Trong nhịp sống hiện đại, đôi khi chúng ta cảm thấy tâm trí mình bị quá tải, hoặc đôi lúc cảm xúc khó kiểm soát như một cơn sóng dữ dội.
Nội dung được viết bởi: Thạc sĩ, Chuyên gia Nguyễn Đức Nam - Trưởng Chuyên khoa tâm lý - Trung tâm Chăm sóc sức khỏe Tinh thần - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Times City
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), hơn 1 tỷ người trên thế giới đang sống cùng các vấn đề sức khỏe tâm thần, trong đó lo âu & trầm cảm là phổ biến nhất. Tuy nhiên, chỉ khoảng 1/3 trong số đó tiếp cận được chăm sóc tâm lý chuyên nghiệp - phần lớn còn lại chọn cách im lặng, chịu đựng, hoặc tự xoay sở một mình.
Tin tốt là trị liệu tâm lý đã được khoa học chứng minh mang lại hiệu quả tích cực ở tới 79% người tham gia. Không chỉ giúp giảm nhẹ triệu chứng, trị liệu tâm lý còn hướng đến quá trình chữa lành bền vững bằng cách trang bị các kỹ năng cần thiết để bạn duy trì sức khỏe tinh thần lâu dài.
Hiểu đúng về trị liệu tâm lý
Trị liệu tâm lý là gì?
Trị liệu tâm lý là một quá trình hợp tác dựa trên cơ sở khoa học giữa bạn và một chuyên gia tâm lý được đào tạo bài bản. Khác với một cuộc trò chuyện đơn thuần, quá trình này diễn ra trong không gian an toàn, bảo mật và là phương pháp khoa học được thiết kế với các mục tiêu rõ ràng:
- Giúp bạn hiểu rõ hơn về bản thân và những cảm xúc bên trong
- Nhận diện những suy nghĩ - cảm xúc - hành vi đang thay đổi khi bạn gặp khó khăn
- Từng bước xây dựng những kĩ năng tâm lý giúp bạn cải thiện chất lượng cuộc sống với bản thân, mối quan hệ và cuộc sống thường ngày.
Hiệu quả được chứng minh
Theo nhiều nghiên cứu khoa học, trị liệu tâm lý đã được chứng minh hiệu quả cao với các con số rất rõ ràng.
Nghiên cứu từ APA (American Psychological Association) cho thấy trị liệu tâm lý thường có hiệu quả tương đương, thậm chí còn cao hơn dùng thuốc trong điều trị trầm cảm, đặc biệt khi xét tới mức độ hài lòng của người bệnh và khả năng duy trì kết quả lâu dài. Bởi thuốc tập trung kiểm soát các triệu chứng sinh học thông thường và có thể tái phát sau khi ngừng sử dụng.
Trong khi đó trị liệu tâm lý đi sâu vào gốc rễ của vấn đề, giúp thay đổi suy nghĩ, hành vi, cách đối diện với các vấn đề tương tự trong tương lai nên mang lại kết quả tích cực lâu dài hơn.
Một nghiên cứu tổng quan từ Administration and Policy in Mental Heatlh đã phân tích 252 nghiên cứu với hàng trăm nhóm bệnh nhân khác nhau. Kết quả cho thấy trị liệu tâm lý có mức độ tác động đáng kể tới 79% so với những người không được điều trị.
Những lầm tưởng thường gặp
Khi bắt đầu hành trình chăm sóc sức khỏe tinh thần, nhiều người thường gặp phải những rào cản từ quan điểm chưa đúng hoặc những nỗi lo vô hình. Hiểu rõ về phương pháp trị liệu sẽ giúp bạn vững tâm hơn trên hành trình chữa lành của chính mình.
Lầm tưởng 1: "Tôi phải tự giải quyết mới là mạnh mẽ". Sự thật là, tìm kiếm sự giúp đỡ từ một nhà trị liệu thể hiện sự chủ động và bản lĩnh. Giống như việc bạn tìm tới bác sĩ khi bị ốm, việc tìm tới chuyên gia tâm lý khi gặp khó khăn về cảm xúc là hoàn toàn bình thường.
Lầm tưởng 2: "Trị liệu chỉ dành cho bệnh tâm thần nghiêm trọng". Thực tế trị liệu có thể hỗ trợ bất kỳ ai muốn cải thiện chất lượng sống, từ quản lý căng thẳng trong cuộc sống thường ngày đến phát triển kỹ năng giao tiếp và thấu hiểu bản thân.
Lầm tưởng 3: "Trị liệu sẽ kéo dài mãi mãi". Trị liệu tâm lý là một lộ trình có mục tiêu và đo lường rõ ràng. Nhiều người thấy cải thiện đáng kể chỉ sau vài tháng khi được điều trị đúng phương pháp.
Khi nào bạn cần trị liệu tâm lý?
Trị liệu tâm lý không phải chỉ dành cho những tình huống cấp bách hay những vấn đề thực sự nghiêm trọng. Việc chủ động nhận diện và tìm đến sự hỗ trợ sớm là cách tốt nhất để bảo vệ sức khỏe tinh thần trước khi những áp lực trở nên quá tải.
Các dấu hiệu bạn có thể cần tới sự hỗ trợ:
- Cảm thấy buồn bã, lo lắng, cáu gắt hoặc tức giận vô cớ kéo dài từ 2 tuần trở lên
- Các mối quan hệ của bạn gặp khó khăn và xáo trộn
- Mất tập trung trong công việc hoặc học tập
- Khi đang trải qua những biến cố, thay đổi lớn trong cuộc sống như: ly hôn, mất người thân, thay đổi công việc
- Đối phó với cảm xúc bằng cách sử dụng chất kích thích (rượu, thuốc lá, chất gây nghiện..)
- Có những suy nghĩ tiêu cực như tự làm hại bản thân hay cảm thấy cuộc sống mất đi ý nghĩa
- Hoặc đơn giản bạn muốn phát triển bản thân và sống cuộc đời trọn vẹn hơn
Điều quan trọng là bạn không cần phải chờ tới khi mọi chuyện “đủ tệ” mới tìm đến chuyên gia tâm lý. Có thể đơn giản là bạn muốn khám phá, phát triển bản thân hay học cách sống một cuộc đời trọn vẹn, cân bằng hơn. Việc chủ động tìm kiếm sự hỗ trợ trước khi các vấn đề trở nên nghiêm trọng là một quyết định văn minh, có trách nhiệm với bản thân và được khuyến khích.
Các phương pháp trị liệu tâm lý
Tại Trung tâm Sức khỏe tinh thần tích hợp Vinmec, dựa trên các phương pháp đã được chứng minh hiệu quả và có những điểm mạnh riêng, các chuyên gia tâm lý sẽ thiết kế các liệu trình cá nhân hóa, tùy chỉnh để phù hợp với nhu cầu của từng đối tượng.
Các liệu pháp phổ biến được sử dụng như:
- Liệu pháp Nhận thức - Hành vi (CBT): Giúp bạn nhận biết và thay đổi lối suy nghĩ tiêu cực đang ảnh hưởng đến cảm xúc, hành vi của bạn. Phương pháp này hiệu quả cao với lo âu, trầm cảm, mất ngủ và rối loạn ăn uống.
- Liệu pháp Chấp nhận và Cam kết (ACT): Hướng đến việc sống đúng với giá trị bản thân và chấp nhận cả những cảm xúc khó khăn thay vì tránh né. Phương pháp này hiệu quả cao với trầm cảm, lo âu, sang chấn và đau mãn tính.
- Liệu pháp dựa trên chánh niệm (MBSR & MBCT): Giúp bạn cởi mở, không phán xét, tận hưởng cuộc sống hiện tại trong từng khoảnh khắc. Phương pháp này hiệu quả trong việc cải thiện trầm cảm, lo âu, căng thẳng và mất ngủ. Đồng thời nâng cao khả năng phục hồi và sức khỏe tổng thể.
- Liệu pháp hành vi biện chứng (DBT): kết hợp cùng các kỹ thuật khác tập trung vào 4 kĩ năng chính: chánh niệm, chịu đựng căng thẳng, điều tiết cảm xúc và giao tiếp hiệu quả. Phương pháp này đặc biệt hiệu quả với những người có cảm xúc không ổn định và các vấn đề về rối loạn nhân cách.
- Liệu pháp EMDR: Phương pháp đặc biệt xử lý các ký ức sang chấn và tổn thương tâm lý trong quá khứ.
Hành trình trị liệu tâm lý tại Vinmec
Trị liệu tâm lý tại Vinmec có gì đặc biệt
Tại Vinmec, chúng tôi thiết kế một trải nghiệm dựa trên sự tôn trọng và các hiệu quả chứng minh từ khoa học, giúp bạn từng bước đạt được sự cân bằng:
- Không gian an toàn và bảo mật tuyệt đối: Mọi chia sẻ của bạn được lắng nghe bởi những chuyên gia tâm lý có trình độ cao, trong môi trường riêng tư và an toàn. Sự cảm thông sâu sắc, tôn trọng và bảo mật tuyệt đối giúp bạn có thể có thể thoải mái chia sẻ, bộc lộ cảm xúc, suy nghĩ thầm kín nhất mà không lo bị phán xét.
- Thấu hiểu bản thân sâu sắc hơn: Thông qua các công cụ đánh giá tâm lý chuyên sâu, chuyên gia tâm lý sẽ giúp bạn:
- Hiểu toàn diện về sức khỏe tinh thần và cảm xúc của bạn
- Khám phá bản thân sâu sắc: Bạn là ai, điều gì quan trọng nhất với bạn và những gì bạn mong muốn trong cuộc sống.
- Nhìn nhận khó khăn từ góc nhìn mới để nhận diện và giải quyết vấn đề
- Thúc đẩy động lực để bạn có các bước tiến hướng tới sự thay đổi tích cực
- Trang bị kỹ năng sống thực tế: Trị liệu không chỉ dừng lại ở việc chia sẻ. Bạn sẽ được hướng dẫn các kỹ năng cụ thể:
- Điều tiết cảm xúc: Học cách hiểu, thể hiện và quản lý cảm xúc một cách lành mạnh
- Kiểm soát suy nghĩ: Kiểm soát các suy nghĩ tiêu cực và thay đổi chúng
- Thay đổi hành vi: Nhận diện và thay đổi những thói quen có hại bằng những thói quen tốt hơn, giúp hỗ trợ cho sức khỏe tinh thần
- Xây dựng kĩ năng sống: Cách giải quyết vấn đề, kỹ năng xã hội hay sự bền bỉ tinh thần khi đối mặt với áp lực, khó khăn
- Hiểu rõ mối liên hệ tâm trí - cơ thể: Khám phá cách sức khỏe tâm thần - dinh dưỡng và hoạt động thể chất liên kết với nhau.
Tại sao Vinmec là lựa chọn tin cậy cho sức khỏe tinh thần của bạn?
Bước vào trị liệu là quyết định chủ động mang lại sự thay đổi tích cực và bền vững. Tại Vinmec, chúng tôi cam kết đồng hành cùng bạn với những tiêu chuẩn chăm sóc tinh thần tốt nhất:
- Đội ngũ chuyên gia trình độ cao: Các chuyên gia tâm lý tại Vinmec đều có trình độ sau đại học và được đào tạo bài bản về các phương pháp trị liệu dựa trên bằng chứng khoa học
- Liệu trình cá nhân hóa: Chúng tôi hiểu rằng, mỗi người đều có cho mình một câu chuyện riêng. Vì vậy, mỗi liệu trình đều được thiết kế riêng dựa trên nhu cầu, mục tiêu và đặc điểm tâm lý của từng người.
- Môi trường chuyên nghiệp & bảo mật: Không gian trị liệu được thiết kế để bạn cảm thấy an toàn và thoải mái. Mọi thông tin trong quá trình chia sẻ đều được bảo mật tuyệt đối.
- Kiến thức cập nhật liên tục: Đội ngũ tại Vinmec thường xuyên tham gia nghiên cứu và đào tạo để không ngừng cải thiện các phương pháp mang lại hiệu quả cao nhất.
Kết luận: Sức khỏe tinh thần là quyền lợi, không phải đặc ân
Trong thế giới đầy biến động, việc chăm sóc sức khỏe tinh thần không còn là điều “tùy chọn” mà là yếu tố thiết yếu để có cuộc sống cân bằng, ý nghĩa và trọn vẹn hơn.
Trị liệu tâm lý không chỉ giúp bạn vượt qua những khó khăn ở hiện tại, mà còn trang bị cho bạn bản lĩnh để đối mặt với những thử thách trong tương lai.
Nếu bạn đang cân nhắc về việc bắt đầu, hãy nhớ rằng: Bạn không cần phải đối mặt với mọi thứ một mình. Những chuyên gia giàu kinh nghiệm luôn sẵn sàng đồng hành cùng bạn. Hành trình tìm kiếm sự cân bằng, hướng tới sức khỏe tinh thần tốt hơn bắt đầu từ một bước, và bước đó có thể khởi đầu từ ngày hôm nay.
Sẵn sàng bắt đầu hành trình của bạn?
Liên hệ với Trung tâm Chăm sóc sức khỏe tinh thần Vinmec để đặt lịch hẹn cùng đội ngũ chuyên gia tâm lý của chúng tôi. Nơi cung cấp các phương pháp trị liệu hiệu quả được chứng minh bởi nghiên cứu khoa học, trong môi trường an toàn và hỗ trợ.
Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HOTLINE hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY
Nguồn tham khảo
1. World Health Organization (WHO). (2025). Over a billion people living with mental health conditions – services require urgent scale-up.
2. Stockton, C., et al. (2022). The Effectiveness of Psychological Interventions Delivered in Routine Practice: Systematic Review and Meta-analysis. Administration and Policy in Mental Health.
3. American Psychological Association. (2012). Research shows psychotherapy is effective but underutilized.
4. Hunsley, J., & Lee, C. M. (2014). The Efficacy and Effectiveness of Psychological Treatments. Canadian Psychological Association.
5. National Institute of Mental Health (NIMH). Psychotherapies for Mental Health Conditions.
Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HOTLINE hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Tải và đặt lịch khám tự động trên ứng dụng MyVinmec để quản lý, theo dõi lịch và đặt hẹn mọi lúc mọi nơi ngay trên ứng dụng.
