Tầm soát đái tháo đường tuýp 2

25/09/2019
Đái tháo đường

Tầm soát đái tháo đường sớm có thể giúp người bệnh tránh được các biến chứng nghiêm trọng hơn của bệnh này, bao gồm tăng đường huyết mãn tính gây tổn thương mắt, thận, thần kinh, tim và mạch máu, nguy cơ đột quỵ, bệnh tim mạch vành và bệnh mạch máu ngoại biên.

1. Tỷ lệ đái tháo đường ở Việt Nam và trên thế giới

Theo Liên đoàn Đái tháo đường Thế giới (IDF), năm 2015 toàn thế giới có 415 triệu người (trong độ tuổi 20-79) bị bệnh đái tháo đường, tương đương cứ 11 người có 1 người bị đái tháo đường, đến năm 2040 con số này sẽ là 642 triệu, tương đương cứ 10 người có 1 người bị đái tháo đường. Bên cạnh đó, cùng với việc tăng sử dụng thực phẩm không thích hợp, ít hoặc không hoạt động thể lực ở trẻ em, bệnh đái tháo đường type 2 đang có xu hướng tăng ở cả trẻ em, trở thành vấn đề sức khỏe cộng đồng nghiêm trọng.

Bệnh đái tháo đường gây nên nhiều biến chứng nguy hiểm, là nguyên nhân hàng đầu gây bệnh tim mạch, mù lòa, suy thận, và cắt cụt chi. Nhưng một điều đáng khả quan, có tới 70% trường hợp đái tháo đường type 2 có thể dự phòng hoặc làm chậm xuất hiện bệnh bằng tuân thủ lối sống lành mạnh, dinh dưỡng hợp lý và tăng cường luyện tập thể lực.

Tỷ lệ rối loạn dung nạp glucose toàn quốc 7,3%, rối loạn glucose máu lúc đói toàn quốc 1,9% (năm 2003). Theo kết quả điều tra STEPwise về các yếu tố nguy cơ của bệnh không lây nhiễm do Bộ Y tế thực hiện năm 2015, ở nhóm tuổi từ 18-69, cho thấy tỷ lệ đái tháo đường toàn quốc là 4,1%, tiền đái tháo đường là 3,6%.

Đau tim
Đái tháo đường gây nên nhiều biến chứng nguy hiểm, là nguyên nhân hàng đầu gây bệnh tim mạch

2. Ai nên tầm soát bệnh tiểu đường?

Theo Hiệp hội Tiểu đường Hoa Kỳ, tất cả mọi người nên được sàng lọc bệnh tiểu đường trong khoảng thời gian ba năm bắt đầu từ tuổi 45, đặc biệt là những người thừa cân hoặc béo phì. Nếu có nhiều yếu tố nguy cơ thì việc sàng lọc nên được thực hiện ở độ tuổi sớm hơn và thường xuyên hơn.

Lực lượng đặc nhiệm các dịch vụ phòng ngừa bệnh tật Hoa Kỳ (U.S. Preventive Services Task Force) khuyến cáo rằng người lớn bị huyết áp cao hoặc cholesterol cao nên được kiểm tra bệnh tiểu đường tuýp 2 nhằm nỗ lực giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch.

3. Ai là người có nguy cơ mắc bệnh tiểu đường?

Các yếu tố nguy cơ phổ biến của bệnh tiểu đường bao gồm:

  • Tiền sử gia đình mắc bệnh tiểu đường (cha mẹ hoặc anh chị em mắc bệnh tiểu đường).
  • Thừa cân (BMI>= 25).
  • Không hoạt động thể chất thường xuyên.
  • Chủng tộc / sắc tộc (bao gồm người Mỹ gốc Phi, người Mỹ gốc Tây Ban Nha, người Mỹ bản địa, người Mỹ gốc Á và người dân đảo Thái Bình Dương).
  • Tiền sử suy giảm glucose lúc đói (IFG) hoặc suy giảm glucose dung nạp (IGT).
  • Huyết áp cao (>= 140/90 ở người lớn).
  • Lipid bất thường: cholesterol HDL <= 35mg/dL và/hoặc mức triglyceride >= 250mg /dL.
  • Tiền sử tiểu đường thai kỳ hoặc sinh con nặng hơn 4,1Kg.
  • Hội chứng buồng trứng đa nang.
Béo phì
Người thừa cân, béo phì có nguy cơ cao với bệnh tiểu đường

4. Xét nghiệm nào được sử dụng để sàng lọc bệnh tiểu đường?

Xét nghiệm Glucose huyết tương lúc đói (fasting plasma glucose) hoặc xét nghiệm Hemoglobin A1c (HbA1c) được sử dụng để sàng lọc.

5. Nếu xét nghiệm sàng lọc bệnh tiểu đường âm tính thì sao?

Nếu xét nghiệm sàng lọc bệnh tiểu đường âm tính, hãy tiếp tục làm xét nghiệm sàng lọc theo dõi ba năm một lần hoặc theo khuyến nghị của bác sĩ. Tuy nhiên, bác sĩ có thể làm các xét nghiệm sàng lọc thêm cho bạn nếu họ nghi ngờ rằng bạn bị tiểu đường hoặc tiền tiểu đường và kết quả sàng lọc ban đầu của bạn là âm tính.

Ngoài ra, bạn có thể giảm nguy cơ mắc bệnh tiểu đường bằng cách giảm cân, giữ huyết áp ổn định và lipid ở mức bình thường, tập thể dục thường xuyên.

6. Nếu xét nghiệm sàng lọc bệnh tiểu đường dương tính thì sao?

Nếu xét nghiệm sàng lọc bệnh tiểu đường là dương tính, bạn có thể cần xét nghiệm thêm để đảm bảo chẩn đoán chính xác. Bác sĩ có thể kê đơn thuốc, cùng với chế độ ăn kiêng, chế độ tập thể dục thường xuyên và thay đổi lối sống, để giúp bạn kiểm soát lượng đường trong máu và ngăn ngừa các biến chứng nghiêm trọng.

Tại bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec luôn triển khai gói sàng lọc đái tháo đường, rối loạn mỡ máu nhằm giúp phát hiện sớm tình trạng tiền đái tháo đường, phân loại chính xác type tiểu đường, xây dựng chế độ dinh dưỡng, theo dõi giảm thiểu các nguy cơ, biến chứng do tiểu đường gây ra.

Khách hàng có thể trực tiếp đến hệ thống Y tế Vinmec trên toàn quốc để thăm khám hoặc liên hệ hotline tại đây để được hỗ trợ.

XEM THÊM: