Các mốc thời gian về đại dịch HIV/ AIDS

Dù đã trải qua hơn 1 thế kỉ, nhưng những con số biết nói để lại trong lịch sử của đại dịch HIV vẫn làm chúng ta không khỏi xót thương. Hãy cùng nhìn lại những mốc thời gian của đại dịch HIV AIDS để có cái cái nhìn tổng quan hơn về căn bệnh này.

1. Circa 1900: Từ Khỉ đến Người

Từ năm 1884 đến năm 1924, tại một nơi nào đó ở Tây Trung Phi, thợ săn đã giết một con tinh tinh. Một phần máu của con vật xâm nhập vào cơ thể người thợ săn, có thể qua vết thương hở. Máu mang một loại vi rút vô hại đối với tinh tinh nhưng gây chết người, đó là HIV. Vi rút HIV lây lan khi các thành phố thuộc địa mọc lên, nhưng các nguyên nhân khác lại được báo cáo.

2. 1981: Các trường hợp đầu tiên được công nhận

Vào tháng 6, CDC Hoa Kỳ công bố một báo cáo từ Los Angeles về năm người đàn ông đồng tính trẻ tuổi bị viêm phổi do PCP gây tử vong hoặc đe dọa tính mạng. Hầu như không bao giờ gặp ở những người có hệ thống miễn dịch khỏe mạnh, PCP hóa ra lại là một trong những căn bệnh được gọi là "nhiễm trùng cơ hội" chính, giết người bị AIDS.

Vào ngày 4 tháng 7, CDC báo cáo rằng một loại ung thư da bất thường - sarcoma Kaposi hoặc KS - đang giết chết những người đàn ông trẻ tuổi mà trước đây khỏe mạnh ở Thành phố New York và California. Vào cuối năm, 337 trường hợp suy giảm miễn dịch nghiêm trọng được báo cáo ở Hoa Kỳ, trong số đó, 130 người chết

3. 1982: Bệnh AIDS được đặt tên

CDC Hoa Kỳ gọi căn bệnh mới là hội chứng suy giảm miễn dịch hoặc AIDS. Ngoài những người đàn ông quan hệ tình dục đồng giới, nó còn gặp ở những người mắc bệnh máu khó đông (một chứng rối loạn máu hiếm gặp). Điều này thuyết phục các nhà khoa học rằng một tác nhân truyền nhiễm trong máu bị phơi nhiễm sẽ lây bệnh.

4. 1983: Công chúng lo lắng

Phụ nữ quan hệ tình dục với nam giới bị nhiễm bệnh bắt đầu bị AIDS. CDC cảnh báo rằng căn bệnh này có thể lây lan qua quan hệ tình dục khác giới. Nó cũng báo cáo rằng phụ nữ dương tính với HIV có thể truyền bệnh cho con khi mang thai hoặc ngay sau khi sinh con. Lo lắng ngày càng tăng, cùng với những tin đồn sai sự thật về “sự lan truyền trong gia đình”, ý tưởng rằng bạn có thể truyền nó cho mọi người thông qua tiếp xúc hàng ngày. Tại New York, các báo cáo cho thấy chủ nhà đang trục xuất những người mắc bệnh AIDS.

5. 1983: Các nhà khoa học phát hiện ra HIV

Các nhà nghiên cứu của Viện Pasteur, Luc Montagnier và Francoise Barre-Sinoussi, cùng với người quản lý nhóm Jean-Claude Chermann, đã phân lập một loại virus từ tuyến bạch huyết sưng lên của một người bị AIDS. Họ gọi nó là virus liên quan đến bệnh hạch hoặc LAV. Một cách độc lập, nhà nghiên cứu Jay Levy của UCSF đã phân lập ARV - vi rút liên quan đến bệnh AIDS. Mãi đến năm 1986, mọi người mới đồng ý gọi vi rút HIV là vi rút suy giảm miễn dịch ở người.

nhà khoa học phát hiện ra HIV
Luc Montagnier và Francoise Barre-Sinoussi là một trong các nhà khoa học phát hiện ra virus gây bệnh HIV

