“Đuối nước khô” có lẽ vẫn còn là một cái tên xa lạ đối nhiều người, thực tế đây là tình trạng y tế vô cùng nguy hiểm và có thể gây ra tử vong nếu không được sơ cứu kịp thời. Việc thiếu hụt các kỹ năng nhận biết và phòng tránh đuối nước khô có thể dẫn tới các hậu quả đáng tiếc.
Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi Thạc sĩ, Bác sĩ Phan Ngọc Toán - Bác sĩ Hồi sức cấp cứu - Khoa Hồi sức Cấp cứu - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Đà Nẵng. Bác sĩ Phạm Ngọc Toán có nhiều kinh nghiệm trong điều trị Hồi sức - Cấp cứu.
Nhận diện sớm các dấu hiệu bất thường sau khi bơi lội là giải pháp tối ưu để bảo vệ tính mạng của trẻ. Khi có bất kỳ nghi ngờ nào, hãy liên hệ ngay khoa hồi sức cấp cứu tại bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Đà Nẵng để được bác sĩ xử trí khẩn cấp.
1. Đuối nước khô là gì?
Các chuyên gia y tế định nghĩa ĐUỐI NƯỚC là tình trạng khó thở sau khi bị nước vào đường thở. Đôi khi điều đó xảy ra trong khi bơi hoặc tắm hoặc đơn giản hơn là chỉ bị chất lỏng vào miệng họng. Nếu không được trợ giúp trong tình huống khó thở cấp cứu, có thể diễn tiến đến tử vong.
Bạn có thể đã nghe nói về thuật ngữ “CHẾT ĐUỐI KHÔ” VÀ “CHẾT ĐUỐI THỨ CẤP”. Đó không thực sự là thuật ngữ y tế. Nhưng chúng chỉ ra những biến chứng hiếm gặp mà bạn nên biết và phổ biến hơn ở trẻ em. Với tình huống CHẾT ĐUỐI KHÔ, nước không bao giờ vào đến phổi. Thay vào đó, hít thở trong nước khiến dây thanh quản của trẻ co thắt và đóng lại dẫn đến khó thở. Những dấu hiệu đó sẽ biểu hiện triệu chứng ngay lập tức như trong tình huống hóc dị vật vào đường thở.
“Chết đuối thứ cấp” là một thuật ngữ khác mà mọi người sử dụng để mô tả một biến chứng đuối nước khác. Nó xảy ra nếu nước vào phổi, gây kích ứng niêm mạc phổi và chất lỏng có thể tích tụ, gây ra tình trạng gọi là phù phổi. Bạn có thể nhận thấy con mình khó thở ngay lập tức và tình trạng này có thể trở nên tồi tệ hơn trong 24 giờ tiếp theo.
Cả hai tình huống đều rất hiếm. Bác sĩ nhi khoa James Orlowski của Bệnh viện Tampa cho biết chúng chỉ chiếm 1% -2% tổng số vụ chết đuối.
2. Các dấu hiệu và triệu chứng của đuối nước khô
Do trẻ còn quá nhỏ và không thể biết được cơ thể mình đang diễn ra như thế nào, vì vậy, trong vòng 1 giờ sau khi trẻ ra khỏi khu vực có nước, bạn nên quan sát kỹ các biểu hiện của trẻ xem có xuất hiện các dấu hiệu và triệu chứng của đuối nước khô hay không. Khi bị đuối nước khô, trẻ thường có các triệu chứng sau đây:
- Thanh quản bị co thắt.
- Ho.
- Tức ngực.
- Chóng mặt.
- Khó thở.
- Cơ thể vô cùng mệt mỏi.
- Buồn ngủ.
- Choáng váng.
- Cảm thấy khó khăn khi nói chuyện.
- Người trong trạng thái mơ màng, không tỉnh táo.
- Xuất hiện bọt ở miệng hoặc mũi.
- Thay đổi hành vi, chẳng hạn như cáu kỉnh hoặc giảm năng lượng do não không nhận đủ oxy
3. Nên làm gì khi trẻ bị đuối nước khô?
Khi phát hiện ra bất cứ điều gì bất thường kể từ khi trẻ ra khỏi khu vực có nước, bạn hãy nhờ đến sự trợ giúp của y tế ngay lập tức, bởi đây là một tình trạng khẩn cấp, cần phải cấp cứu kịp thời. Mặc dù, trong một số trường hợp nhất định, các dấu hiệu và triệu chứng của đuối nước khô có thể tự biến mất, tuy nhiên, không vì thế mà lơ là, chủ quan; điều quan trọng là cha mẹ nên kiểm tra và quan sát chặt chẽ các biểu hiện của con trong vòng 24 giờ để tránh xảy ra các tình huống đáng tiếc.
Khi các triệu chứng không có dấu hiệu biến mất mà diễn tiến theo chiều hướng xấu đi, bạn hãy giúp con giữ bình tĩnh và sau đó đưa con đến phòng cấp cứu ngay lập tức. Tại đây, bác sĩ sẽ cho trẻ chụp X-quang ngực và thực hiện các xét nghiệm chẩn đoán khác nhằm kiểm tra đường thở, nhịp tim, nồng độ oxy và nhiệt độ cơ thể của trẻ.
Nếu các chức năng duy trì sự sống của cơ thể đang dần trở lại bình thường, trẻ sẽ tiếp tục được theo dõi tại bệnh viện trong vòng 4 đến 6 giờ trước khi hoàn toàn ổn định.
