Bài viết bởi ThS.BS Nguyễn Ngọc Khánh - Trưởng Đơn nguyên Ngoại tiêu hóa - Tiết niệu - Phẫu thuật Robot & Ngoại Nhi, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Times City.
Phẫu thuật cắt đoạn dạ dày là can thiệp cần thiết trong nhiều trường hợp mắc bệnh về dạ dày. Đây là loại phẫu thuật cắt bỏ một phần của dạ dày, thường do mắc bệnh loét dạ dày – tá tràng. Trong đó, loại phẫu thuật bán phần là điển hình, nghĩa là cắt bỏ đi 2/3 dạ dày ở phần dưới, cùng với môn vị. Khi việc dùng thuốc (điều trị nội khoa) đã không còn mang lại tác dụng như mong muốn, việc áp dụng phẫu thuật cắt dạ dày bằng nội soi robot là cần thiết.
1. Phẫu thuật cắt dạ dày áp dụng khi nào?
- Cho các khối u ở cực dưới dạ dày, còn chỉ định điều trị phẫu thuật.
- Người bệnh được đánh giá đủ sức khỏe để thực hiện phẫu thuật.
- Ở người bệnh loét dạ dày – tá tràng có biến chứng như thủng, hẹp hoặc chảy máu, phương pháp phẫu thuật được lựa chọn tùy vị trí tổn thương, mức độ biến chứng và tình trạng toàn thân.
Ung thư dạ dày giai đoạn sớm, vùng hang môn vị gây biến chứng thủng, hẹp, chảy máu mà điều kiện toàn thân không cho phép nạo vét hạch.
2. Phẫu thuật cắt dạ dày được thực hiện như thế nào?
Bước 1: Người bệnh và gia đình được giải thích rõ trước mổ về tình trạng bệnh và tình trạng chung, về những khả năng phẫu thuật sẽ thực hiện, về những tai biến, biến chứng, di chứng có thể gặp do bệnh, do phẫu thuật, do gây mê, tê, giảm đau, do cơ địa của người bệnh. Điều trị ổn định các bệnh nội khoa như cao huyết áp, đái đường,... trước khi can thiệp phẫu thuật. Truyền máu nếu người bệnh có thiếu máu nhiều. Người bệnh được hướng dẫn nhịn ăn, chuẩn bị trước mổ và vệ sinh theo quy trình của bệnh viện; các biện pháp chuẩn bị khác chỉ thực hiện khi có chỉ định.
Bước 2: Người bệnh nằm ngửa, gây mê nội khí quản. Phẫu thuật cắt dạ dày bằng robot thường được thực hiện dưới gây mê toàn thân có đặt nội khí quản; phương án gây mê – giảm đau được bác sĩ gây mê lựa chọn theo tình trạng người bệnh.
Bước 3: Xác định vị trí đặt trocar
Bước 4: Phẫu thuật:
- Thì I: Thăm dò, đánh giá thương tổn, thăm dò đánh giá tình trạng ổ loét, kiểm tra các tạng khác trong ổ bụng.
- Thì II: Giải phóng bờ cong lớn dạ dày cắt bỏ và phẫu tích bờ cong nhỏ của dạ dày.
- Thì III: Phẫu tích bó mạch môn vị, cặp bằng clip hay thắt chỉ.
- Thì IV: Cắt và đóng mỏm tá tràng bằng máy cắt với đạn dùng cho đường tiêu hóa.
- Thì V: Phẫu tích, cặp clip, cắt, hoặc buộc chỉ chắc động mạch vành vị.
- Thì VI: Cắt phần dạ dày bằng máy cắt, dùng khoảng 2 đạn cho đường tiêu hóa.
- Thì VII: Lập lại lưu thông tiêu hóa bằng cách nối mổ dạ dày dạ dày hỗng tràng kiểu finsterer bằng máy hoặc khâu tay qua nội soi.
- Thì VIII: Kiểm tra, lấy bệnh phẩm và đóng các lỗ trocar.
3. Phẫu thuật cắt dạ dày bằng robot mang lại lợi ích gì?
Ngoài sự vượt trội của hình ảnh 3D phóng đại độ phân giải cao ra thì phẫu thuật bằng robot còn có rất nhiều lợi ích khác như:
- So với mổ mở: Dụng cụ Robot rất nhỏ chỉ 8mm so với bàn tay của bác sỹ nên người bệnh không phải rạch một đường mổ lớn.