6. 1985: Hudson qua đời, Hysteria được xây dựng

Nam diễn viên Rock Hudson - người được chiếu tại Quả cầu vàng năm 1985 cùng với các diễn viên đồng nghiệp và các nhà hảo tâm là Liza Minelli và Elizabeth Taylor, trở thành nhân vật công chúng nổi tiếng đầu tiên của Mỹ thông báo anh mắc bệnh AIDS vào tháng 7 và qua đời vào tháng 10. Hudson để lại 250.000 đô la để giúp thành lập Quỹ Nghiên cứu AIDS Hoa Kỳ (amfAR). Nữ diễn viên Elizabeth Taylor là chủ tịch đầu tiên của tổ chức.

Vào tháng 8, Ryan White, một thiếu niên Indiana mắc bệnh AIDS, bị bỏ rơi khỏi trường cấp 2 của mình. Cuộc chiến pháp lý diễn ra sau đó thu hút sự chú ý đến loại bệnh này. Vào tháng 12, một cuộc thăm dò của Los Angeles Times cho biết hầu hết người Mỹ ủng hộ việc cách ly những người mắc bệnh HIV AIDS.

7. 1985: Bắt đầu thử nghiệm

Vào tháng 3, FDA chấp thuận ELISA - phương pháp xét nghiệm máu thương mại đầu tiên cho HIV. Các ngân hàng máu bắt đầu sàng lọc các lượng máu được hiến tặng. Khoảng 1 tháng sau, Hội nghị AIDS Quốc tế đầu tiên diễn ra tại Atlanta.

Vào tháng 12, Dwight Burk qua đời vì bệnh AIDS khi mới 20 tháng tuổi. Anh ta được cho là đứa con đầu tiên của một người mắc bệnh máu khó đông được sinh ra với tình trạng nhiễm bệnh HIV. Cha của anh, Patrick, mắc căn bệnh này do sử dụng liều lượng thường xuyên các chất cô đặc làm đông máu. Trước khi biết mình mắc bệnh, anh đã truyền bệnh cho vợ mình, Lauren, người đã mang thai Dwight.

8. 1986: Ryan White quay lại trường học

Vào tháng 4, sau cuộc chiến pháp lý kéo dài 10 tháng, một thẩm phán cho phép Ryan White trở lại trường học, phán quyết rằng anh ta không gây ra mối đe dọa sức khỏe nào cho các học sinh của mình.

9. 1987: Sự kiện của Công nương Diana

Vào tháng 4, tại buổi khai trương đơn vị phòng chống HIV AIDS tại Bệnh viện Middlesex ở London, Công nương Diana - không đeo găng tay - bắt tay một người mắc bệnh AIDS. Vào thời điểm đó, một số người tin rằng căn bệnh này có thể lây lan qua tiếp xúc thông thường.

10. 1987: Biểu mẫu ACT UP đã tạo ra tác động

ACT UP - biểu mẫu để phản đối chi phí AZT $ 10.000 mỗi năm. Nó áp dụng phương châm, "IM LẶNG = CHẾT." Một năm sau, nhóm tiến hành cuộc họp tại trụ sở FDA để phản đối tốc độ phê duyệt thuốc điều trị HIV AIDS chậm chạp với hơn 1.000 người tham gia. Cảnh sát bắt 176 người trong số họ. 8 ngày sau, FDA công bố các thủ tục để hợp lý hóa quy trình.

Biểu mẫu ACT UP
Biểu mẫu ACT UP trong vấn đề liên quan đến thuốc điều trị bệnh HIV

11. 1987: Liberace qua đời

Nghệ sĩ piano từng đoạt giải Emmy này qua đời tại nhà riêng ở tuổi 67. Bác sĩ của ông báo cáo nguyên nhân cái chết là một cơn đau tim, nhưng quận yêu cầu khám nghiệm tử thi. Nó tiết lộ một căn bệnh liên quan đến AIDS là nguyên nhân. Cuộc tranh cãi đã tạo ra một cuộc thảo luận quốc gia về quyền riêng tư của những người bị AIDS.

12. 1988: Ngày thế giới phòng chống AIDS

Tổ chức Y tế Thế giới công nhận Ngày Thế giới phòng chống AIDS đầu tiên vào ngày 1 tháng 12. Đây trở thành ngày nâng cao nhận thức về sức khỏe toàn cầu đầu tiên được tạo ra để thể hiện sự ủng hộ đối với những người đang sống chung với căn bệnh HIV AIDS và để tưởng nhớ những người đã chết vì căn bệnh này. Sự kiện này vẫn tiếp tục cho đến ngày nay.

13. 1991: Những sự ra đi liên quan đến AIDS

Vào ngày 7 tháng 11, ngôi sao của Los Angeles Lakers, Ervin “Magic” Johnson thông báo rằng anh ấy bị nhiễm HIV và anh ấy sẽ từ giã sự nghiệp bóng rổ.

Hơn 2 tuần sau, vào ngày 24 tháng 11, Freddy Mercury, ca sĩ chính của ban nhạc rock Queen, qua đời vì viêm phổi phế quản, một biến chứng của bệnh AIDS. Cả 2 trường hợp tử vong đều nâng cao nhận thức về căn bệnh này và các cách lây lan khác nhau của nó.

14. 1993: Thông điệp được gửi đi

Các biện pháp nâng cao nhận thức về AIDS và HIV ở cấp độ tiếp theo:

  • Tổng thống Clinton ra mắt Văn phòng Chính sách Phòng chống AIDS Quốc gia của Nhà Trắng;
  • ACT UP và Benetton đã đặt một chiếc bao cao su khổng lồ trên Place de la Concorde ở Paris để minh họa tầm quan trọng của việc thực hành tình dục an toàn;
  • Vở kịch “Những thiên thần ở Mỹ” đoạt giải Pulitzer về chính kịch;
  • Tom Hanks đóng vai chính trong bộ phim Philadelphia, kể về một luật sư mắc bệnh AIDS. Đây là bộ phim kinh phí lớn đầu tiên của Hollywood về căn bệnh này. Hanks đã giành được giải Oscar cho Nam diễn viên chính xuất sắc nhất cho màn trình diễn của mình.

15. 1994: Sự ra đi của thành viên trong MTV's The Real World

Nhà hoạt động Pedro Zamora trở thành thành viên trong mùa thứ 3 của MTV's The Real World. Một ngày sau đêm chung kết mùa giải, anh ấy chết vì AIDS ở tuổi 22. Cuối năm đó, FDA chấp thuận xét nghiệm HIV qua đường miệng đầu tiên.

16. 1996: Đột phá?

Liệu pháp kháng vi-rút tích cực cao hoặc HAART, có thể cắt giảm tải lượng vi-rút HIV xuống mức không thể phát hiện được. Hy vọng dâng trào khi nhà nghiên cứu AIDS là David Ho gợi ý rằng tồn tại phương pháp điều trị có thể loại bỏ HIV khỏi cơ thể, nhưng anh ấy đã sai. Các nhà nghiên cứu sau đó phát hiện ra rằng HIV ẩn trong các tế bào không hoạt động. Nhưng tử vong do AIDS ở Hoa Kỳ giảm hơn 40%.

17. 1998-2000: Rất nhiều thuốc được nghiên cứu

Nhận thức rõ ràng rằng HAART có các tác dụng phụ nghiêm trọng. Những thất bại trong điều trị cho thấy sự cần thiết của các loại thuốc mới và mạnh hơn. Trong những năm sau đó, FDA phê duyệt các nhóm thuốc mới giúp điều trị HIV an toàn hơn, dễ dàng hơn và hiệu quả hơn. Nhưng thuốc vẫn không chữa khỏi bệnh AIDS.

18. 2001-2002: Vấn đề toàn cầu phát triển

HIV AIDS trở thành nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trên toàn thế giới đối với những người từ 15 đến 59 tuổi.

Tổng thư ký Liên hợp quốc Kofi Annan đề xuất thành lập Quỹ Toàn cầu phòng chống HIV AIDS, lao và sốt rét. Mục đích của Quỹ Toàn cầu là gây quỹ, quản lý và phân phối quỹ phòng chống đại dịch HIV AIDS.

