vào tuần thứ 4 giống phản ứng của cơ thể với tình trạng thiếu hormone vào những tuần uống thuốc trước đó.
3. Chu kỳ kinh nguyệt thay đổi trong suốt cuộc đời
Khi lần đầu tiên có kinh nguyệt, chu kỳ kinh nguyệt có thể dài hơn so với các lần sau, có nghĩa là mất nhiều thời gian hơn giữa kỳ kinh đầu tiên với kỳ kinh tiếp theo. Một chu kỳ điển hình của bạn gái tuổi dậy thì có thể là 21 đến 45 ngày. Theo thời gian, chu kỳ kinh nguyệt sẽ ngắn hơn và dễ dự đoán hơn, trung bình khoảng 21 đến 35 ngày.
Thay đổi nội tiết tố xảy ra trong thời kỳ tiền mãn kinh, đó là những năm trước mãn kinh khi cơ thể bạn bắt đầu sản xuất ít estrogen hơn. Thời gian từ giai đoạn này sang giai đoạn tiếp theo có thể ngắn hơn hoặc lâu hơn và bạn có thể bị chảy máu nặng hơn hoặc nhẹ hơn trong kỳ kinh nguyệt. Giai đoạn này có thể kéo dài đến 10 năm trước khi bắt đầu mãn kinh và ngừng hẳn kinh nguyệt
4. Băng vệ sinh và tampon không phải là sự lựa chọn duy nhất
Bạn có nhiều lựa chọn hơn để giúp bạn vệ sinh khi đến kỳ kinh nguyệt. Cốc nguyệt san là một loại cốc nhỏ giống hình chiếc chuông làm từ latex hoặc silicone được đưa vào âm đạo để chứa kinh nguyệt. Quần lót thay băng vệ sinh là sản phẩm siêu thấm và bạn có thể mặc quần lót này vào những ngày ngoài kỳ kinh hoặc kết hợp với một tampon trong kỳ kinh nguyệt. Và quần lót này có thể giặt và mặc lại được. Những sản phẩm này tiết kiệm chi phí, vì bạn có thể tái sử dụng chúng và những sản phẩm này cũng tạo ra ít chất thải hơn. Tuy nhiên, có sự khác biệt về thời gian sử dụng, ưu điểm và nhược điểm của mỗi sản phẩm, ví dụ, bạn cần thay đổi tampon cứ sau 4 đến 8 giờ, nhưng bạn có thể sử dụng tới 12 giờ với cốc kinh nguyệt. Do đó, người sử dụng cần đọc kỹ hướng dẫn trước khi sử dụng và nên trải nghiệm để đưa ra sản phẩm phù hợp với bản thân nhất.
5. Hội chứng tiền kinh nguyệt vẫn là một bí ẩn
Hội chứng tiền kinh nguyệt (tên tiếng Anh là Premenstrual Syndrome) là các triệu chứng thường xảy ra vào khoảng nửa sau chu kỳ kinh nguyệt của phụ nữ (sau khi rụng trứng). Hội chứng này gây ra nhiều khó chịu về thể chất, tinh thần và cảm xúc, có thể xảy ra từ mức độ rất nhẹ đến rất nặng, gây ức chế và ảnh hưởng không nhỏ tới công việc, học tập cũng như sinh hoạt.
Nguyên nhân chính xác gây ra hội chứng này vẫn chưa được xác định nhưng có liên quan tới sự sụt giảm của nồng độ estrogen và progesteron trong tuần trước kỳ kinh, gây nên các triệu chứng của hội chứng tiền kinh nguyệt. Những thay đổi về hóa chất trong não hoặc sự thiếu hụt vitamin và khoáng chất nhất định cũng có thể là một trong những yếu tố dẫn tới hội chứng tiền kinh nguyệt. Ăn mặn, uống rượu, bia hoặc đồ uống có chứa caffein sẽ khiến cho các triệu chứng nghiêm trọng hơn.
Để giảm bớt các triệu chứng của hội chứng tiền kinh nguyệt, chị em nên tập thể dục giúp cải thiện tâm trạng và chống mệt mỏi. Để có được những lợi ích này, chị em lưu ý cần phải tập thể dục thường xuyên - không phải chỉ khi có triệu chứng của hội chứng tiền kinh nguyệt. Mục tiêu là ít nhất 30 phút luyện tập với cường độ vừa phải trong hầu hết các ngày trong tuần.
Thực phẩm giàu vitamin B có thể chống lại hội chứng tiền kinh nguyệt. Ngũ cốc nguyên hạt cũng có chứa nhiều dạng của vitamin B giúp chống lại hội chứng tiền kinh nguyệt.
Các thực phẩm có chứa carbohydrate phức tạp, chẳng hạn như ngũ cốc nguyên hạt, có chứa nhiều chất xơ, giúp kiểm soát lượng đường trong máu, ổn định tâm trạng và cảm giác thèm ăn.
Ngoài ra, chị em cần tránh tiêu thụ một số loại thực phẩm sau: Muối làm tăng triệu chứng đầy hơi. Caffein gây khó chịu. Đường khiến cảm giác thèm ăn tồi tệ hơn. Rượu có thể ảnh hưởng xấu tới tâm trạng...
Hội chứng tiền kinh nguyệt có thể gây căng thẳng, lo lắng, dễ bị kích thích, vì vậy, chị em có thể áp dụng một số biện pháp để đối phó với tình trạng này. Tập yoga, thiền, massage, viết nhật ký hoặc chỉ đơn giản là thư giãn với bạn bè là những cách hiệu quả để giải tỏa căng thẳng, khiến tinh thần trở nên thư thái hơn. Đặc biệt cần ngủ đủ giấc.
Thạc sĩ. Bác sĩ Tạ Quốc Bản nguyên là Giảng viên Bộ môn Phụ sản Trường Đại học Y Dược - Đại học Thái Nguyên, Bác sĩ sản phụ khoa Bệnh viện Đa khoa TW Thái Nguyên, Phó trưởng khoa sản Bệnh viện Trường Đại học Y Khoa. Bác sĩ có đầy đủ các chứng chỉ thực hành trong lĩnh vực sản phụ khoa như: Siêu âm, phẫu thuật nội soi, soi và đốt điện cổ tử cung, thụ tinh nhân tạo (IUI)...
Có kinh nghiệm và thế mạnh trong các lĩnh vực:
- Siêu âm sản phụ khoa.
- Phẫu thuật nội soi trong phụ khoa.
- Tư vấn tiền sản.
- Khám và tư vấn các bệnh lý phụ khoa.
- Khám và tư vấn hiếm muộn, thực hiện kỹ thuật bơm tinh trùng vào buồng tử cung.
- Khám sàng lọc trước tiêm chủng và xử trí phản ứng sau tiêm chủng...
Bạn đang gặp phải tình trạng rối loạn kinh nguyệt, vòng kinh quá dài hay lượng máu bất thường trong giai đoạn tiền mãn kinh? Đăng ký khám sản phụ tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Phú Quốc
6. Câu hỏi thường gặp về chu kỳ kinh nguyệt ở phụ nữ
Tại sao phụ nữ vẫn có thể mang thai khi quan hệ vào ngày đèn đỏ?
Phụ nữ hoàn toàn có thể mang thai khi quan hệ vào ngày đèn đỏ vì tinh trùng có khả năng sống trong cơ thể đến 3 ngày. Ở những người có vòng kinh không đều, hiện tượng rụng trứng có thể diễn ra sớm ngay trước khi hết kinh hoặc vài ngày sau khi hết chảy máu.
Hiện tượng ra máu khi đang uống thuốc tránh thai hàng tuần là gì?
Hiện tượng ra máu khi uống thuốc tránh thai là phản ứng bùng phát của cơ thể đối với tình trạng thiếu hụt hormone đột ngột trong tuần dừng thuốc. Đây là hiện tượng nhân tạo do thuốc tạo ra, hoàn toàn không phải là kỳ hành kinh rụng trứng sinh lý tự nhiên hàng tháng.
Hội chứng tiền kinh nguyệt (PMS) thường bùng phát vào thời điểm nào?
Hội chứng tiền kinh nguyệt (PMS) bùng phát vào khoảng nửa sau của chu kỳ kinh nguyệt, tức là giai đoạn xảy ra ngay sau khi hiện tượng rụng trứng diễn ra. Hội chứng này gây ra nhiều khó chịu về thể chất, tinh thần do sự sụt giảm nội tiết tố buồng trứng.
Nên chọn sử dụng cốc nguyệt san hay tampon trong những ngày hành kinh?
Việc lựa chọn tùy thuộc vào trải nghiệm cá nhân vì cốc nguyệt san có thể sử dụng liên tục lên đến 12 giờ, có khả năng tái sử dụng giúp tiết kiệm chi phí và ít rác thải. Trong khi đó, tampon truyền thống bắt buộc cha mẹ phải thay đổi định kỳ sau mỗi 4 đến 8 giờ.
Chế độ ăn uống như thế nào giúp giảm bớt triệu chứng hội chứng tiền kinh nguyệt?
Chị em nên bổ sung ngũ cốc nguyên hạt giàu chất xơ và vitamin B để ổn định đường huyết và tâm trạng. Đồng thời, cần hạn chế tối đa việc ăn mặn (muối gây đầy hơi), caffein (gây khó chịu), đường (tăng thèm ăn) và rượu bia (ảnh hưởng xấu tới tâm trạng).
Nguồn tham khảo: Webmn.com
Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HOTLINE, đặt mua GÓI DỊCH VỤ hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Tải và đặt lịch khám tự động trên ứng dụng My Vinmec để quản lý, theo dõi lịch và đặt hẹn mọi lúc mọi nơi ngay trên ứng dụng.
