Tất cả những điều cần biết về bệnh lây qua đường tình dục (STDs)

15/07/2019
Bệnh lây truyền qua đường tình dục

Thuật ngữ bệnh lây truyền qua đường tình dục (STDs) - nhiễm trùng lây truyền qua đường tình dục (STI) hoặc bệnh hoa liễu (VD) được sử dụng để chỉ một tình trạng lây truyền từ người này sang người khác chủ yếu qua quan hệ tình dục.

1. Triệu chứng của STDs ở nam giới

Người bệnh có thể sống chung với STDs mà không phát triển các triệu chứng. Nhưng một số STD gây ra các triệu chứng rõ ràng. Ở nam giới, các triệu chứng phổ biến bao gồm:

  • Đau hoặc khó chịu trong quan hệ tình dục hoặc đi tiểu
  • Lở loét, nổi u, hoặc phát ban trên hoặc xung quanh dương vật, tinh hoàn, hậu môn, mông, đùi, miệng
  • Tiết dịch bất thường hoặc chảy máu từ dương vật
  • Tinh hoàn đau hoặc sưng.

2. Triệu chứng của STDs ở phụ nữ

Trong nhiều trường hợp, STDs không gây ra các triệu chứng đáng chú ý. Một số các triệu chứng STD phổ biến ở phụ nữ bao gồm:

  • Đau hoặc khó chịu trong quan hệ tình dục hoặc đi tiểu
  • Lở loét, nổi u, hoặc phát ban trên hoặc xung quanh âm đạo, hậu môn, mông, đùi, miệng
  • Tiết dịch bất thường hoặc chảy máu từ âm đạo
  • Ngứa trong hoặc xung quanh âm đạo.

3. Các loại STDs

Nhiều loại nhiễm trùng khác nhau có thể lây truyền qua đường tình dục. Các STD phổ biến nhất được mô tả dưới đây.

3.1. Chlamydia

Một loại vi khuẩn gây ra chlamydia. Nhiều người bị chlamydia không có triệu chứng đáng chú ý. Khi các triệu chứng phát triển, chúng thường bao gồm:

  • Đau hoặc khó chịu trong quan hệ tình dục hoặc đi tiểu
  • Dịch tiết màu xanh lá cây hoặc màu vàng từ dương vật hoặc âm đạo
  • Đau bụng dưới.

Nếu không được điều trị, chlamydia có thể dẫn đến:

  • Nhiễm trùng niệu đạo, tuyến tiền liệt hoặc tinh hoàn
  • Bệnh viêm vùng chậu
  • Khó thụ thai.

Nếu phụ nữ mang thai đã bị nhiễm chlamydia có thể truyền cho em bé trong khi sinh. Trẻ có thể phát triển:

  • Viêm phổi
  • Nhiễm trùng mắt
  • Mù lòa.

Thuốc kháng sinh là phương pháp điều trị chlamydia hiệu quả nhất thường được sử dụng.

3.2. HPV (papillomavirus ở người)

Vi rút gây u nhú ở người (HPV) là một loại vi-rút có thể truyền từ người này sang người khác thông qua tiếp xúc da hoặc quan hệ tình dục. Có nhiều chủng virus khác nhau. Một số chủng virus nguy hiểm hơn những chủng khác.

Triệu chứng phổ biến nhất của HPV là mụn cóc ở bộ phận sinh dục, miệng hoặc cổ họng.

Một số chủng nhiễm HPV có thể dẫn đến ung thư, bao gồm:

Trong khi hầu hết các trường hợp nhiễm virus không phát triển thành ung thư, thì vẫn có một số chủng vi rút có khả năng gây ung thư. Theo Viện Ung thư Quốc gia, hầu hết các trường hợp ung thư liên quan đến HPV ở Hoa Kỳ là do HPV 16 và HPV 18. Hai chủng HPV này chiếm 70% tất cả các trường hợp ung thư cổ tử cung.

