Van tim nhân tạo là vật liệu dùng để thay thế cho các van tim đã bị hư, thường gặp trong các bệnh lý van tim nặng. Có nhiều loại van tim nhân tạo, mỗi loại có ưu điểm và nhược điểm riêng. Vậy, thay van tim loại nào là tốt? Bài viết dưới đây sẽ cung cấp thông tin để giúp bệnh nhân lựa chọn loại van tim nhân tạo phù hợp.
Lựa chọn loại vạn tim nhân tạo tối ưu để bảo vệ nhịp đập trái tim. Đặt lịch hẹn khám và tư vấn tại Hệ thống Y tế Vinmec ngay hôm nay để nhận sự hỗ trợ chuyên sâu từ các chuyên gia đầu ngành.
1. Van tim nhân tạo là gì?
Van tim nhân tạo là vật liệu nhân tạo dùng để thay thế cho các van tim đã bị hư hỏng nặng, thường gặp trong các bệnh lý van tim nặng như hở van hai lá nặng, hẹp khít van hai lá, hở van động mạch chủ nặng, hẹp khít van động mạch chủ,...
Một van tim nhân tạo được gọi là lý tưởng khi đảm bảo được các điều kiện như dễ lắp đặt, độ bền cao, có hiệu quả về huyết động, không có nguy cơ hình thành huyết khối trên van, không gây tán huyết và tương đối rẻ tiền. Tuy nhiên, cho đến nay, vẫn chưa có một van tim nhân tạo nào lý tưởng thỏa các tiêu chuẩn như vậy. Sau khi thay van tim nhân tạo, bệnh nhân cần tái khám đều đặn và dùng thuốc đúng theo chỉ định của bác sĩ.
2. Các loại van tim nhân tạo
Có nhiều loại van tim nhân tạo, trong đó, 3 loại phổ biến nhất là van tim nhân tạo cơ học, van tim nhân tạo sinh học và van tim đồng loài.
- Van tim nhân tạo cơ học được làm từ kim loại hoặc titanium, bên ngoài phủ lớp carbon chịu nhiệt để hạn chế hình thành cục máu đông.
- Van tim nhân tạo sinh học được sản xuất từ vật liệu tự nhiên đã qua xử lý. Đó là van tim hoặc màng ngoài tim của động vật như bò, lợn, ngựa.
- Van tim đồng loài là van tim lấy từ người hiến tạng, đã được xử lý và bảo quản đúng theo quy trình. Đây là loại van tim sinh học không có vật liệu nhân tạo.
3. Ưu điểm và nhược điểm của từng loại van tim nhân tạo
Mỗi loại van tim nhân tạo có đặc điểm riêng. Biết được các ưu điểm và nhược điểm của từng van tim nhân tạo sẽ giúp cho việc lựa chọn thay van tim loại nào tốt và phù hợp với cơ thể của bệnh nhân.
3.1. Van tim nhân tạo cơ học
Ưu điểm của van tim nhân tạo cơ học:
- Độ bền cao, có thể tồn tại từ 20 đến 30 năm hoặc hơn.
- Không bị thoái hoá theo thời gian.
- Giá thành rẻ.
Nhược điểm của van tim nhân tạo cơ học:
- Có nguy cơ cao nhất hình thành huyết khối trên van, gây ra kẹt van hoặc nhồi máu các tạng như nhồi máu cơ tim, nhồi máu não.
- Cần phải dùng thuốc kháng đông liên tục suốt đời. Do đó, van tim cơ học được chỉ định ở người dưới 60 tuổi và có thể dùng được thuốc kháng đông hoặc những người có sẵn bệnh lý có chỉ định dùng kháng đông như rung nhĩ, giãn nhĩ trái, huyết khối trong buồng tim,...
- Tăng nguy cơ xuất huyết do sử dụng kháng đông, nhất là ở người lớn tuổi và những người có sẵn bệnh lý làm tăng nguy cơ chảy máu như xơ gan, viêm loét dạ dày tá tràng. Các tình trạng xuất huyết thường gặp như xuất huyết dưới da, xuất huyết dạ dày, xuất huyết đường tiết niệu và nặng nhất là xuất huyết não.
