Rối loạn nhịp tim, những điều bạn cần biết!

01/03/2019
Rối loạn nhịp, những điều bạn cần biết!

Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi Bác sĩ Lê Đức Hiệp - Bác sĩ Nội và Can thiệp Tim mạch - Trung Tâm Tim Mạch - Bệnh viện Đa khoa quốc tế Vinmec Times City.

Rối loạn nhịp là một tình trạng bất thường về nhịp tim, tình trạng này có thể gặp ở mọi lứa tuổi và xuất hiện ở bất kỳ thời điểm nào. Rối loạn nhịp có thể gây nên các triệu như: hồi hộp, trống ngực, cảm giác hẫng hụt ở ngực, tức ngực hoặc khó thở đi kèm,... Để giúp các bạn hiểu rõ về rối loạn nhịp chúng tôi xin được giới thiệu bài viết dưới đây.

1. Rối loạn nhịp tim là gì?

  • Rối loạn nhịp là tình trạng bất thường về mặt điện học của tim, có thể là bất thường về việc tạo nhịp hoặc bất thường về mặt dẫn truyền điện học trong buồng tim và biểu hiện trên lâm sàng là: Nhịp quá nhanh (tần số > 100 lần/ phút) hoặc quá chậm (tần số < 60 lần/phút), không đều hoặc lúc nhanh lúc chậm,...
  • Rối loạn nhịp tim có thể không có triệu chứng hoặc chỉ gây ra các triệu chứng như: cảm giác hồi hộp, đánh trống ngực, cảm giác tim đập nhanh hoặc không đều,... Tuy nhiên nhiều trường hợp rối loạn nhịp có thể đe doạ tính mạng của người bệnh và khiến người bệnh phải nhập viện trong tình trạng cấp cứu.
  • Rối loạn nhịp là bệnh lý hay gặp trong thực hành lâm sàng hàng ngày, người bệnh có thể được phát hiện khi đi khám sức khỏe tổng quát, hoặc một chuyên khoa khác. Có một số lượng không nhỏ người bệnh cao tuổi được phát hiện bệnh lý rối loạn nhịp tim khi phải nhập viện điều trị các bệnh lý tiểu đường, tăng huyết áp và đặc biệt là phát hiện Rung nhĩ ở người bệnh nhập viện vì tai biến mạch máu não.

Để hiểu rõ hơn về rối loạn nhịp chúng ta sẽ bắt đầu tìm hiểu nhịp tim sinh lý bình thường

2. Nhịp tim bình thường là gì ?

Nhịp tim bình thường là một nhịp tim được bắt nguồn từ nút xoang (Sinoatrial) được dẫn truyền gây khử cực nhĩ, sau đó dẫn truyền qua hệ thống nút nhĩ thất - bó His và mạng lưới Purkinjer (the AV node/His-Purkinje system) gây khử cực thất giúp tâm thất. Hoạt động này diễn ra một cách nhịp nhàng tạo thành các chu kỳ và tương đối đều đặn.

Vậy nếu nhịp xoang bình thường thì bạn sẽ thấy gì?

  • Tần số tim lúc nghỉ dao động từ 60 - 100 chu kỳ / phút
  • Nhịp xoang bình thường sẽ không gây ra bất cứ triệu chứng gì, đôi khi bạn cảm giác hồi hộp, cảm giác tim đập nhanh trong một số hoàn cảnh như: xúc cảm, lo lắng, sốt,... và những triệu chứng này sẽ nhanh chóng trở về bình thường.

3. Dấu hiệu nào nghĩ tới các rối loạn nhịp tim bệnh lý

Rối loạn nhịp đôi khi không gây nên các triệu chứng khó chịu cho người bệnh đặc biệt là các bệnh lý rối loạn nhịp mãn tính khiến cho người bệnh có thể không cảm nhận thấy những triệu chứng mà nó gây ra, tuy nhiên bệnh lý rối loạn nhịp cũng có thể gây ra những triệu chứng nghiêm trọng mà bạn cần phải biết. Một số triệu chứng rối loạn nhịp tim đáng chú ý bao gồm:

Đánh trống ngực – triệu chứng điển hình và hay gặp của bệnh lý rối loạn nhịp.

Đây là triệu chứng thường gặp nhất của người bệnh đến với bác sĩ với bệnh cảnh của rối loạn nhịp: cảm giác tim đập mạnh trong lồng ngực, có thể kèm theo cảm giác hẫng hụt, cảm giác như tim ngừng đập rồi lại đập mạnh trở lại, triệu chứng này thường được người bệnh kể lại với cảm giác hồi hộp - đánh trống ngực

Rối loạn nhịp, những điều bạn cần biết!
Đánh trống ngực – triệu chứng điển hình và hay gặp của bệnh lý rối loạn nhịp

Cảm giác đột ngột xuất hiện cơn khó thở - cảm giác khó chịu ở ngực đi kèm

Khó thở là triệu chứng khá phổ biến trong các bệnh lý nội khoa, tuy nhiên cơn khó thở kèm theo cảm giác tim đập không đều, cảm giác hồi hộp hoặc tức nặng là một trong những dấu hiệu gợi ý có thể bạn đang có vấn đề nghiêm trọng như nhồi máu cơ tim, hoặc rối loạn nhịp nguy hiểm.

Chóng mặt do rối loạn nhịp tim

Chóng mặt thường được mô tả là cảm giác choáng váng, mọi vật xung quanh quay vòng, hoặc chính bản thân người bệnh quay vòng, đồng thời kèm theo cảm giác mất cân bằng. Chóng mặt không phải là bệnh mà là triệu chứng của nhiều bệnh khác nhau và một trong những bệnh lý nguy hiểm luôn được nhắc tới là bệnh lý rối loạn nhịp.

Ngất xỉu – triệu chứng báo hiệu rối loạn nhịp tim nhanh nguy hiểm

Ngất là tình trạng người bệnh đột ngột mất ý thức trong một khoảng thời gian ngắn. Đây là một triệu chứng rất đáng lo ngại bởi nó có thể dẫn tới chấn thương nghiêm trọng, đặc biệt khi bạn bị ngất xỉu trong khi đang lái xe hoặc leo cầu thang. Ngày nay với nhiều phương pháp để có thể chẩn đoán ra nguyên nhân ngất và đặc biệt có hai phương pháp hiện đại đang được dùng tại bệnh viện Vinmec Times City là: nghiệm pháp bàn nghiêng và kỹ thuật thăm dò điện sinh lý và điều trị triệt đốt bằng năng lượng Radio (RF) để chẩn đoán và điều trị các rối loạn nhịp nguy hiểm

4. Đối tượng nào có nguy cơ mắc các bệnh lý rối loạn nhịp

Bệnh có thể gặp ở mọi lứa tuổi và gặp ở cả hai giới, tuy nhiên theo các nghiên cứu thống kê thì bệnh lý rối loạn nhịp gặp nhiều hơn ở các đối tượng sau:

  • Tuổi trên 60
  • Người bệnh tăng huyết áp
  • Bệnh động mạch vành
  • Suy tim
  • Bệnh lý van tim
  • Tiền sử phẫu thuật tim mở
  • Ngừng thở khi ngủ
  • Bệnh lý tuyến giáp
  • Đái tháo đường
  • Bệnh phổi mạn tính
  • Lạm dụng rượu hoặc sử dụng chất kích thích
  • Tình trạng nhiễm trùng hoặc bệnh lý nội ngoại khoa nặng Tuổi trên 60

5. Lời khuyên dành cho người rối loạn nhịp tim

Trước tiên, nếu bạn có các triệu chứng nghi ngờ có bệnh lý rối loạn nhịp tim bạn hãy đến với bác sĩ tim mạch, để được tư vấn và kiểm tra.

Sau đây là những lời khuyên bổ ích dành cho bệnh nhân rối loạn nhịp tim:

  • Một chế độ ăn uống tốt cho sức khỏe tim mạch: nên tăng cường ăn thật nhiều các loại trái cây, các loại ngũ cốc nguyên hạt, rau, củ, quả, và thịt gia cầm bỏ da, đậu và các sản phẩm không có chứa các chất béo. Hạn chế các loại thực phẩm có chứa nhiều chất béo bão hòa, và cholesterol như là lòng đỏ trứng, hay các loại thịt đỏ. Nên ăn cắt giảm lượng muối và lượng đường.
Rối loạn nhịp, những điều bạn cần biết!
Tăng cường ăn thật nhiều các loại trái cây, các loại ngũ cốc nguyên hạt, rau, củ, quả, và thịt gia cầm bỏ da, đậu và các sản phẩm không có chứa các chất béo để giảm nguy cơ rối loạn nhịp tim
  • Về chế độ luyện tập hàng ngày: Bạn có thể thường xuyên luyện tập một số bộ môn thể thao yêu thích, và quan trọng hơn là phải phù hợp với sức khỏe, tốt nhất là nên duy trì từ 30 - 45 phút mỗi ngày, ở mức độ đều đặn thường xuyên.
  • Thay đổi lối sống thường ngày: Dừng việc hút thuốc và tránh xa môi trường có chứa nhiều khói thuốc. Duy trì tốt trọng lượng khỏe mạnh, phải giảm cân (nếu có thừa cân, béo phì). Giảm cân sẽ giúp cho việc ổn định lại chỉ số cholesterol và huyết áp.
  • Khi nhịp tim tăng nhanh hoặc có cảm giác khó chịu ở ngực, chếnh choáng,... nên ngồi nghỉ ngay tại chỗ, tìm người hỗ trợ và đừng quên việc đến khám và tư vấn chuyên khoa tim mạch khi triệu chứng đó khiến bạn thực sự khó chịu và bị lặp lại nhiều lần.
  • Học một số phương pháp giúp cho kiểm soát hơi thở và cả nhịp tim như hít sâu thở chậm sẽ giúp cho việc ổn định lại nhịp tim.