Nguy cơ mắc ung thư đại trực tràng có thể xuất phát từ lối sống, chế độ ăn uống hay di truyền. Đây là một bệnh lý phổ biến và nguy hiểm. Tuy nhiên, chúng ta có thể phòng ngừa nếu áp dụng các biện pháp phù hợp. Hãy cùng tìm hiểu 6 phương pháp giúp giảm nguy cơ mắc bệnh ung thư ở đại trực tràng để bảo vệ sức khỏe tốt nhất.
Bài viết của Thạc sĩ, Bác sĩ Quách Thanh Dung - Trưởng khoa Nội Ung bướu - Trung tâm Ung bướu - Xạ trị - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Times City.
Chủ động tầm soát ung thư đại trực tràng để phát hiện và loại bỏ polyp mầm mống từ sớm. Đặt lịch hẹn khám và tư vấn với bác sĩ Trung tâm Ung bướu tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Times City.
1. Bệnh ung thư đại trực tràng là gì?
Ung thư đại trực tràng là một trong những loại ung thư phổ biến nhất của đường tiêu hóa. Theo thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới (GLOBOCAN) năm 2020, đây là loại ung thư đứng thứ 3 thế giới về số ca mắc mới, chỉ sau ung thư vú và ung thư phổi, đồng thời xếp thứ 2 thế giới về số ca tử vong do ung thư, sau ung thư phổi. Riêng tại Việt Nam, ung thư đại trực tràng có thứ hạng khác so với thế giới (xem số liệu chi tiết bên dưới)
Trong năm 2020, ung thư ở đại trực tràng xếp thứ 5 về cả số ca mới mắc và tử vong trong các loại ung thư thường gặp, sau ung thư gan, phổi, vú và dạ dày, với 16.426 ca mắc mới (chiếm 9%) và 8.524 ca tử vong (chiếm 6,9%).
Hiện nay, dù có nhiều phương pháp điều trị mang lại hiệu quả, kết quả điều trị vẫn phụ thuộc vào nhiều yếu tố, đặc biệt là giai đoạn phát hiện bệnh. Việc chẩn đoán ở giai đoạn sớm giúp tăng khả năng chữa khỏi so với khi bệnh đã tiến triển.
2. Các yếu tố nguy cơ mắc ung thư đại trực tràng
Một số yếu tố có thể làm tăng nguy cơ mắc ung thư đại tràng bao gồm:
- Người từ sau 50 tuổi có nguy cơ cao mắc ung thư đại tràng.
- Thừa kế gen đột biến.
- Tiền sử gia đình mắc bệnh ung thư đại tràng hoặc polyp tuyến.
- Hội chứng Lynch.
- Hội chứng Gardner.
- Hội chứng Peutz - Jeghers (PJS).
- Polyp u tuyến mang tính gia đình (FAP).
- Thừa cân béo phì.
- Ít vận động.
- Nghiện rượu bia.
- Hút thuốc lá.
3. 6 cách giúp giảm nguy cơ mắc ung thư ở đại trực tràng
Dựa trên kết quả từ nhiều nghiên cứu, các chuyên gia đã đưa ra 6 phương pháp được khuyến nghị để giảm nguy cơ mắc ung thư đại trực tràng như sau:
3.1. Khám sàng lọc ung thư ở đại trực tràng
Khám sàng lọc là quá trình thực hiện các xét nghiệm nhằm phát hiện ung thư trước khi xuất hiện các dấu hiệu và triệu chứng ung thư đại trực tràng. Nói cách khác, sàng lọc giúp phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm, khi các phương pháp điều trị có khả năng mang lại hiệu quả cao hơn. Trong bối cảnh tỷ lệ mắc ung thư ở đại trực tràng ngày càng tăng và có xu hướng trẻ hóa, Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ khuyến nghị bắt đầu sàng lọc từ tuổi 45 đối với những người có nguy cơ trung bình.
Một số xét nghiệm tầm soát ung thư đại trực tràng không chỉ phát hiện dấu hiệu ung thư đại trực tràng mà còn có thể loại bỏ các khối tiền ung thư (polyp) trong đại tràng hoặc trực tràng. Mặc dù polyp không phải là ung thư nhưng theo thời gian có thể phát triển thành ung thư. Vì vậy, việc loại bỏ polyp góp phần giảm nguy cơ mắc bệnh.
3.2. Ăn nhiều rau, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt
Một chế độ ăn giàu rau xanh, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt được chứng minh có liên quan đến việc giảm nguy cơ mắc ung thư ruột kết hoặc trực tràng. Ngược lại, việc tiêu thụ nhiều thịt đỏ (như thịt bò, thịt lợn, thịt cừu) và các loại thịt chế biến sẵn (như xúc xích và thịt hộp) có liên quan đến nguy cơ gia tăng mắc ung thư ở đại trực tràng.