- Có nguy cơ gây dị tật thai nhi trong 3 tháng đầu thai kỳ do thuốc kháng đông.
- Không thể dùng cho người không có điều kiện theo dõi chăm sóc y tế, người ở vùng xa,...
3.2. Van tim nhân tạo sinh học
Ưu điểm của van tim nhân tạo sinh học:
- Không phải sử dụng thuốc kháng đông suốt đời, thường dùng trong khoảng 3 tháng đầu sau phẫu thuật.
- Có thể dùng cho phụ nữ có dự định mang thai nhưng cần lưu ý về tốc độ thoái hoá van xảy ra nhanh hơn ở người trẻ và khi đang mang thai.
- Có thể dùng cho người có điều kiện theo dõi chăm sóc y tế kém, người ở vùng xa,...
Nhược điểm của van tim nhân tạo sinh học:
- Độ bền thấp, tuổi thọ của van tim sinh học chỉ từ 8 đến 15 năm.
- Bị thoái hoá dần theo thời gian, gây ra hở hoặc hẹp van nhân tạo, làm ảnh hưởng đến hoạt động của van.
- Giá thành mắc gấp đôi van tim nhân tạo cơ học.
3.3. Van tim nhân tạo đồng loài
Ưu điểm của van tim đồng loài:
- Có độ kháng khuẩn cao.
- Không cần dùng thuốc kháng đông.
- Độ bền tốt hơn van tim nhân tạo sinh học nhưng thấp hơn van tim nhân tạo cơ học.
Nhược điểm của van tim đồng loài:
- Do phụ thuộc vào người hiến nên kích thước van không đa dạng.
- Số lượng ít.
- Quy trình bảo quản và kỹ thuật cấy ghép phức tạp hơn so với van tim nhân tạo.
Hy vọng sau khi đọc các thông tin tham khảo ở bài viết trên, bạn sẽ có thể đưa ra lựa chọn phù hợp nhất cho bản thân (nếu bạn phải thay van tim nhân tạo). Đừng ngần ngại tìm hiểu kỹ lưỡng trước khi quyết định thay van tim. Liên hệ đặt lịch tư vấn tại Hệ thống Y tế Vinmec để được các bác sĩ tư vấn phác đồ thay van phù hợp.
Câu hỏi thường gặp về van tim nhân tạo
Người dưới 60 tuổi nên lựa chọn thay van tim cơ học hay van sinh học?
Thông thường, người dưới 60 tuổi được ưu tiên chỉ định van tim cơ học nhờ độ bền vượt trội (20–30 năm), giúp hạn chế nguy cơ phẫu thuật lại. Tuy nhiên, bệnh nhân cần tuân thủ uống thuốc kháng đông liên tục suốt đời.
Phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ có nên thay van tim cơ học không?
Thuốc kháng đông cần dùng khi thay van cơ học có thể gây nguy cơ dị tật cho thai nhi trong 3 tháng đầu thai kỳ. Do đó, phụ nữ dự định mang thai thường được tư vấn cân nhắc van sinh học.
Tại sao giá thành của van tim sinh học lại đắt hơn van cơ học?
Van tim sinh học đòi hỏi quy trình tuyển chọn mô động vật, xử lý chống thải ghép và chế tác phức tạp, do đó giá thành thường cao gấp đôi so với van cơ học.
Sau khi thay van tim nhân tạo cần lưu ý điều gì trong sinh hoạt?
Bệnh nhân cần tái khám đều đặn, uống thuốc đúng theo chỉ định của bác sĩ (đặc biệt là thuốc kháng đông) và theo dõi chặt chẽ các dấu hiệu bất thường.
Tại sao van tim đồng loài lại ít được sử dụng phổ biến?
Van tim đồng loài phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn hiến tạng từ người, dẫn đến tình trạng khan hiếm nguồn van, kích thước không đa dạng và đòi hỏi kỹ thuật bảo quản, cấy ghép rất phức tạp.
Nguồn tham khảo: benhvienvietduc.org
Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HOTLINE, đặt mua GÓI DỊCH VỤ hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Tải và đặt lịch khám tự động trên ứng dụng My Vinmec để quản lý, theo dõi lịch và đặt hẹn mọi lúc mọi nơi ngay trên ứng dụng.