- So với mổ nội soi: Dụng cụ robot có thể gấp, xoay 3D để thực hiện thao tác một cách linh hoạt và tinh tế như bàn tay của phẫu thuật viên.
Như vậy, phẫu thuật Robot vừa mang trong mình những ưu điểm của mổ mở và mổ nội soi, đồng thời loại bỏ những nhược điểm của mổ mở và mổ nội soi.
4. Phẫu thuật có để lại sẹo lớn không?
Sau phẫu thuật, sẽ có vài vết sẹo nhỏ 8 - 10mm và có một vết rạch lớn hơn tầm 5cm để các bác sỹ lấy dạ dày ra ngoài. Ngoài ra, khi gặp một số biểu hiện bất thường dưới đây, người bệnh cần tái khám ngay:
- Chảy máu sau mổ (trong ống tiêu hóa, trong khoang phúc mạc).
- Viêm tụy sau mổ.
- Nhiễm khuẩn sau mổ (viêm phúc mạc, viêm đại tràng có giả mạc).
- Những biến chứng sớm ở quai tới (rò mỏm tá tràng, căng giãn và hoại tử thành quai tới).
- Tai biến và biến chứng ở mỏm dạ dày và ở miệng nối dạ dày – hỗng tràng (hoại tử mỏm dạ dày do thiếu máu, rò miệng nối dạ dày – hỗng tràng, ứ đọng ở mỏm dạ dày).
5. Thời gian mổ và nằm viện có lâu không?
Thời gian mổ và nằm viện phụ thuộc rất nhiều vào sự hồi phục liên quan đến tuổi tác và bệnh nền sẵn có. Nói chung, thời gian mổ khoảng 4 giờ và thời gian nằm viện trung bình là 5 ngày. Sau mổ, bệnh nhân cần:
- Cực kỳ chú ý trong chuyện ăn uống để không bị loét miếng nối và để dạ dày (nay chỉ còn một phần) kịp tiêu hóa hết thức ăn. Sau cắt dạ dày, người bệnh thường cần ăn thành nhiều bữa nhỏ và điều chỉnh thực phẩm theo khả năng dung nạp, dưới hướng dẫn của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng.
- Vận động nhẹ nhàng và thăm khám sức khỏe định kỳ.
- Sử dụng thuốc điều trị đúng theo chỉ dẫn của bác sĩ.
6. Trình tự đặt hẹn và khám bệnh
Người bệnh sau khi được chẩn đoán ung thư dạ dày sẽ đặt hẹn khám và tư vấn với bác sĩ. Sau khi khám xong, bác sĩ sẽ tư vấn về điều trị. Nếu người bệnh đồng ý, bác sĩ sẽ hẹn:
- Xét nghiệm, chụp phim, điện tim, các đánh giá bổ sung khác nếu có để xác định giai đoạn bệnh như CT scanner, MRI, PET - CT,... (thường làm ngay buổi tư vấn đó, một số sẽ cần hẹn lại).
- Khám bác sỹ gây mê (khi có kết quả xét nghiệm).
- Thông qua duyệt điều trị với hội đồng Ung bướu để lựa chọn điều trị tốt nhất cho người bệnh (đôi khi, không bắt đầu ngay bằng phẫu thuật).
- Hẹn ngày, giờ phẫu thuật (nếu phẫu thuật được chỉ định sau khi họp hội đồng Ung bướu).
- Hướng dẫn người bệnh tập vận động, thở, ăn uống và nhu cầu dinh dưỡng theo chương trình ERAS (tăng cường hồi phục sau phẫu thuật) trong thời gian chờ phẫu thuật.
Người bệnh cần vào viện vào chiều trước ngày phẫu thuật để chuẩn bị. Trong thời gian dịch bệnh Covid, xét nghiệm và thời gian vào viện có thể thay đổi. Nhân viên y tế sẽ thông báo cụ thể cho người bệnh về những điều chỉnh đó.
7. Ưu điểm khi thực hiện kỹ thuật cắt dạ dày bán phần cực dưới bằng Robot tại Vinmec
- Có lịch trình và thông báo rõ ràng cho bạn.