Virus HPV
HPV 16 và HPV 18 là hai chủng virus HPV gây bệnh nhiều nhất

3.3. Bệnh giang mai

Bệnh giang mai là một bệnh nhiễm trùng do vi khuẩn. Bệnh thường không có biểu hiện rõ ràng trong giai đoạn đầu nên ít được phát hiện.

Triệu chứng đầu tiên xuất hiện là một vết loét tròn nhỏ, được gọi là chancre. Nó có thể phát triển trên bộ phận sinh dục, hậu môn hoặc miệng. Nó không đau nhưng rất dễ lây nhiễm. Các triệu chứng sau đó có thể bao gồm: phát ban, mệt mỏi, sốt, đau đầu, đau khớp, giảm cân, rụng tóc.

Nếu không được điều trị, bệnh giang mai ở giai đoạn cuối có thể dẫn đến: Mất thị lực, mất thính giác, mất trí nhớ, bệnh tâm thần, nhiễm trùng não hoặc tủy sống, bệnh tim, thậm chí là tử vong.

3.4. HIV

HIV có thể làm hư hại hệ thống miễn dịch và làm tăng nguy cơ nhiễm các loại virus hoặc vi khuẩn khác và một số bệnh ung thư. Nếu không được điều trị, nó có thể dẫn đến HIV giai đoạn 3, được gọi là AIDS. Nhưng với phương pháp điều trị ngày nay, nhiều người nhiễm HIV không bị tiến triển thành AIDS.

3.5. Bệnh lậu

Bệnh lậu là một vi khuẩn gây bệnh STDs phổ biến khác. Nó còn được gọi là “tiếng vỗ tay”.

Nhiều người mắc bệnh lậu phát triển không có triệu chứng. Nhưng khi có mặt, các triệu chứng có thể bao gồm:

  • Xuất hiện chất dịch màu trắng, vàng, màu be hoặc màu xanh lá cây từ dương vật hoặc âm đạo
  • Đau hoặc khó chịu trong quan hệ tình dục hoặc đi tiểu
  • Đi tiểu nhiều lần hơn bình thường
  • Ngứa xung quanh bộ phận sinh dục
  • Viêm họng.

Nếu không được điều trị, bệnh lậu có thể dẫn đến:

  • Nhiễm trùng niệu đạo, tuyến tiền liệt hoặc tinh hoàn
  • Bệnh viêm vùng chậu
  • Khó thụ thai.

Người mẹ có thể truyền bệnh lậu cho trẻ sơ sinh khi sinh con. Khi điều đó xảy ra, bệnh lậu có thể gây ra các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng ở em bé. Đó là lý do tại sao nhiều bác sĩ khuyến khích phụ nữ mang thai làm xét nghiệm và điều trị STD nếu có. Bệnh lậu thường có thể được điều trị bằng kháng sinh.

3.6. Chấy rận

Chấy rận là một tên gọi khác của rận mu. Chúng là loài côn trùng nhỏ bé có thể cư trú trên lông mu. Giống như chấy trên đầu và trên cơ thể, chúng hút máu người.

Các triệu chứng phổ biến của chấy rận bao gồm:

  • Ngứa xung quanh bộ phận sinh dục hoặc hậu môn
  • Vết sưng nhỏ màu hồng hoặc đỏ xung quanh bộ phận sinh dục hoặc hậu môn
  • Sốt nhẹ
  • Thiếu năng lượng
  • Cáu gắt.

Bạn cũng có thể nhìn thấy chấy hoặc trứng nhỏ màu trắng của chúng xung quanh chân tóc. Sử dụng kính lúp có thể giúp phát hiện ra chúng.

Nếu không được điều trị, chấy rận có thể lây sang người khác thông qua tiếp xúc da hoặc quần áo, khăn trải giường hoặc khăn tắm chung. Các vết cắn bị trầy xước cũng có thể bị nhiễm trùng. Vì vậy, tốt nhất là nên phát hiện và điều trị chấy rận càng sớm càng tốt.

