Ghép tế bào gốc chữa ung thư máu là một trong những tiến bộ vượt bậc của y học. Nhờ ghép tế bào gốc, nhiều trường hợp bệnh nan y đã có khả năng chữa khỏi.
1. Tại sao phải ghép tủy chữa ung thư máu?
Tế bào gốc trong tủy xương có vai trò sản sinh ra tế bào máu. Quá trình hóa trị hoặc xạ trị thường làm chết các tế bào gốc trong tủy xương của bệnh nhân, dẫn đến cơ thể thiếu các tế bào máu bình thường. Việc ghép tế bào gốc từ người cho giúp cơ thể bệnh nhân có thể tái tạo lại các tế bào máu.
Ghép tế bào gốc tạo máu (hay còn gọi là ghép tủy) là phương pháp thay thế các tế bào gốc tạo máu bất thường của bệnh nhân bằng những tế bào máu gốc khỏe mạnh từ người khác (người hiến tặng). Tế bào gốc được truyền vào bằng đường tĩnh mạch, sau đó di chuyển trong mạch máu và tìm đến với tủy xương, phát triển và tạo các tế bào máu cần thiết cho cơ thể.
2. Điều trị bệnh ung thư máu ở trẻ em
Bệnh ung thư máu ở trẻ em có thể chữa được và có tiên lượng tốt hơn ung thư ở người lớn nếu được phát hiện sớm.
Các phương pháp điều trị có thể được áp dụng để điều trị bệnh ung thư máu cho trẻ em gồm hóa trị, xạ trị và phẫu thuật. Tuy nhiên, phương pháp phẫu thuật hiếm khi được các bác sĩ chỉ định để điều trị bệnh ung thư máu ở trẻ em.
Nếu điều trị thông thường cho hiệu quả thấp, ghép tế bào gốc có thể là lựa chọn tốt hơn để điều trị một số ung thư máu ở trẻ em. Ghép tế bào gốc tạo máu được thực hiện sau khi hóa trị liều cao kết hợp với xạ trị toàn thân để tiêu diệt tủy xương bệnh của trẻ.
3. Các phương pháp ghép tế bào gốc
Các phương pháp ghép tế bào gốc bao gồm:
3.1 Ghép tự thân (tự ghép)
- Tế bào gốc được lấy từ chính bản thân bệnh nhân, lấy từ máu ngoại vi huy động hoặc dịch tủy xương, sau đó được bảo quản đông lạnh.
- Bệnh nhân sẽ được điều trị hóa chất/tia xạ để loại bỏ các tế bào ác tính còn sót lại trong cơ thể, sau đó truyền tế bào gốc đã bảo quản để phục hồi hệ thống, giúp rút ngắn giai đoạn suy tuỷ .
- Chỉ định ghép tủy tự thân chủ yếu trong các bệnh ung thư máu ác tính như: Đa u tủy xương, u lympho không Hodgkin, u lympho Hodgkin, ...
3.2 Ghép đồng loài (dị ghép)
- Tế bào gốc lấy từ người hiến hòa hợp hoàn toàn hay một phần kháng nguyên bạch cầu người (HLA) với bệnh nhân, gồm người hiến cùng huyết thống như anh, chị, em ruột, bố mẹ hoặc người hiến không cùng huyết thống.
- Vị trí lấy tế bào gốc để điều trị ung thư máu bao gồm máu ngoại vi, dịch tủy xương hoặc từ máu dây rốn.
- Chỉ định ghép tế bào đồng loại bao gồm các bệnh ung thư máu ác tính và một số bệnh không phải ung thư như thalassemia, suy tủy xương….
4. Quy trình thực hiện ghép tế bào gốc chữa ung thư máu
- Bước 1: Bệnh nhân sẽ được khám và xét nghiệm một vài ngày trước khi ghép tế bào gốc. Trong quá trình nằm viện, bác sĩ sẽ đặt một ống vào tĩnh mạch lớn ở ngực của người bệnh. Ống này được gọi là catheter tĩnh mạch trung ương. Nó cho phép bác sĩ dễ dàng truyền dịch hoặc lấy máu để xét nghiệm.
- Bước 2: Bệnh nhân cần được điều trị trong phòng bệnh cách ly vô trùng. Trước khi ghép tế bào gốc, người bệnh cần trải qua quá trình điện kiện hóa. Đây là phương pháp sử dụng hóa trị liều cao và/hoặc xạ trị nhằm phá hủy các tế bào gốc bị hư hỏng trong tủy xương của bệnh nhân. Nó cũng ức chế hệ miễn dịch của cơ thể để không tấn công các tế bào gốc từ người cho.
- Bước 3: Bệnh nhân được truyền tế bào gốc, quá trình này tương tự như truyền máu. Bác sĩ sẽ đưa tế bào gốc vào máu của người bệnh qua đường tĩnh mạch trung tâm. Khi các tế bào gốc vào trong cơ thể bệnh nhân, nó sẽ đi đến tủy xương và bắt đầu tạo ra hồng cầu, bạch cầu, tiểu cầu mới khỏe mạnh. Điều này được gọi là mọc mảnh ghép.
- Bước 4: Bệnh nhân sẽ được theo dõi sát cho đến khi số lượng tế bào máu trở lại bình thường. Tùy thuộc vào nguy cơ biến chứng, bệnh nhân có thể cận ở lại bệnh viện trong vài tuần đến vài tháng để theo dõi và điều trị.
Sàng lọc ung thư sớm được coi là “chìa khóa vàng” để phát hiện sớm và đưa ra các phương pháp ngăn chặn và phác đồ điều trị ung thư hiệu quả để từ đó làm giảm nguy cơ tử vong và giảm chi phí cho người bệnh.
Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HOTLINE, đặt mua GÓI DỊCH VỤ hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Tải và đặt lịch khám tự động trên ứng dụng My Vinmec để quản lý, theo dõi lịch và đặt hẹn mọi lúc mọi nơi ngay trên ứng dụng.