......

Các bệnh liên quan đến tỳ vị

Tạng tỳ và tạng vị là những tạng đóng vai trò quan trọng trong cơ thể của con người. Tỳ và vị là hai cơ quan chủ vận hóa đồ ăn, vì vậy khi mắc bệnh thường có biểu hiện đặc trưng ở đường tiêu hóa gây ảnh hưởng không nhỏ tới sức khỏe người bệnh. Vậy những bệnh liên quan đến tỳ vị là gì?

1. Hội chứng bệnh tạng tỳ

1.1 Hư chứng

1.1.1 Tỳ khí hư

Tạng tỳ có thể bị ảnh hưởng bởi nguyên nhân nào? Tỳ khí hư do tạng người yếu lao động quá sức và ăn uống kém dinh dưỡng gây ra. Bởi vì tạng tỳ là dạ dày có chức năng vận hóa đồ ăn, vận hóa thủy thấp, thống huyết, do vậy tạng tỳ hư có biểu hiện lâm sàng rất phong phú như:

  • Chân tay mềm yếu
  • Cơ bắp teo nhẽo
  • Tiêu hóa kém
  • Phân thường sóng nát
  • Lưỡi bệu nhạt
  • Rêu trắng dày
  • Ăn kém và tiêu hóa kém
  • Người mệt mỏi, thở hụt hơi, ngại nói
  • Sắc mặt vàng hoặc trắng

Nếu tạng tỳ mất chức năng vận hóa thì người bệnh có cảm giác đầy bụng đặc biệt sau khi ăn xong, đại tiện phân lỏng, chất lưỡi nhạt bệu rệu trắng mạch hư. Nếu tỳ hư hạ hãm thì người bệnh ỉa chảy, lỵ mãn tính sa trực tràng, dạ con chất lưỡi nhạt mạch hư nhược. Nếu tỳ hư không thông huyết thì có biểu hiện đại tiện ra máu, kinh nguyệt ra nhiều, rong kinh và chất lưỡi nhạt mạch hư nhược.

1.1.2 Tỳ dương hư

Do tỳ khí bị tổn thương hoặc người bệnh ăn nhiều đồ ăn lạnh làm tổn thương tỳ. Biểu hiện lâm sàng thường bao gồm:

  • Trời lạnh thường đau bụng, đầy bụng có lúc giảm và đỡ hơn khi chườm nóng
  • Ỉa chảy
  • Người lạnh và tay chân lạnh
  • Rêu lưỡi màu trắng
  • Mạch trầm trì

1.2 Thực chứng

1.2.1 Tỳ bị hàn thấp

Tỳ bị hàn thấp hay tỳ thực thường do ăn phải đồ lạnh hay gặp mưa lạnh, ẩm thấp gây bệnh cho tỳ và làm cho tạng tỳ mất đi chức năng vận hóa. Biểu hiện lâm sàng bao gồm:

  • Bụng đầy hơi, trướng
  • Lợm giọng
  • Buồn nôn
  • Người mệt, cơ thể nặng nề
  • Đại tiện lỏng
  • Tiểu ít
  • Không cảm thấy khát
  • Ra nhiều khí hư trắng
  • Rêu lưỡi trắng
  • Mạch như hoãn
Rêu lưỡi trắng là biểu hiện của hội chứng bệnh tạng tỳ
Rêu lưỡi trắng là biểu hiện của hội chứng bệnh tạng tỳ

1.2.2 Tỳ bị thấp nhiệtTạng tỳ thấp nhiệt hay tỳ nhiệt, cam tích có biểu hiện lâm sàng như:

  • Đầy bụng, lợm giọng hay buồn nôn
  • Người mệt, đau quặn bụng từng cơn, phân có lẫn bọt
  • Sốt
  • Miệng đắng
  • Tiểu vàng
  • Rêu lưỡi vàng, môi đỏ
  • Mạch nhu sác
  • Mụn nhọt nhiều

1.2.3 Tỳ hư do giunBiểu hiện lâm sàng của bệnh tỳ hư do giun bao gồm đau bụng, bụng đầy hơi trướng, mặt váng gầy rêu trắng, ợ hơi và mạch như.

2. Hội chứng bệnh của vị

2.1 Vị hàn

Vị hàn thường có biểu hiện lâm sàng bao gồm đau vùng thượng vị, nôn nước trong, rêu lưỡi có trắng bóng, mạch trầm trì. Phương pháp điều trị là ôn vị tán hàn, thuốc gồm có quế chi, bạch thược và sinh cương. Châm cứu vào các huyết trung quan, lương môn, thiên khu và túc tam lý.

2.2 Vị nhiệt

Vị nhiệt có biểu hiện lâm sàng gồm đau rát tại vùng thượng vị, thích uống nước mát, khát,, hơi thở hôi, sưng đau răng lợi, ợ hơi, ợ chua, rêu vàng và chất lưỡi đỏ, mạch sác.

2.3 Vị hư

Vị hư thường có triệu chứng lâm sàng gồm sốt cao, môi miệng khô nhưng không muốn ăn uống, tiểu ít và đậm, táo bón. Lưỡi thon đỏ không có rêu, mạch tế sắc.

2.4 Vị thực

Triệu chứng lâm sàng của vị thực thường xảy ra do ăn nhiều thức ăn ngọt béo, nôn mửa, đầy tức bụng, chất nôn có mùi chua hàng, đại tiện lỏng, rêu lưỡi dày dính và mạch hoạt.

Bên cạnh hội chứng bệnh tạng tỳ thì hội chứng tạng vị gây tức bụng cho người bệnh
Bên cạnh hội chứng bệnh tạng tỳ thì hội chứng tạng vị gây tức bụng cho người bệnh

Có thể thấy khi mắc các bệnh sinh lý tạng tỳ các biểu hiện sẽ xuất hiện chủ yếu lên đường tiêu hóa. Từ đó, người bệnh sẽ chán ăn, mệt mỏi, chất lượng cuộc sống suy giảm, ảnh hưởng đến sức khỏe lâu dài. Do vậy, khi có bất kỳ triệu chứng nào bất thường cần tới ngay cơ sở y tế để được thăm khám và đánh giá đúng với tình trạng bệnh. Bên cạnh đó, khi lựa chọn điều trị phương pháp đông y cần được chỉ định bởi bác sĩ Y Học Cổ Truyền.

Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HOTLINE hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Tải và đặt lịch khám tự động trên ứng dụng MyVinmec để được giảm ngay 15% phí khám khi đặt hẹn khám lần đầu trên toàn hệ thống Vinmec (áp dụng từ 17/10 - 31/12/2022). Quý khách cũng có thể quản lý, theo dõi lịch và đặt hẹn tư vấn từ xa qua video với các bác sĩ Vinmec mọi lúc mọi nơi ngay trên ứng dụng.

23K

Dịch vụ từ Vinmec

Bài viết liên quan
  • cây lá móng tay
    Tác dụng của cây lá móng tay

    Bên cạnh công dụng làm thuốc nhuộm tóc, móng tay và móng chân. Cây lá móng tay còn là vị thuốc được sử dụng trong nhiều bài thuốc chữa bệnh như trị đau nhức cột sống, bế kinh, ghẻ lở, ...

    Đọc thêm
  • thảo dược tốt cho xương khớp
    Các thảo dược tốt cho xương khớp

    Từ lâu việc sử dụng các thảo dược từ tự nhiên trong điều trị các bệnh lý về xương khớp đã được chứng minh là an toàn, hiệu quả và ít gây tác dụng cho người bệnh. Cùng tìm hiểu ...

    Đọc thêm
  • vị thuốc tử uyển
    Công dụng vị thuốc tử uyển

    Vị thuốc tử uyển là phần rễ và thân rễ của cây tử uyển. Trong Y Học Cổ Truyền, vị thuốc tử uyển có vị ngọt đắng, tính ôn được quy vào kinh phế, có tác dụng trong điều trị ...

    Đọc thêm
  • cảo bản
    Cảo bản có tác dụng gì?

    Cảo bản là một bài thuốc quý có tác dụng tán phong hàn, trừ thấp. Vậy cảo bản là cây gì? Tác dụng chữa bệnh của nó như thế nào? Bài viết này sẽ thông tin cho bạn đọc những ...

    Đọc thêm
  • Cây châu thụ
    Cây châu thụ có tác dụng gì?

    Cây châu thụ là dược liệu thường được dùng làm thuốc trị thấp khớp, đau dây thần kinh, chân tay nhức mỏi. Ngoài ra, người ta còn lấy lá để nấu nước ngâm rửa hoặc dùng tinh dầu để xoa ...

    Đọc thêm