3.7. Trichomonas

Theo Nguồn CDC Trusty, ít hơn 1/3 số người mắc bệnh Trichomonas phát triển các triệu chứng. Khi các triệu chứng phát triển, chúng có thể bao gồm:

  • Dịch tiết ra từ âm đạo hoặc dương vật
  • Nóng rát hoặc ngứa xung quanh âm đạo hoặc dương vật
  • Đau hoặc khó chịu khi đi tiểu hoặc quan hệ tình dục
  • Di tiểu thường xuyên
  • Dịch tiết thường có mùi khó chịu hoặc mùi cá.

Nếu không được điều trị, Trichomonas có thể dẫn đến: Nhiễm trùng niệu đạo, bệnh viêm vùng chậu, khó thụ thai. Trich có thể được điều trị bằng kháng sinh.

3.8. Mụn rộp

Herpes là tên rút gọn của virus herpes simplex (HSV). Có hai chủng virus chính là HSV-1 và HSV-2. Cả hai có thể được truyền qua đường tình dục. Nó là một STDs rất phổ biến.

HSV-1 chủ yếu gây ra mụn rộp ở miệng. Tuy nhiên, HSV-1 cũng có thể được truyền từ miệng người này sang bộ phận sinh dục người khác khi quan hệ tình dục bằng miệng. Từ đó, gây ra mụn rộp sinh dục.

HSV-2 chủ yếu gây ra mụn rộp sinh dục. Triệu chứng phổ biến nhất của herpes là vết loét phồng rộp. Trong trường hợp mụn rộp sinh dục, những vết loét này phát triển trên hoặc xung quanh bộ phận sinh dục. Trong mụn rộp miệng, chúng phát triển trên hoặc xung quanh miệng.

3.9. STDs khác

Chancroid, lymphogranuloma venereum, u hạt inguinale, nhuyễn thể contagiosum, ghẻ.

Virus Herpes
HSV-1 chủ yếu gây ra mụn rộp ở miệng

4. STDs từ quan hệ tình dục bằng miệng

STDs có thể được truyền từ bộ phận sinh dục của một người sang một người khác bằng miệng hoặc cổ họng và ngược lại.

Khi STDs qua đường miệng gây ra các triệu chứng, chúng thường bao gồm đau họng hoặc lở loét quanh miệng hoặc cổ họng. Nhiều STD có thể chữa được. Ví dụ, các STD sau đây có thể được chữa khỏi bằng kháng sinh hoặc các phương pháp điều trị khác: chlamydia, giang mai, bệnh lậu, chấy rận, nhiễm trichomonas. Các STD sau đây hiện không thể chữa được: HPV, HIV, mụn rộp.

Tuy nhiên, ngay cả khi một STD không thể chữa khỏi, nó vẫn có thể kiểm soát được. Điều quan trọng là phát hiện và chẩn đoán bệnh sớm. Các lựa chọn điều trị thường có sẵn để giúp giảm bớt các triệu chứng và giảm nguy cơ truyền STD cho người khác.

5. STDs và mang thai

Phụ nữ mang thai có thể truyền STDs cho thai nhi trong khi mang thai hoặc trẻ sơ sinh trong khi sinh. Ở trẻ sơ sinh, STDs có thể gây ra các biến chứng. Trong một số trường hợp, chúng có thể đe dọa tính mạng.

Để giúp ngăn ngừa STDs ở trẻ sơ sinh, các bác sĩ thường khuyến khích phụ nữ mang thai làm xét nghiệm và điều trị STD nếu có. Bác sĩ có thể đề nghị xét nghiệm STD ngay cả khi người bệnh không có triệu chứng. Trong một số trường hợp, có thể khuyến khích bạn sinh con bằng cách sinh mổ để giảm nguy cơ lây truyền trong khi sinh.

