Tác dụng phụ có thể của hóa trị ung thư gan

07/12/2019
Hóa trị

Phương pháp hóa trị trở thành một mô thức không thể thiếu trong việc điều trị hầu hết các loại ung thư, đặc biệt những ung thư ở giai đoạn lan rộng và giai đoạn di căn. Hóa trị điều trị ung thư có thể ảnh hưởng nhất định lên các tế bào lành của cơ thể, gây ra các tác động bất lợi hay còn gọi là tác dụng phụ.

1. Hóa trị ung thư gan là gì?

Liệu pháp hóa trị cho bệnh ung thư gan là việc đưa các loại thuốc kháng ung thư vào cơ thể người bệnh thông qua đường tiêm (truyền) tĩnh mạch hoặc đường uống nhằm phá hủy và loại bỏ các tế bào ung thư. Hóa trị có thể là một lựa chọn phù hợp cho những người bị ung thư gan không thể điều trị bằng phẫu thuật, không đáp ứng với các phương pháp điều trị như cắt bỏ, thuyên tắc hoặc khi điều trị nhắm trúng đích không còn hữu ích.

Không giống như phẫu thuật và xạ trị, thay vì chỉ có thể tấn công và tiêu diệt các tế bào gây ung thư gan, hóa trị liệu có thể đi vào trong máu và ảnh hưởng tới toàn bộ cơ thể; từ đó giúp loại bỏ cả các tế bào gây ung thư gan đã xâm lấn sang các khu vực khác của cơ thể.

2. Hóa trị có tác dụng như thế nào trong điều trị ung thư gan?

Thực hiện hóa trị cho điều trị ung thư gan có thể đem lại những tác dụng chính sau đây:

2.1 Điều trị dứt điểm ung thư gan

Trong một số ít trường hợp, khi người bệnh phát hiện ra bệnh sớm và được chữa trị kịp thời, các tế bào ung thư có thể được tiêu diệt tận gốc nhờ vào phương pháp hóa trị. Khi thuốc được tiêm vào động mạch gan, dòng máu chảy qua động mạch này sẽ bị chặn lại trong một khoảng thời gian ngắn để hóa trị tồn tại trong khối u lâu hơn. Việc ngăn chặn sự cung cấp máu cho khối u đã tạo điều kiện thuận lợi cho thuốc phát huy công dụng và phá hủy được các tế bào ung thư.

2.2 Kiểm soát ung thư gan

Nếu ung thư gan đã chuyển sang giai đoạn tiến triển sẽ rất khó để loại bỏ hoàn toàn các tế bào gây ung thư trong thể người bệnh. Lúc này, hóa trị sẽ được thực hiện nhằm kiểm soát và ngăn không cho các khối u phát triển, xâm lấn sang các cơ quan khác của cơ thể, từ đó kéo dài thời gian sống cho bệnh nhân.

2.3 Giảm đau đớn do ung thư

Khi bệnh bước sang giai đoạn cuối, các triệu chứng cũng xuất hiện ngày càng rõ rệt và có tần suất “ghé thăm” nhiều hơn. Các triệu chứng này thường gây ra đau đớn cho bệnh nhân, ảnh hưởng lớn tới đời sống hàng ngày của họ. Các loại thuốc hóa trị khi được đưa vào cơ thể sẽ giúp kiểm soát và giảm nhẹ các triệu chứng gây ra do ung thư. Do đó, bệnh nhân sẽ cảm thấy ít đau đớn hơn và chất lượng cuộc sống cũng được cải thiện đáng kể.

Hóa trị
Hóa trị giúp giảm các cơn đau của bệnh ung thư

3. Những loại thuốc được sử dụng cho ung thư gan

Để việc điều trị cho ung thư gan đạt được hiệu quả cao, bác sĩ thường cho bệnh nhân sử dụng kết hợp các loại thuốc hóa trị với nhau thay vì chỉ sử dụng riêng lẻ từng loại. Dưới đây là một số loại thuốc hóa trị phổ biến nhất thường được sử dụng trong điều trị ung thư gan, bao gồm:

  • Oxaliplatin (Eloxatin)
  • 5-fluorouracil (5-FU)
  • Gemcitabine
  • Cisplatin
  • Capecitabine (Xeloda)
  • Doxorubicin (pegylated liposomal doxorubicin)
  • Mitoxantrone (Novantrone)

Trong một số trường hợp nhất định, có thể kết hợp cùng lúc từ 2-3 loại thuốc với nhau nhằm nâng cao hiệu quả điều trị. Đối với những bệnh nhân có tình trạng sức khỏe tương đối tốt và có khả năng dung nạp được nhiều loại thuốc hơn thì GEMOX (gồm gemcitabine và oxaliplatin) sẽ là một lựa chọn thích hợp. Những người mắc bệnh về gan có thể lựa chọn sử dụng FOLFOX (gồm 5-FU, oxaliplatin và leucovorin).

4. Hóa trị ung thư gan được thực hiện như thế nào?

Có thể đưa hóa trị vào cơ thể người bệnh theo nhiều cách khác nhau, cụ thể là:

4.1 Hóa trị liệu toàn thân

Hóa trị liệu toàn thân là hình thức đưa thuốc vào cơ thể người bệnh thông qua đường tiêm tĩnh mạch (IV) hoặc đường uống. Thuốc sau khi được đưa vào cơ thể sẽ đi vào trong máu và đến toàn bộ các cơ quan. Do đó, phương pháp này rất hữu ích cho các trường hợp ung thư gan đã lan sang các bộ phận khác của cơ thể.

Đối với trường hợp hóa trị qua đường tiêm tĩnh mạch (IV), bệnh nhân sẽ được đặt một ống thông lớn và hơi cứng vào trong hệ thống tĩnh mạch nhằm quản lý quá trình đưa thuốc hóa trị vào cơ thể. Ống thông này có tên gọi là ống thông tĩnh mạch trung tâm (CVC), đường dẫn trung tâm hoặc thiết bị dẫn vào tĩnh mạch trung tâm (CVAD). Công dụng chính của chúng là đưa thuốc, chất lỏng hoặc các chất dinh dưỡng vào máu của người bệnh. Ngoài ra, bác sĩ cũng có thể dùng chúng để lấy mẫu máu xét nghiệm.

Liệu trình hóa trị dành cho ung thư gan thường được thực hiện theo chu kỳ. Một chu kỳ điều trị sẽ kéo dài trong vòng 2-3 tuần, tùy thuộc vào loại thuốc mà bệnh nhân sử dụng. Sau mỗi giai đoạn điều trị, bệnh nhân sẽ có một khoảng thời gian để nghỉ ngơi, giúp cơ thể phục hồi sau khi dùng thuốc. Vào cuối chu kỳ, lịch trình hóa trị sẽ được lặp lại để bắt đầu một chu kỳ tiếp theo.

4.2 Hóa trị khu vực

Thuốc sẽ được đưa ngay vào động mạch dẫn đến khu vực có khối u. Điều này giúp tập trung hóa trị vào các tế bào ung thư đang phát triển tại vị trí đó, đồng thời làm giảm các tác dụng phụ bằng cách hạn chế lượng thuốc đến các bộ phận còn lại của cơ thể.

4.3 Truyền động mạch gan

Truyền động mạch gan (HAI) là kỹ thuật đưa trực tiếp thuốc vào động mạch gan với tốc độ không đổi nhằm đánh giá tính hiệu quả của nó so với liệu pháp hóa trị toàn thân. Phương pháp này cần phải thực hiện phẫu thuật để có thể đặt bơm tiêm dưới da bụng của người bệnh. Bác sĩ sẽ gắn bơm vào một ống thông nối với động mạch gan. Trong suốt quá trình thực hiện, bệnh nhân sẽ được gây mê toàn thân. Thuốc hóa trị được tiêm bằng kim xuyên qua da vào bể chứa của bơm, sau đó nó được giải phóng chậm và đều đặn vào động mạch gan.

Các tế bào gan khỏe mạnh sẽ phá vỡ hầu hết các loại thuốc trước khi chúng có thể đi đến các phần còn lại của cơ thể. Mặc dù phương pháp này nhận được một liều hóa trị cao hơn cho khối u so với hóa trị toàn thân nhưng nó không làm tăng các tác dụng phụ. Các loại thuốc được sử dụng phổ biến nhất cho HAI bao gồm floxuridine (FUDR), oxaliplatin và cisplatin.