Phần lớn những người nhiễm HIV vẫn chưa có phương pháp điều trị. Chỉ 1% trong số 4,1 triệu người châu Phi cận Sahara có HIV được dùng thuốc chống HIV.

19. 2003: Tổng thống Bush tham gia

Tổng thống Bush công bố Kế hoạch Khẩn cấp Cứu trợ AIDS của Tổng thống trị giá 15 tỷ đô la. Các nhà phê bình chỉ trích phần phòng ngừa vì quá chú trọng vào việc kiêng cữ hoặc tránh quan hệ tình dục. Nhưng đề xuất cung cấp quỹ điều trị HIV AIDS cần thiết cho 15 quốc gia.

20. 2006-2007: Những công trình nghiên cứu về điều trị bệnh HIV

Các nhà nghiên cứu cho biết việc điều trị HIV có thể kéo dài tuổi thọ thêm 24 năm - với chi phí là 618,900 đô la. Trong khi đó, vắc-xin HIV của Merck không thành công trong các thử nghiệm lâm sàng. Đây là lỗi mới nhất trong một hàng dài các lỗi. Nhưng các loại vắc xin mới vẫn tiếp tục nghiên cứu và phát triển.

Trong một biện pháp phòng ngừa, UNAIDS khuyến nghị người lớn nên cắt bao quy đầu sau khi phát hiện ra rằng HIV lây lan từ phụ nữ sang nam giới giảm đi một nửa ở các khu vực phổ biến.

21. 2008: Kiểm tra thực tế

CDC cho biết đại dịch HIV ở Mỹ lan rộng hơn chúng ta tưởng. Có 1,1 triệu người nhiễm, tăng 11% so với 5 năm trước. Tỷ lệ nhiễm HIV mới ở nhóm nam quan hệ tình dục đồng giới tăng cao. Trong khi đó, Luc Montagnier và Francoise Barre-Sinoussi nhận giải Nobel y học vì phát hiện ra virus.

22. 2012: PrEP đến

FDA chấp thuận phương pháp điều trị dự phòng trước phơi nhiễm HIV - PrEP. Đây là loại thuốc uống hàng ngày mà những người có nguy cơ nhiễm HIV cao có thể dùng để giảm tỷ lệ nhiễm vi rút của họ. Các nghiên cứu nói rằng nếu được sử dụng mỗi ngày, PrEP làm giảm khoảng 99% nguy cơ lây nhiễm HIV từ quan hệ tình dục và giảm khoảng 74% nguy cơ lây nhiễm HIV từ việc tiêm chích. Một vài tuần trước khi PrEP phê duyệt, FDA cũng phê duyệt xét nghiệm HIV tại nhà đầu tiên.

phương pháp điều trị dự phòng trước phơi nhiễm HIV - PrEP
Phương pháp điều trị dự phòng trước phơi nhiễm HIV - PrEP được phê duyệt

23. 2013: Chữa khỏi bệnh HIV?

Vào tháng 3, trường hợp trẻ nhiễm HIV đầu tiên được ghi nhận có vẻ như được chữa khỏi bệnh HIV đã được công khai. Đứa trẻ được gọi là "Em bé Mississippi", bắt đầu điều trị bằng thuốc kháng vi-rút khi mới sinh và không có mức độ hoặc dấu hiệu nào của vi rút. Một năm sau, sau khi đứa bé không có dấu hiệu nhiễm HIV trong hơn 2 năm, vi rút quay trở lại. Điều này thúc đẩy nhiều nghiên cứu hơn về cách vi rút hoạt động khác nhau ở trẻ sơ sinh và người lớn.

24. 2016-2017: Hướng dẫn mới; PrEP của nhà tài trợ Gates

Năm 2016, CDC cập nhật các khuyến nghị điều trị đối với dự phòng sau phơi nhiễm không qua cơn nguy kịch (nPEP) hoặc điều trị lây lan HIV qua đường tình dục, sử dụng ma túy hoặc bất kỳ phương pháp nào khác không liên quan đến công việc. Bản cập nhật bao gồm các loại thuốc không có trong hướng dẫn lần đầu tiên được ban hành vào năm 2005.

Vào tháng 1 năm 2017, Quỹ Bill và Melinda Gates đầu tư 140 triệu đô la cho việc phát triển thiết bị cấy ghép có thể cung cấp liên tục thuốc PrEP cho những người nhiễm HIV.

25. 2019: Cấy ghép tạo lịch sử

Vào ngày 25 tháng 3, một người hiến tặng dương tính với HIV lần đầu tiên ở Hoa Kỳ trao một quả thận cho một người có HIV dương tính. Nina Martinez, 35 tuổi, hiến thận của mình cho một người nhận ẩn danh. Thủ tục diễn ra tại Johns Hopkins.

Việc hiến tặng từng là điều không thể đối với những người nhiễm HIV do lo ngại rằng vi rút này sẽ làm tăng khả năng mắc bệnh thận. Nhưng các loại thuốc kháng vi rút mới giúp bệnh nhân duy trì sức khỏe tổng thể.

Tóm lại, HIV AIDS là một bệnh gây ra do bị nhiễm virus suy giảm miễn dịch ở người. Giai đoạn đầu của bệnh có triệu chứng giống cúm nhưng sau đó thì không có dấu hiệu gì trong một thời gian dài. Bệnh tiến triển khi hệ miễn dịch bệnh nhân suy giảm, cũng là lúc bệnh nhân dễ mắc các loại nhiễm trùng cơ hội hoặc khối u khác thường. Cho đến nay, HIV/AIDS không có thuốc chủng ngừa. Tuy nhiên điều trị bằng thuốc kháng virus có thể làm chậm tiến trình và kéo dài tuổi thọ cho bệnh nhân.

Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HOTLINE hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Tải và đặt lịch khám tự động trên ứng dụng MyVinmec để quản lý, theo dõi lịch và đặt hẹn mọi lúc mọi nơi ngay trên ứng dụng.

Nguồn tham khảo: webmd.com

Bài viết này được viết cho người đọc tại Sài Gòn, Hà Nội, Hồ Chí Minh, Phú Quốc, Nha Trang, Hạ Long, Hải Phòng, Đà Nẵng.

6.9K

Dịch vụ từ Vinmec

Bài viết liên quan
  • Dương tính trực khuẩn Gram dương có sao không?
    Các thuốc điều trị vi khuẩn gram dương

    Ngoài những vi khuẩn có lợi hỗ trợ trong quá trình tiêu hóa, tăng cường hệ miễn dịch, ... thì có rất nhiều loại vi khuẩn gram dương có hại, gây ra các loại bệnh nhiễm khuẩn. Chính vì vậy ...

    Đọc thêm
  • Bệnh thủy đậu sau bao lâu thì không lây?
    Các nốt ban thủy đậu có để lại sẹo không?

    Chào bác sĩ, em bị thủy đậu hôm nay đã là ngày thứ 10, hiện tại các nốt trên da em đã khô và bong tróc nhưng vẫn còn vài nốt chưa tróc. Trên mặt em đã không còn, nhưng ...

    Đọc thêm
  • Stribild
    Thông tin về thuốc Stribild

    Stribild là thuốc dùng cho người bị nhiễm HIV-1 với độ tuổi trên 12 và cân nặng trên 35kg. Thuốc Stribild là thuốc kết hợp giữa 4 hoạt chất và được sản xuất dưới dạng viên nén. Thông tin về ...

    Đọc thêm
  • Công dụng thuốc Becovira
    Công dụng thuốc Becovira

    Becovira thuộc nhóm thuốc trị ký sinh trùng, chống nhiễm khuẩn, kháng virus, kháng nấm. Thuốc được chỉ định trong trường hợp phòng ngừa lây nhiễm HIV từ mẹ sang con trong quá trình chuyển dạ. Hãy cùng tìm hiểu ...

    Đọc thêm
  • Công dụng thuốc Sanclary
    Công dụng thuốc Sanclary

    Sanclary là biệt dược của kháng sinh Clarithromycin, được bào chế dưới dạng viên nén bao phim. Cùng tìm hiểu kỹ hơn về công dụng, liều dùng, tác dụng phụ và những lưu ý khi dùng thuốc Sanclary qua bài ...

    Đọc thêm