3.3. Tập thể dục thường xuyên
Các nghiên cứu chỉ ra rằng lối sống ít vận động có thể làm tăng khả năng mắc ung thư đại trực tràng. Việc duy trì hoạt động thể chất có thể giúp giảm nguy cơ phát triển căn bệnh này.
Đại tràng là cơ quan xử lý và đưa chất thải ra bên ngoài, đảm bảo cơ thể luôn khỏe mạnh. Tuy nhiên, không phải ai cũng có đủ kiến thức về đại tràng. Hãy nhanh chóng làm giàu thêm tri thức về sức khỏe thông qua bài trắc nghiệm liên quan đến các vấn đề xoay quanh đại tràng dưới đây.
Bài dịch từ: webmd.com
3.4. Kiểm soát cân nặng
Thừa cân hoặc béo phì có liên quan đến việc gia tăng nguy cơ mắc và tử vong do ung thư ở đại trực tràng. Duy trì một chế độ ăn uống lành mạnh cùng với việc tăng cường hoạt động thể chất có thể giúp kiểm soát cân nặng hiệu quả, từ đó giảm nguy cơ mắc bệnh.
3.5. Không hút thuốc
Người hút thuốc trong thời gian dài có nguy cơ cao hơn mắc ung thư ruột kết hoặc trực tràng và tử vong do căn bệnh này so với người không hút thuốc.
3.6. Hạn chế uống rượu
Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc sử dụng rượu có liên quan đến nguy cơ cao mắc ung thư ở đại trực tràng. Do đó, mọi người nên hạn chế rượu, bia và các chất kích thích để bảo vệ sức khỏe.
Nói tóm lại, thói quen ăn uống lành mạnh, duy trì cân nặng phù hợp và tập thể dục thường xuyên cũng có mối liên hệ chặt chẽ với nguy cơ mắc ung thư đại trực tràng. Mặc dù việc thay đổi các thói quen sống này có thể gặp khó khăn nhưng những thay đổi tích cực không chỉ giúp giảm nguy cơ mắc ung thư mà còn hạn chế các bệnh nghiêm trọng khác như bệnh tim và tiểu đường. Đồng thời, việc thăm khám sức khỏe định kỳ cũng rất quan trọng, giúp phát hiện sớm và mang lại cơ hội điều trị hiệu quả hơn.
Đừng chờ đến khi xuất hiện triệu chứng mới đi khám. Đăng ký thăm khám tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Times City để thực hiện Nội soi đại trực tràng để được các bác sĩ tư vấn thêm.
4. Câu hỏi thường gặp về ung thư đại trực tràng
Polyp đại tràng có phải là ung thư không và có cần cắt bỏ không?
Polyp đại tràng đa số là tổn thương lành tính. Tuy nhiên, theo thời gian, một số dạng polyp tuyến có thể tiến triển thành ung thư. Do đó, việc can thiệp cắt bỏ polyp qua nội soi là biện pháp phòng ngừa ung thư hiệu quả nhất.
Nội soi đại tràng tại Vinmec có gây đau hay khó chịu không?
Tại Vinmec, quy trình nội soi đại tràng được thực hiện dưới hình thức Nội soi không đau (nội soi tiền mê). Bệnh nhân sẽ ngủ nhẹ nhàng trong suốt 15-20 phút thực hiện kỹ thuật và tỉnh dậy êm ái mà không có cảm giác đau đớn hay khó chịu.
Đi ngoài ra máu có phải là dấu hiệu của ung thư đại trực tràng không?
Đi ngoài ra máu có thể là dấu hiệu của bệnh trĩ hoặc nứt kẽ hậu môn, nhưng cũng là triệu chứng cảnh báo quan trọng của ung thư đại trực tràng. Bệnh nhân nên đi khám nội soi ngay để chẩn đoán chính xác.
Bao lâu thì nên thực hiện lại nội soi đại tràng tầm soát một lần?
Đối với người có nguy cơ trung bình và kết quả nội soi hoàn toàn bình thường, khoảng cách tầm soát nội soi lặp lại là 5 đến 10 năm/lần. Bệnh nhân có phát hiện polyp hoặc có yếu tố di truyền sẽ cần nội soi lại ngắn hơn (1-3 năm/lần) theo chỉ định bác sĩ.
Quy trình tầm soát ung thư đại trực tràng tại Vinmec Times City có gì đặc biệt?
Quy trình được trực tiếp chỉ đạo bởi các chuyên gia Ung bướu đầu ngành, trang bị hệ thống máy nội soi dải tần ánh sáng hẹp NBI hiện đại giúp phóng đại hình ảnh tổn thương vi mô, phát hiện chính xác polyp và tế bào ung thư sớm.
Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HOTLINE, đặt mua GÓI DỊCH VỤ hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Tải và đặt lịch khám tự động trên ứng dụng My Vinmec để quản lý, theo dõi lịch và đặt hẹn mọi lúc mọi nơi ngay trên ứng dụng.