4. Phòng ngừa đuối nước khô
Với phương châm: “An toàn là trên hết”, các bậc phụ huynh có con nhỏ nên lưu ý những điều sau đây để giúp phòng ngừa và hạn chế nguy cơ đuối nước khô của trẻ:
- Luôn quan sát và theo dõi chặt chẽ khi trẻ đang ở khu vực có nước.
- Tuyệt đối không được để trẻ bơi hoặc tắm một mình.
- Chỉ cho phép trẻ được bơi trong khu vực có nhân viên cứu hộ.
- Trang bị thêm các đồ cứu hộ như áo phao cho cả bản thân và trẻ nhỏ khi đi qua sông nước.
- Cho con theo học thêm các lớp kỹ năng giúp an toàn dưới nước hoặc phụ huynh có thể tham gia các chương trình hướng dẫn đảm bảo an toàn cho trẻ từ 6 tháng đến 3 tuổi khi tiếp xúc với khu vực có nước.
- Nếu gia đình bạn có trẻ nhỏ, nên xây rào chắn ở khu vực có hồ bơi tại nhà để tránh trẻ bị đuối nước ướt hoặc đuối nước khô.
- Tham gia các lớp dạy sơ cứu đuối nước, ví dụ như hồi sức tim phổi.
Biện pháp phòng tránh đuối nước khô và đuối nước ướt là các bậc cha mẹ không nên để con đến các khu vực ao hồ, sông suối hoặc để con chơi một mình kể cả khi con đã biết bơi cha mẹ cũng không nên chủ quan. Nên tham gia các lớp sơ cứu để thực hiện ngay khi cần. Trong tình huống nguy hiểm, cha mẹ hoặc người thân cần sơ cứu trẻ bị đuối nước đúng cách và nhanh chóng đưa trẻ đến bệnh viện để được các bác sĩ xử trí kịp thời.
Khoa Cấp cứu tại hệ thống Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec là địa chỉ tiếp nhận các trường hợp đuối nước cũng như những tình huống cấp cứu nguy hiểm khác. Với đội ngũ bác sĩ cấp cứu giàu kinh nghiệm, phối hợp đa chuyên khoa cùng trang thiết bị hiện đại, cơ sở vật chất vượt trội, dịch vụ chăm sóc chuyên nghiệp, Vinmec đã xử trí thành công nhiều trường hợp cấp cứu nghiêm trọng liên quan đến đột quỵ, nhồi máu cơ tim cấp,...
Con yêu vừa có chuyến đi bơi, tắm biển về và bộc phát các dấu hiệu ho sặc sụa, lơ mơ hoặc mệt mỏi tinh thần bất thường? Đừng chủ quan đợi triệu chứng tự biến mất, hãy đăng ký khám để nhận tham vấn từ chuyên gia Hồi sức Cấp cứu tại Vinmec Đà Nẵng
5. Câu hỏi thường gặp về hiện tượng đuối nước khô
Hiện tượng đuối nước khô và chết đuối thứ cấp khác nhau như thế nào?
Chết đuối khô xảy ra khi nước kích thích khiến dây thanh quản co thắt và đóng chặt đường thở ngay lập tức, ngăn không cho không khí vào phổi dù nước chưa vào đến phổi. Trong khi đó, chết đuối thứ cấp xảy ra khi có nước lọt vào phổi, gây kích ứng niêm mạc và chất lỏng tích tụ gây phù phổi sau đó.
Tại sao não bộ của trẻ bị đuối nước khô lại bộc phát trạng thái lơ mơ hoặc cáu kỉnh?
Trạng thái thay đổi hành vi như cáu kỉnh, giảm năng lượng, lơ mờ hoặc người trong trạng thái mơ màng bộc phát trực tiếp do cơ quan não bộ không nhận được đủ lượng oxy cần thiết. Hiện tượng này xảy ra khi đường thở của trẻ bị cản trở bởi sự co thắt thanh quản hoặc phù phổi.
Thời gian vàng để cha mẹ theo dõi các biểu hiện đuối nước khô ở trẻ là bao lâu?
Cha mẹ cần đặc biệt chú ý quan sát kỹ các biểu hiện của trẻ ngay trong vòng 1 giờ đầu tiên sau khi con ra khỏi khu vực có nước. Ngoài ra, việc kiểm tra và theo dõi chặt chẽ các triệu chứng cần được duy trì liên tục trong suốt 24 giờ tiếp theo để phòng ngừa tai biến.
Bác sĩ xử trí chẩn đoán như thế nào khi tiếp nhận một ca nghi ngờ đuối nước khô?
Khi tiếp nhận bệnh nhân, các bác sĩ cấp cứu sẽ tiến hành chụp X-quang ngực lâm sàng kèm theo các xét nghiệm cận lâm sàng chuyên sâu khác. Quy trình này giúp kiểm tra toàn diện trạng thái đường thở, đo nhịp tim, đánh giá nồng độ oxy và nhiệt độ cơ thể của trẻ.
Kỹ năng nào phụ huynh bắt buộc phải trang bị để ứng phó với tai nạn đuối nước?
Các bậc phụ huynh bắt buộc phải tham gia các lớp dạy kỹ năng sơ cứu đuối nước đúng cách, điển hình là kỹ thuật hồi sức tim phổi (CPR). Việc sơ cứu nhanh chóng, chuẩn xác ngay tại hiện trường trước khi đưa trẻ đến bệnh viện quyết định rất lớn đến khả năng phục hồi của con.
Nguồn tham khảo: webmd.com
Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HOTLINE, đặt mua GÓI DỊCH VỤ hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Tải và đặt lịch khám tự động trên ứng dụng My Vinmec để quản lý, theo dõi lịch và đặt hẹn mọi lúc mọi nơi ngay trên ứng dụng.