Bà bầu
Phụ nữ mang thai có thể truyền STDs cho thai nhi

6. Chẩn đoán STDs

Trong hầu hết các trường hợp, các bác sĩ có thể chẩn đoán STDs chỉ dựa trên các triệu chứng.

Tùy thuộc vào lịch sử quan hệ tình dục, bác sĩ có thể đề nghị xét nghiệm STDs ngay cả khi bạn không có triệu chứng. Điều này là do STD không gây ra các triệu chứng đáng chú ý trong nhiều trường hợp. Nhưng ngay cả STD không có triệu chứng cũng có thể gây hại cho sức khỏe và truyền bệnh cho người khác.

Chẩn đoán hầu hết các STDs bằng cách sử dụng xét nghiệm nước tiểu hoặc máu. Đồng thời, có thể lấy mẫu xét nghiệm bằng cách quẹt một ít bông vào bộ phận sinh dục. Nếu có các vết loét, có thể lấy xét nghiệm tại vị trí loét.

Bộ dụng cụ xét nghiệm tại nhà cũng được sử dụng cho một số STDs, nhưng kết quả không phải lúc nào cũng đáng tin cậy. Sử dụng chúng một cách thận trọng.

Xét nghiệm Pap smear là một bài kiểm tra STDs. Phết tế bào Pap kiểm tra sự hiện diện của các tế bào tiền ung thư trên cổ tử cung. Nó có thể phối hợp với xét nghiệm HPV. Kết quả xét nghiệm Pap smear âm tính không có nghĩa là bạn không có STD.

7. Điều trị STDs

Phương pháp điều trị được đề nghị cho STDs khác nhau, tùy thuộc vào STD bạn mắc phải. Điều quan trọng là bạn và bạn tình phải được điều trị STD thành công trước khi tiếp tục hoạt động tình dục. Nếu không, có thể truyền nhiễm trùng qua lại giữa hai người.

7.1. Điều trị STD vi khuẩn

Thông thường, kháng sinh có thể dễ dàng điều trị nhiễm khuẩn. Điều quan trọng là phải dùng tất cả các loại kháng sinh theo quy định. Tiếp tục dùng chúng ngay cả khi bạn cảm thấy tốt hơn trước khi hết lộ trình điều trị. Hãy nói với bác sĩ nếu các triệu chứng của bạn không biến mất hoặc quay trở lại sau khi đã uống tất cả các loại thuốc theo quy định.

7.2. Điều trị STD virus

Thuốc kháng sinh không thể điều trị STDs virus. Hầu hết các bệnh nhiễm virus không có cách chữa trị, chỉ một số có thể tự khỏi. Và trong nhiều trường hợp, các lựa chọn điều trị có sẵn có thể giúp làm giảm các triệu chứng và giảm nguy cơ lây truyền.

Ví dụ, thuốc có sẵn giúp làm giảm tần suất và mức độ nghiêm trọng của sự bùng phát mụn rộp. Thuốc kháng vi-rút có thể làm giảm nguy cơ lây truyền HIV cho người khác.

7.3. Điều trị các STD khác

Một số STDs không gây ra bởi cả virus và vi khuẩn. Thay vào đó, chúng được gây ra bởi các sinh vật nhỏ khác. Những ví dụ bao gồm: rận mu, nhiễm trichomonas, ghẻ. Những STD này thường có thể điều trị bằng thuốc uống hoặc thuốc bôi. Hỏi bác sĩ để biết thêm thông tin về tình trạng và lựa chọn điều trị.

8. Phòng ngừa nhiễm STDs

Dùng bao cao su
Sử dụng bao cao su để phòng bệnh lây truyền qua đường tình dục

Tránh tiếp xúc tình dục là cách duy nhất để tránh STDs. Nhưng nếu bạn có quan hệ tình dục qua đường âm đạo, hậu môn hoặc miệng, có nhiều cách để thực hiện an toàn nên tìm hiểu.

Khi được sử dụng đúng cách, bao cao su cung cấp sự bảo vệ hiệu quả chống lại nhiều STDs. Để bảo vệ tối ưu, điều quan trọng là sử dụng bao cao su khi quan hệ tình dục qua đường âm đạo, hậu môn và miệng. Tấm bảo vệ miệng cũng có thể có tác dụng bảo vệ trong quan hệ tình dục bằng miệng.

Bao cao su thường có hiệu quả trong việc ngăn ngừa STD lây lan qua dịch lỏng, chẳng hạn như tinh dịch hoặc máu. Nó cũng có thể bảo vệ hoàn toàn chống lại STD lây lan qua tiếp xúc da. Nếu bao cao su không bao phủ vùng da bị nhiễm bệnh, bạn vẫn có thể mắc STD hoặc lây nó cho bạn tình. Bao cao su có thể giúp bảo vệ chống lại không chỉ STD, mà cả mang thai ngoài ý muốn.

Ngược lại, nhiều loại kiểm soát sinh khác làm giảm nguy cơ mang thai ngoài ý muốn nhưng không làm giảm nguy cơ mắc STDs. Ví dụ: các hình thức kiểm soát sinh sản sau đây không bảo vệ chống lại STDs: Thuốc tránh thai, cấy ghép tránh thai, dụng cụ tử cung (DCTC).

Sàng lọc STDs thường xuyên là một ý tưởng tốt cho bất cứ ai có hoạt động tình dục. Nó đặc biệt quan trọng đối với những người có bạn tình mới hoặc nhiều bạn tình. Chẩn đoán và điều trị sớm có thể giúp ngăn chặn sự lây lan của nhiễm trùng.

Trước khi quan hệ tình dục với bạn tình mới, điều quan trọng là phải nói chuyện với nhau về lịch sử quan hệ tình dục và làm kiểm tra STDs. Vì STDs thường không có triệu chứng, xét nghiệm là cách duy nhất để biết chắc chắn có bệnh hay không. Nếu đối tác của bạn xét nghiệm dương tính với STD, thì bạn nên hỏi về cách phòng bệnh cho bản thân. Nếu bạn tình của bạn bị nhiễm HIV, bác sĩ có thể sẽ khuyến khích bạn dùng thuốc dự phòng phơi nhiễm trước (PrEP). Bạn và đối tác cũng nên tiêm vắc-xin ngừa HPV và viêm gan B.

9. Sống chung với STDs

Nếu xét nghiệm dương tính với STD, điều quan trọng là phải điều trị càng sớm càng tốt. Nếu không được điều trị, STD có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng. Trong một số ít trường hợp, STD thậm chí có thể gây tử vong.

Đa số các STDs đều có khả năng điều trị cao. Trong một số trường hợp, chúng có thể được chữa khỏi hoàn toàn. Trong các trường hợp khác, điều trị sớm và hiệu quả có thể giúp giảm triệu chứng, giảm nguy cơ biến chứng và bảo vệ bạn tình.

Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec cung cấp gói khám sàng lọc các bệnh xã hội dành cho mọi lứa tuổi, dành cho cả nam và nữ. Thăm khám kiểm tra thực hiện các xét nghiệm như: xét nghiệm HIV Ab test nhanh, xét nghiệm Chlamydia test nhanh, xét nghiệm Treponema pallidium test nhanh, xét nghiệm Treponema pallidum TPHA định tính và định lượng, xét nghiệm vi khuẩn nhuộm soi và xét nghiệm vi nấm nhuộm soi... nhằm phát hiện bệnh sớm để có hướng điều trị hiệu quả, tránh biến chứng.

Khách hàng có thể trực tiếp đến hệ thống Y tế Vinmec trên toàn quốc để thăm khám hoặc liên hệ hotline tại đây để được hỗ trợ.

Bài viết tham khảo nguồn: Healthline.com.

XEM THÊM: