Hướng dẫn cách bổ sung canxi an toàn, phòng tránh sớm bệnh cơ xương khớp

16/04/2019
Bệnh cơ xương khớp

Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi Bác sĩ chuyên khoa I Võ Khắc Khôi Nguyên - Khoa ngoại tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Central Park.

Tỷ lệ đáng kể người dân trên toàn thế giới không đạt được lượng canxi khuyến nghị hàng ngày, theo các nghiên cứu dịch tễ học. Chính vì vậy, bổ sung canxi thường được khuyến nghị cho những người có khẩu phần ăn canxi không đủ. Tuy nhiên, bổ sung canxi không đúng có thể làm tăng nguy cơ các bệnh lý tim mạch, thận niệu, thậm chí có liên quan đến vấn đề tử vong. Vậy mỗi người nên bổ sung canxi như thế nào là hợp lý? Hãy tham khảo thông tin trong bài viết dưới đây.

1. Đối tượng cần bổ sung canxi

Kể cả khi có một chế độ ăn uống khỏe mạnh và cân bằng, các đối tượng có nguy cơ thiếu canxi sau đây cần được xem xét bổ sung canxi:

  • Trẻ em trong độ tuổi dậy thì
  • Phụ nữ tuổi tiền mãn kinh và mãn kinh
  • Người lớn tuổi
  • Người sống trong các khu vực có chế độ ăn thiếu canxi (các quốc gia khu vực Đông Á, Đông Nam Á, châu Phi, Trung và Nam Mỹ)
  • Người ăn chay
  • Người bệnh loãng xương
  • Người bị gãy xương
  • Người có bệnh lý đường tiêu hóa làm giảm hấp thu canxi (viêm ruột hoặc bệnh celiac, không dung nạp lactose).
Bổ sung canxi ở người cao tuổi
Bổ sung canxi ở người cao tuổi

2. Lựa chọn chế phẩm bổ sung canxi như thế nào?

Các loại chế phẩm bổ sung canxi hiện nay rất đa dạng trên thị trường. Mỗi loại lại khác nhau về thành phần bổ sung và lượng canxi nguyên tố, điều đó dẫn đến tỷ lệ hấp thu cũng khác nhau tùy theo loại sản phẩm. Vì vậy, khi sử dụng, chúng ta cần chú ý đến thành phần hợp chất canxi:

  • Canxi carbonate (40% canxi nguyên tố)
  • Canxi citrate (21% canxi nguyên tố)
  • Canxi gluconate (9% canxi nguyên tố)
  • Canxi lactate (13% canxi nguyên tố).

Hai dạng canxi chính thường được sử dụng trong các chế phẩm là canxi carbonate và canxi citrate. Mỗi loại đều có những lợi ích và nhược điểm.

  • Canxi cacbonat có khuynh hướng được lựa chọn bởi vì chúng chứa nhiều canxi nguyên tố (khoảng 40% trọng lượng). Tốt nhất nên dùng sản phẩm này trong hoặc sau bữa ăn vì canxi cacbonat là loại muối không tan, cần acid dạ dày để hòa tan và hấp thu. Hầu hết mọi người dung nạp canxi cacbonat tốt, nhưng một số người bị táo bón nhẹ hoặc đầy bụng, khó tiêu nên không muốn dùng kéo dài.
  • Canxi citrate được hấp thu dễ dàng hơn canxi cacbonat. Có thể dùng lúc bụng đói và dễ dàng hấp thụ bởi những người đang uống thuốc kháng acid dạ dày. Nhưng vì canxi citrate chỉ có 21% canxi, nên chúng ta có thể cần phải tăng liều để đủ nhu cầu hàng ngày. Tại Hoa Kỳ, mức canxi cần bổ sung hàng ngày được đề nghị cho là 1.200 mg cho nam và nữ trưởng thành và 1.500 mg cho người cao tuổi cùng với 800 đơn vị vitamin D. Điều cần nhấn mạnh là đây là lượng canxi nguyên tố chứ không phải liều lượng của viên thuốc.

3. Bổ sung canxi như thế nào cho an toàn, hiệu quả

Dưới đây là một số lời khuyên để bạn lựa chọn và bổ sung canxi an toàn, hiệu quả:

  • Tránh các chế phẩm làm từ vỏ hàu chưa tinh chế, bột xương, dolomite hoặc san hô, vì chúng có thể chứa chì hoặc các kim loại độc hại khác.
  • Không vượt quá liều hàng ngày được nhà sản xuất khuyến cáo để tránh nguy cơ tác dụng phụ.
  • Nếu bạn bổ sung sắt hoặc kẽm, kháng sinh tetracycline hoặc levothyroxin (dùng để điều trị suy giáp), hãy uống vài giờ trước hoặc sau khi uống canxi để tránh tương tác tiêu cực.
  • Hãy chắc chắn rằng bạn cũng nhận đủ vitamin D, giúp cơ thể hấp thụ canxi. Nếu bạn không nhận đủ từ ánh sáng mặt trời, chế độ ăn uống hoặc vitamin tổng hợp của bạn, bạn nên chọn một chế phẩm bổ sung canxi có chứa kèm vitamin D. Nếu không có vitamin D, chỉ có 10 –15% lượng canxi trong chế độ ăn uống và khoảng 60% phốt pho được hấp thu. Vitamin D giúp tăng cường khả năng hấp thu canxi và phốt pho lần lượt là 30 - 40% và 80%.
Hướng dẫn cách bổ sung canxi an toàn, phòng tránh sớm bệnh cơ xương khớp
Bổ sung canxi có trong chế độ ăn uống
  • Magie đầy đủ rất quan trọng cho sự hấp thu canxi. Các chuyên gia khuyên bạn nên duy trì tỷ lệ của canxi và magiê từ 2 đến 1. Nếu bạn đang dùng 1.000mg canxi mỗi ngày lượng magiê bạn cần là 500g.
  • Cơ thể của bạn chỉ có thể hấp thu khoảng 500mg canxi nguyên tố tại một thời điểm, nhiều hơn sẽ bài thải phần còn lại. Do đó, tốt hơn hết là bạn bổ sung canxi với liều lượng nhỏ 2 lần/ ngày

Việc bổ sung canxi là cần thiết, nhưng không có nghĩa là vô hại. Trong bối cảnh các chế phẩm chứa canxi tồn tại ở cả dạng thuốc và thực phẩm chức năng thì cũng nên được cân nhắc và tham khảo ý kiến của thầy thuốc trước khi sử dụng. Bổ sung canxi an toàn và đúng cách sẽ giúp phòng tránh các bệnh về cơ xương khớp.