Ngoài ra, HAI cũng là một lựa chọn phù hợp cho những trường hợp bị ung thư gan nặng không thể cắt bỏ bằng phẫu thuật hoặc không thể điều trị hoàn toàn bằng TACE (nút mạch hóa dầu). Tuy nhiên, không phải bệnh nhân ung thư gan nào cũng có thể sử dụng kỹ thuật này, vì nhiều người không thể chịu đựng được phẫu thuật để chèn bơm và ống thông.

Truyền động mạch gan
Kỹ thuật đưa trực tiếp thuốc vào động mạch gan

5. Các tác dụng phụ của hóa trị ung thư gan

Do hóa trị là một liệu pháp có ảnh hưởng đến toàn bộ cơ thể, cho nên khi sử dụng các loại thuốc hóa trị để điều trị ung thư gan, việc xảy ra các tác dụng phụ là điều không thể tránh khỏi. Mỗi bệnh nhân sẽ gặp phải các triệu chứng khác nhau, và những tác dụng phụ này thường phụ thuộc vào loại, thời gian và liều lượng sử dụng thuốc.

Dưới đây là một số tác dụng phụ phổ biến nhất, bao gồm:

  • Loét miệng
  • Rụng tóc
  • Bị tiêu chảy
  • Ăn không có cảm giác ngon miệng
  • Thường xuyên mệt mỏi, buồn nôn hoặc ói mửa
  • Dễ bị nhiễm trùng do số lượng bạch cầu bị giảm
  • Dễ bị bầm tím và chảy máu do số lượng tiểu cầu trong máu bị giảm

Tuy nhiên, người bệnh cũng không nên quá lo lắng khi xảy ra các triệu chứng này, vì chúng thường không kéo dài và sẽ biến mất sau khi kết thúc điều trị. Bạn có thể ngăn ngừa hoặc làm giảm các triệu chứng buồn nôn hay ói mửa bằng việc sử dụng thuốc. Tốt nhất, khi thấy xuất hiện bất kỳ dấu hiệu đáng ngờ nào xảy ra do thuốc, bạn nên báo ngay với bác sĩ để có biện pháp khắc phục kịp thời trước khi mọi thứ trở nên nghiêm trọng hơn.

6. Làm thế nào để kiểm soát các tác dụng phụ của hóa trị

Để kiểm soát hiệu quả các tác dụng phụ không mong muốn do hóa trị gây ra, bệnh nhân ung thư gan nên thực hiện theo các biện pháp sau:

6.1 Dành thời gian để nghỉ ngơi

Điều trị ung thư là một cuộc chiến trường kỳ, nó khiến cho người bệnh luôn trong trạng thái mệt mỏi. Để khắc phục được điều này, bạn nên dành thời gian nghỉ ngơi nhiều hơn để tiếp thêm năng lượng cho cơ thể.

6.2 Chế độ ăn uống lành mạnh và cân đối

Các tế bào khỏe mạnh khác trong cơ thể cũng bị ảnh hưởng ít nhiều từ thuốc hóa trị, vì vậy bạn cần nạp đủ lượng calo và protein để giúp cơ thể tái tạo lại các tế bào khỏe mạnh này trong suốt quá trình trị liệu. Một chế độ ăn uống lành mạnh và dinh dưỡng sẽ bao gồm nhiều rau xanh, hoa quả và ít chất béo.

6.3 Tập thể dục thường xuyên

Tập thể dục giúp giảm căng thẳng, mệt mỏi, đồng thời kích thích vị giác, giúp bạn ăn ngon miệng hơn.

6.4 Tránh lạm dụng rượu bia

Các loại thức uống có cồn không những ảnh hưởng xấu tới sức khỏe tổng thể mà còn làm giảm tác dụng của các loại thuốc kháng ung thư, khiến việc điều trị trở nên khó khăn hơn.

6.5 Bổ sung vitamin

Việc bổ sung vitamin là điều rất cần thiết nó giúp người bệnh tăng cường sức khỏe và thể trạng.

Nếu khách hàng có nhu cầu điều trị ung thư tại bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec, xin vui lòng liên hệ trực tiếp Hotline tại hệ thống các bệnh viện Vinmec trên toàn quốc TẠI ĐÂY. để được hỗ trợ tư vấn chi tiết.

XEM THÊM: