Robot phẫu thuật hiện đang là xu hướng tất yếu của y học hiện đại và được nhiều bệnh viện thế giới không ngừng đầu tư - PGS.TS.BS Phạm Văn Bình - Giám đốc Trung tâm Phẫu thuật Robot Công nghệ cao Vinmec chia sẻ.
Từ mổ nội soi đến kỷ nguyên robot phẫu thuật: Cuộc cách mạng trên bản đồ y học toàn cầu
Ngành ngoại khoa đã trải qua nhiều dấu mốc công nghệ quan trọng - từ mổ mở truyền thống, chuyển sang phẫu thuật nội soi và giờ đây là phẫu thuật robot. Mỗi bước chuyển mình đều nhắm đến một đích chung: hạn chế xâm lấn, tăng độ chính xác và nâng cao hiệu quả điều trị cho bệnh nhân.
Khoảng 20 năm trở lại đây, robot phẫu thuật đã phát triển vượt bậc tại nhiều nền y học tiên tiến. Mỹ hiện được đánh giá là một trong những quốc gia sở hữu số lượng robot phẫu thuật hoạt động nhiều nhất thế giới. Công nghệ này cũng phổ biến rộng khắp tại các nước châu Âu như Pháp, Đức, Italy, Tây Ban Nha..., đồng thời tăng trưởng nhanh chóng ở châu Á, tiêu biểu là Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc…
Không dừng lại ở việc mở rộng phạm vi áp dụng, nhiều quốc gia còn rót vốn lớn cho nghiên cứu và phát triển các thế hệ robot mới. Nếu trước kia, Da Vinci Xi (Mỹ) gần như độc chiếm vị trí biểu tượng của phẫu thuật robot, thì nay thị trường đã có thêm nhiều hệ thống hiện đại như Hugo RAS (Mỹ), Toumai (Trung Quốc), Hinotori (Nhật Bản) hay Revo-i (Hàn Quốc)… góp phần tạo nên sự cạnh tranh và thúc đẩy đổi mới công nghệ trên phạm vi toàn cầu.
Tại Việt Nam, phẫu thuật robot được đưa vào ứng dụng từ năm 2016. Mặc dù khởi động chậm hơn so với một số quốc gia khác, lĩnh vực này trong nước đang ghi nhận những bước tiến đáng kể nhờ sự đầu tư của các bệnh viện lớn cùng định hướng phát triển y tế chuyên sâu.
Một trong những điểm nhấn nổi bật của ngoại khoa Việt Nam gần đây là sự hình thành hệ thống Trung tâm Phẫu thuật Robot Công nghệ cao Vinmec. Trung tâm được thiết kế theo mô hình đa kết nối, liên thông chuyên môn giữa các bệnh viện trong hệ thống, đồng thời đẩy mạnh hợp tác với chuyên gia và đối tác quốc tế.
Mô hình này không chỉ giúp người bệnh có thêm cơ hội tiếp cận công nghệ hiện đại, mà còn góp phần chuẩn hóa công tác đào tạo, chuyển giao kỹ thuật và phát triển ngoại khoa công nghệ cao tại Việt Nam.
Vì sao robot phẫu thuật được xem là xu hướng của ngoại khoa hiện đại?
Từ các ca mổ điều trị sỏi mật, thoát vị bẹn, thoát vị thành bụng cho tới những phẫu thuật phức tạp về thần kinh, cột sống hay lồng ngực, phạm vi ứng dụng của robot ngày càng được mở rộng.
Đặc biệt, ung thư là một trong những lĩnh vực có nhiều bằng chứng khoa học chứng minh hiệu quả của phẫu thuật robot. Công nghệ này hiện được áp dụng trong điều trị nhiều loại ung thư như ung thư tiết niệu, phụ khoa, tai mũi họng, phổi, trung thất và nhiều bệnh lý phức tạp khác.
Theo PGS.TS.BS Phạm Văn Bình - Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Times City, kiêm Giám đốc Trung tâm Phẫu thuật Robot Công nghệ cao Vinmec cho biết: khác biệt lớn nhất của phẫu thuật robot nằm ở khả năng hỗ trợ bác sĩ quan sát và thao tác với độ chính xác cao hơn.
Cụ thể, hệ thống camera độ phân giải cao cho hình ảnh 3D sắc nét, giúp phẫu thuật viên quan sát rõ các cấu trúc giải phẫu theo chiều sâu, vượt trội hơn hẳn hình ảnh 2D của nội soi thông thường. Bên cạnh đó, cánh tay robot có thể xoay linh hoạt tới 540 độ, mô phỏng chuyển động cổ tay con người, giúp thao tác dễ dàng tại những vị trí sâu, hẹp và khó tiếp cận như tiểu khung hay lồng ngực.
Ngoài ra, robot còn giúp triệt tiêu hiện tượng rung tay khi thao tác, hỗ trợ bóc tách chính xác và giảm thiểu tối đa tổn thương các mô lành xung quanh.
Nhờ những ưu điểm này, phẫu thuật robot đem lại nhiều lợi ích cho bệnh nhân như hạn chế tối đa lượng máu mất trong mổ, giảm đau sau phẫu thuật, rút ngắn thời gian hồi phục và thời gian nằm viện. Các ca mổ không còn là nỗi lo về đau đớn hay nằm viện kéo dài, giúp người bệnh sớm phục hồi sức khỏe và quay lại cuộc sống thường nhật.
Bác sĩ vẫn là yếu tố quyết định thành công của mỗi ca phẫu thuật
Sự phát triển vượt bậc của robot phẫu thuật khiến không ít người băn khoăn: Liệu công nghệ này có thể thay thế vai trò của bác sĩ trong tương lai?
Theo PGS.TS.BS Phạm Văn Bình, câu trả lời là không. Robot không thể tự đưa ra quyết định điều trị hay tự tiến hành ca mổ, mà chỉ đóng vai trò công cụ hỗ trợ bác sĩ phát huy tối đa năng lực chuyên môn.
“Những ưu điểm của phẫu thuật robot so với các phương pháp truyền thống chỉ có thể được phát huy khi nằm dưới sự điều khiển của người phẫu thuật viên có chuyên môn vững vàng, kinh nghiệm lâm sàng phong phú và am hiểu sâu sắc các nguyên tắc ngoại khoa cũng như kỹ thuật phẫu thuật", PGS.TS.BS Phạm Văn Bình chia sẻ.
Để làm chủ công nghệ này, bác sĩ không chỉ cần có nền tảng chuyên môn ngoại khoa vững chắc mà còn phải trải qua chương trình đào tạo chuyên sâu gồm nhiều giai đoạn: huấn luyện trên hệ thống mô phỏng, thực hành tiền lâm sàng và được chuyên gia giàu kinh nghiệm trực tiếp giám sát trong những ca mổ đầu tiên.
Việc các bệnh viện trên thế giới liên tục rót vốn cho phẫu thuật robot không phải là điều ngẫu nhiên. Đây không đơn thuần là cuộc chạy đua công nghệ, mà là xu hướng tất yếu nhằm nâng cao chất lượng điều trị, giảm sang chấn và cải thiện trải nghiệm của người bệnh.
Tại Việt Nam, sự đầu tư bài bản từ các hệ thống y tế lớn, tiêu biểu như Vinmec, đang góp phần đưa phẫu thuật robot trở thành một phần của thực hành ngoại khoa hiện đại. Với đội ngũ phẫu thuật viên được đào tạo chuyên sâu cùng hệ thống robot tiên tiến, người bệnh ngày càng có nhiều cơ hội tiếp cận kỹ thuật điều trị hiện đại ngay trong nước mà không cần ra nước ngoài.
Câu hỏi thường gặp
Phẫu thuật robot là gì?
Phẫu thuật robot là phương pháp mổ trong đó bác sĩ điều khiển hệ thống robot có camera 3D và cánh tay cơ khí để thao tác chính xác hơn, thay vì trực tiếp cầm dụng cụ như mổ mở hay nội soi truyền thống.
Phẫu thuật robot có thể thay thế bác sĩ không?
Không. Robot chỉ là công cụ hỗ trợ, mọi quyết định điều trị và thao tác mổ vẫn do bác sĩ trực tiếp điều khiển và chịu trách nhiệm.
Phẫu thuật robot được ứng dụng trong điều trị những bệnh gì?
Phẫu thuật robot được ứng dụng rộng rãi trong điều trị sỏi mật, thoát vị bẹn, thoát vị thành bụng, các bệnh lý thần kinh, cột sống, lồng ngực và nhiều loại ung thư như ung thư tiết niệu, phụ khoa, tai mũi họng, phổi.
Phẫu thuật robot có ưu điểm gì so với mổ nội soi thông thường?
Phẫu thuật robot cho hình ảnh 3D sắc nét, cánh tay robot xoay linh hoạt tới 540 độ và loại bỏ hiện tượng rung tay, giúp thao tác chính xác hơn, giảm mất máu, giảm đau và rút ngắn thời gian hồi phục.
Việt Nam bắt đầu ứng dụng phẫu thuật robot từ khi nào?
Phẫu thuật robot được ứng dụng tại Việt Nam từ năm 2016 và đang phát triển mạnh nhờ sự đầu tư của các bệnh viện lớn như Vinmec.
Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HOTLINE, đặt mua GÓI DỊCH VỤ hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Tải và đặt lịch khám tự động trên ứng dụng My Vinmec để quản lý, theo dõi lịch và đặt hẹn mọi lúc mọi nơi ngay trên ứng dụng.