- Áp dụng hội chẩn đa chuyên khoa để xây dựng kế hoạch điều trị phù hợp với từng người bệnh.
- Phương tiện hiện đại (Robot phẫu thuật da Vinci) và quy trình kiểm soát nhiễm khuẩn tốt theo tiêu chuẩn JCI.
- Áp dụng ERAS (tăng cường hồi phục sau phẫu thuật) phối hợp điều trị toàn diện đa Chuyên khoa để hồi phục nhanh nhất sau phẫu thuật.
- Áp dụng kháng sinh dự phòng: Giảm sử dụng thuốc, giảm tỷ lệ nhiễm trùng vết mổ.
- Có đội ngũ gây mê giảm đau tuyệt vời, giúp bạn giảm đau tốt sau mổ và có thể ra viên rất sớm.
Phẫu thuật cắt dạ dày bán phần cực dưới bằng Robot điều trị ung thư dạ dày tại Vinmec đã đem lại cơ hội điều trị tốt cho bệnh nhân ung thư dạ dày. Kỹ thuật được thực hiện mổ nội soi bằng bàn tay 3D của Robot có thể dễ dàng đi vào phía sâu bên trong thành dạ dày, hỗ trợ phẫu thuật viên thao tác và nạo vét hạch theo kế hoạch phẫu thuật ung thư; mức độ nạo hạch phụ thuộc giai đoạn bệnh và chỉ định chuyên môn. Đặc biệt, dụng cụ mổ là loại dao năng lượng có thể hỗ trợ cầm máu và kiểm soát mô trong quá trình phẫu thuật, nhưng người bệnh vẫn có nguy cơ xuất hiện các biến chứng sau mổ và cần được theo dõi.
Toàn bộ quy trình thực hiện được thực hiện bởi ekip bác sĩ chuyên khoa phẫu thuật, giảm đau, hồi sức,... Kết quả điều trị và thời gian nằm viện phụ thuộc giai đoạn bệnh, phạm vi phẫu thuật, bệnh nền và quá trình hồi phục của từng người bệnh. Sau mổ, bệnh nhân được tư vấn dinh dưỡng kết hợp với việc vận động, phục hồi chức năng giúp bệnh nhân mau chóng phục hồi sức khỏe.
8. Câu hỏi thường gặp
1. Phẫu thuật cắt dạ dày bán phần cực dưới được chỉ định khi nào?
Phẫu thuật có thể được chỉ định trong một số trường hợp ung thư dạ dày vùng hang – môn vị hoặc bệnh lý dạ dày – tá tràng có biến chứng. Chỉ định cụ thể phụ thuộc vị trí tổn thương, giai đoạn bệnh và tình trạng người bệnh.
2. Robot có tự thực hiện phẫu thuật cắt dạ dày không?
Không. Robot là công cụ hỗ trợ; toàn bộ thao tác và quyết định phẫu thuật vẫn do bác sĩ điều khiển.
3. Phẫu thuật robot có tốt hơn nội soi thông thường không?
Một số nghiên cứu cho thấy robot có thể giảm mất máu, rút ngắn thời gian nằm viện hoặc hỗ trợ nạo hạch ở một số nhóm bệnh nhân, nhưng thời gian mổ và chi phí có thể cao hơn; hiệu quả còn phụ thuộc trung tâm và từng trường hợp.
4. Sau cắt dạ dày bán phần nên ăn như thế nào?
Người bệnh thường cần ăn nhiều bữa nhỏ, điều chỉnh kết cấu và lượng thức ăn theo khả năng dung nạp, đồng thời tuân theo hướng dẫn dinh dưỡng sau mổ.
5. Vinmec có thực hiện cắt dạ dày bằng robot không?
Vinmec có triển khai phẫu thuật robot trong điều trị một số bệnh lý tiêu hóa, bao gồm ung thư dạ dày ở các trường hợp có chỉ định phù hợp. Việc lựa chọn robot, nội soi hay mổ mở cần được bác sĩ đánh giá trước phẫu thuật.
Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HOTLINE, đặt mua GÓI DỊCH VỤ hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Tải và đặt lịch khám tự động trên ứng dụng My Vinmec để quản lý, theo dõi lịch và đặt hẹn mọi lúc mọi nơi ngay trên ứng dụng.