......

Chỉ định phẫu thuật trong điều trị bệnh lý động kinh

động kinh

Phẫu thuật điều trị bệnh động kinh có tiềm năng đem lại hiệu quả trong các trường hợp mắc bệnh động kinh kháng trị. Nguyên tắc của can thiệp ngoại khoa trong bệnh lý này là cần phải xác định đúng khu vực chịu trách nhiệm tạo ra các cơn động kinh trước khi can thiệp. Từ đó, mục tiêu của phẫu thuật là cắt bỏ hoặc kích thích điện phá hủy các tiêu điểm phát sinh động kinh mà có thể tối thiểu hóa mô não bị ảnh hưởng.

1. Chỉ định phẫu thuật điều trị bệnh động kinh

Động kinh là một trong những rối loạn thần kinh mãn tính phổ biến nhất. Có khoảng 20 đến 30% bệnh nhân động kinh sẽ bị rối loạn co giật gây tàn phế về mặt y tế và xã hội. Những bệnh nhân như vậy có nhiều nguy cơ mắc bệnh tật và tử vong nghiêm trọng, bao gồm rối loạn nhận thức, trầm cảm, chấn thương thể chất và đột tử do động kinh.

Chính vì lý do này, mục tiêu của việc điều trị cho những người mắc bệnh động kinh kháng thuốc là làm cho bệnh nhân không bị co giật, tránh các tác dụng phụ liên quan đến điều trị và cho phép cá nhân đó trở thành một thành viên tham gia đóng góp có ích cho xã hội.

Hầu hết người bệnh động kinh sẽ đáp ứng tốt với thuốc chống co giật trong vòng hai năm đầu điều trị. Những bệnh nhân không đáp ứng thuận lợi với hai loại thuốc chống động kinh phối hợp sẽ được nhận định là có khả năng bị động kinh kháng thuốc. Khi bệnh động kinh kiểm soát kém có thể dẫn đến một số biến chứng và nguy cơ đối với sức khỏe, bao gồm:

  • Tổn thương thể chất trong cơn động kinh, như chấn thương do té ngã, gãy xương
  • Chết đuối, nếu cơn động kinh xảy ra khi tắm hoặc bơi
  • Trầm cảm và lo âu
  • Suy giảm trí nhớ hoặc các kỹ năng tư duy khác
  • Trẻ em chậm phát triển
  • Đột tử, một biến chứng hiếm gặp của bệnh động kinh
Làm gì để cải thiện tình trạng suy giảm trí nhớ sau điều trị bệnh ung thư
Bệnh động kinh có thể dẫn đến suy giảm trí nhớ

Các đối tượng bệnh nhân này cần được hướng tới phẫu thuật. Thực vậy, liệu pháp phẫu thuật là một phương pháp điều trị quan trọng ở bệnh nhân động kinh khu trú kháng thuốc. Các thủ thuật phẫu thuật đối với bệnh động kinh bao gồm cắt bỏ khu trú của vỏ não động kinh (thùy thái dương trước trung mô và các phẫu thuật cắt bỏ vỏ não khu trú khác) đến các can thiệp loại bỏ hoặc cô lập vỏ của bán cầu bị bệnh nặng (cắt bán cầu chức năng, phẫu thuật cắt bỏ tiểu thể trước, nhiều đoạn dưới bán cầu).

Ngoài ra, các ứng cử viên cho phẫu thuật động kinh còn là những người có bất thường thực thể trong não có thể được xác định là nguyên nhân gây ra co giật. Các bất thường thường gặp là khối u não, có thể cần phẫu thuật sớm ngay cả khi các cơn co giật có thể được kiểm soát tốt bằng thuốc.

2. Các loại phẫu thuật điều trị bệnh động kinh

Phẫu thuật cắt bỏ khu trú: Loại phẫu thuật này được thực hiện ở những người bị động kinh khu trú, khi các cơn động kinh phát sinh từ một phần nhỏ của não. Cơ chế của các cơn động kinh này có thể do vết sẹo khi sinh, chấn thương đầu, khối u não, dị dạng mạch máu não, nhiễm trùng hoặc sự phát triển của các khối tân sinh bất thường của não. Khi can thiệp, chỉ một phần nhỏ của não được cắt bỏ để bảo tồn các chức năng thần kinh quan trọng như vận động, cảm giác, lời nói và trí nhớ. Vị trí phổ biến nhất của phẫu thuật này là ở thùy thái dương.

Cắt bán cầu: Loại can thiệp này được thực hiện ở những người có bất thường tại một bên bán cầu não với các tình trạng như bệnh Sturge-Weber, viêm não Rasmussen, liệt não hoặc đột quỵ chu sinh. Các bệnh lý này có thể làm tổn thương một vùng lớn trên não nhưng chỉ ở một bên não. Lúc này, đường dẫn truyền giữa hai bên bán cầu não sẽ cắt đứt để giữ cho các cơn động kinh không lan rộng.

Cắt thể vàng: Phẫu thuật viên sẽ cắt đi một phần của thể vàng, là một bó sợi thần kinh lớn kết nối hai bên của não. Mục đích của loại phẫu thuật này là giữ cho các cơn co giật không lan từ não bên này sang não bên kia.

Chèn điện cực dưới màng cứng: Đây là một thủ thuật được thực hiện nhằm đặt các điện cực tiếp xúc trực tiếp với não để xác định rõ hơn các vùng não gây ra co giật. Chúng cũng có thể được sử dụng để kích thích mô não bên dưới, hỗ trợ chức năng vận động hoặc ngôn ngữ quan trọng.

Phẫu thuật não
Phẫu thuật điều trị bệnh động kinh có thể được chỉ định nhằm cải thiện tình trạng bệnh

3. Quy trình đánh giá trước phẫu thuật động kinh

Một số bước cần thiết được thực hiện để xác định vị trí và nguyên nhân của các cơn co giật. Từ đó, bệnh nhân có thể được xác định phương pháp can thiệp ngoại khoa nhằm điều trị bệnh động kinh một cách tốt nhất:

Đo điện não đồ (EEG): ghi nhận các sóng não để phát hiện các khu vực não có tín hiệu bất thường có thể gây ra cơn co giật.

Video-EEG: được thực hiện trong khi bệnh nhân nằm viện từ năm đến bảy ngày. Công cụ này được thực hiện liên tục nhằm có thể ghi lại các cơn động kinh. Trong một số trường hợp, điện cực EEG phải được đưa trực tiếp vào hoặc trên bề mặt não thông qua phẫu thuật để tìm ra nguồn gốc của các cơn co giật một cách chính xác và cho biết các vùng não cần phải loại bỏ.

Chụp cộng hưởng từ não (MRI): cung cấp các hình ảnh chi tiết bên trong não, từ đó có thể giúp xác định nguyên nhân và vị trí của các cơn co giật.

Các bài kiểm tra về mức độ hoạt động của các phần khác nhau của não, bao gồm chụp cắt lớp phát xạ positron (PET), từ não đồ (MEG) và cả các xét nghiệm tâm thần kinh (trí nhớ, ngôn ngữ và tư duy), đánh giá tâm thần.

chup-ct-mri-trong-chan-doan-viem-ruot-thua-3
Chụp MRI cho phép đánh giá tình trạng bệnh

4. Thực hiện phẫu thuật điều trị bệnh động kinh

4.1 Chuẩn bị tiền phẫu

Để tránh nhiễm trùng, tóc của người bệnh sẽ cần được cạo nhẵn trên phần hộp sọ sẽ bị loại bỏ trong quá trình phẫu thuật.

Các chuẩn bị tiền phẫu khác cũng tương tự như các cuộc phẫu thuật tại các cơ quan khác, như chế độ ăn uống, thay trang phục và vệ sinh cơ thể.

4.2 Thực hiện

Nhịp tim, huyết áp và nồng độ oxy của người bệnh sẽ được theo dõi trong suốt cuộc phẫu thuật. Máy đo điện não đồ cũng có thể cần lắp đặt nhằm ghi lại sóng não trong quá trình này để xác định vị trí phần não, nơi khởi phát cơn co giật tốt hơn.

Phẫu thuật động kinh thường được thực hiện trong điều kiện gây mê toàn thân. Điều này có nghĩa là người bệnh sẽ bất tỉnh trong quá trình phẫu thuật. Một phần hộp sọ sẽ được mở ra giúp phẫu thuật viên tiếp cận trực tiếp tới vùng não gây ra các cơn co giật. Tuy vậy, trong một số trường hợp, bác sĩ phẫu thuật có thể ngừng truyền thuốc mê và đánh thức người bệnh ngay trong lúc phẫu thuật để xác định phần nào của bộ não kiểm soát ngôn ngữ và cử động.

Cuối cùng, mảnh xương sọ cửa sổ được lắp lại vào hộp sọ và người bệnh được chuyển qua khu chờ hồi tỉnh.

4.3 Hậu phẫu

Người bệnh sẽ được lưu lại trong khu vực phục hồi để được theo dõi cẩn thận khi thức dậy sau gây mê. Tổng thời gian nằm viện cho hầu hết các ca phẫu thuật động kinh thường là khoảng ba hoặc bốn ngày. Cảm giác ghi nhận được khi thức dậy là bị sưng và đau vùng đầu. Người bệnh có chỉ định truyền thuốc giảm đau liên tục hay có thể kết hợp với chườm nước đá giúp giảm sưng nề.

Khi được ra viện, người bệnh nên được nghỉ ngơi và thư giãn trong vài tuần đầu tiên, sau đó có thể tăng dần mức độ hoạt động tùy vào thể trạng của từng cá nhân.

Truyền tĩnh mạch
Sau phẫu thuật, người bệnh được truyền thuốc nhằm giảm đau

5. Các kết quả đạt được sau phẫu thuật

Kết quả của phẫu thuật động kinh khác nhau tùy thuộc vào loại phẫu thuật được thực hiện. Kết quả được mong đợi nhiều nhất là tăng khả năng kiểm soát cơn động kinh.

Nếu người bệnh hoàn toàn không bị co giật trong ít nhất một năm đầu, bác sĩ có thể xem xét cắt giảm thuốc chống động kinh. Nếu kết quả này vẫn được duy trì kéo dài thì người bệnh sẽ ngừng sử dụng thuốc hoàn toàn. Trong trường hợp người bệnh bị co giật tái phát sau khi ngừng dùng thuốc thì đều có thể kiểm soát cơn co giật bằng cách tiếp tục điều trị bằng thuốc.

Tóm lại, phẫu thuật điều trị bệnh động kinh có chỉ định trong các trường hợp mắc phải động kinh kháng trị. Tuy nhiên, can thiệp này trong thực tế lại ít được sử dụng. Điều quan trọng là cần xác định đúng đối tượng phù hợp kết hợp với các xét nghiệm chính xác khu vực não gây khởi phát cơn, từ đó mạnh dạn chỉ định can thiệp ngoại khoa trong điều trị bệnh lý động kinh sẽ mở ra nhiều cơ hội khả quan cho người bệnh.

Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec là địa chỉ thăm khám, điều trị và phòng ngừa các bệnh lý, trong đó có chuyên khoa Thần kinh. Khi thực hiện quy trình thăm khám tại Vinmec, Quý khách hàng sẽ được đón tiếp và sử dụng cơ sở vật chất, hệ thống máy móc hiện đại đi kèm với các dịch vụ y tế hoàn hảo dưới sự chỉ dẫn, tư vấn của các bác sĩ giỏi, được đào tạo bài bản ở cả trong và ngoài nước.

Để được tư vấn trực tiếp, Quý Khách vui lòng bấm số HOTLINE hoặc đăng ký trực tuyến TẠI ĐÂY.

Nguồn tham khảo: mayoclinic.org, emedicine.medscape.com, my.clevelandclinic.org

26 lượt đọc

Bài viết liên quan