Hội chứng buồng trứng đa nang là một tình trạng đặc trưng bởi sự mất cân bằng nội tiết tố, kinh nguyệt không đều hoặc sự phát triển của các u nang nhỏ trên một hay cả hai buồng trứng. Sự mất cân bằng nội tiết tố khiến cho phụ nữ mắc buồng trứng đa nang khó giảm cân. Vì vậy cần phải có biện pháp giảm cân hợp lý để đem lại hiệu quả cao.
Mất cân bằng nội tiết tố là rào cản chính khiến phụ nữ bị đa nang buồng trứng rất khó tiêu giảm mỡ bụng. Để xây dựng lộ trình lấy lại vóc dáng an toàn, chị em có thể đặt hẹn gói tư vấn dinh dưỡng và điều trị nội tiết buồng trứng đa nang tại Vinmec.
Hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS) là tình trạng rối loạn hệ nội tiết đặc trưng bởi sự mất cân bằng hormone, kinh nguyệt không đều hoặc bộc phát các u nang nhỏ trên một hay cả hai buồng trứng. Bệnh lý này kích thích sản sinh nồng độ hormone insulin cao vượt mức nhu cầu cơ thể, làm rối loạn quá trình chuyển hóa thức ăn thành năng lượng và trực tiếp dẫn đến thừa cân béo phì (chiếm 30-50% số ca bệnh).
1. Buồng trứng đa nang
Hội chứng buồng trứng đa nang là tình trạng đặc trưng bởi sự rối loạn nội tiết và là một trong những nguyên nhân chính dẫn tới vô sinh ở phụ nữ do rối loạn quá trình phóng noãn và trứng không còn rụng. Người bệnh thường có những dấu hiệu rối loạn kinh nguyệt, rậm lông, mọc mụn, tâm trạng thay đổi thất thường,...
Bên cạnh đó, người bệnh thường có tình trạng thừa cân béo phì do nồng độ hormone insulin cao hơn so với nhu cầu cơ thể. Do đó, vấn đề tiêu hóa, chuyển hóa thức ăn bị rối loạn dẫn tới nguy cơ bị béo phì cao hơn mặc dù có thể lượng calo nạp vào cơ thể không nhiều. Theo thống kê tỷ lệ phụ nữ mắc buồng trứng đa nang bị béo phì chiếm 30-50%. Nếu chỉ dựa vào chỉ số BMI hay tỷ số vòng eo/ vòng mông để xác định tình trạng béo phì thì phụ nữ bị thừa cân béo phì sẽ có chỉ số BMI >25. Một số nghiên cứu chứng minh rằng béo phì cũng là một trong những yếu tố làm tăng nguy cơ của buồng trứng đa nang. Vì vậy, cân nặng đóng vai trò quan trọng trong sự thúc đẩy các triệu chứng biểu hiện trên lâm sàng. Một chế độ giảm cân hợp lý là hết sức cần thiết đối với phụ nữ mắc buồng trứng đa nang.
2. Cách giảm cân đối với người mắc buồng trứng đa nang
2.1 Giảm lượng carb
Giảm mức tiêu thụ calo có thể giúp kiểm soát tình trạng u nang buồng trứng do tác động của calo lên mức insulin. Khoảng 70% phụ nữ mắc buồng trứng đa nang bị kháng insulin, đó là khi các tế bào không nhận được sự tác động của hormone insulin. Insulin là chất cần thiết để quản lý lượng đường trong máu và dự trữ năng lượng trong cơ thể. Theo một nghiên cứu, nồng độ insulin cao có liên quan tới việc tăng chất béo trong cơ thể và tăng cân người khỏe mạnh nói chung và phụ nữ mắc buồng trứng đa nang nói riêng.
Trong một nghiên cứu những phụ nữ béo phì mắc buồng trứng đa nang và kháng insulin ăn theo chế độ ăn kiêng trong 3 tuần với 40% carbs và 45% chất béo, sau đó là chế độ ăn kiêng 3 tuần với 60% carbs và 25% chất béo. Lượng protein là 15% trong mỗi giai đoạn. Trong khi lượng đường trong máu tương tự nhau trong giai đoạn của chế độ ăn kiêng và mức insulin giảm 30% trong giai đoạn ít carb hơn, chất béo cao hơn.
Hơn nữa, một chế độ ăn ít glycemic có thể có lợi cho phụ nữ mắc buồng trứng đa nang. Chỉ số đường huyết là phép đo mức độ nhanh chóng của một loại thực phẩm cụ thể làm tăng lượng đường trong máu. Trong một nghiên cứu, phụ nữ ăn với chế độ ăn bình thường trong 12 tuần, tiếp theo là chế độ ăn uống ít đường trong 12 tuần. Các chỉ số đo độ nhạy insulin của họ tốt hơn đáng kể trong giai đoạn ít đường.
Tóm lại, một chế độ ăn ít đường, ít carb có thể làm giảm mức insulin ở phụ nữ mắc buồng trứng đa nang và có thể giúp giảm cân hiệu quả.
2.2 Ăn nhiều chất xơ
Chất xơ có thể giúp cơ thể no sau bữa ăn nên chế độ ăn nhiều chất xơ có thể cải thiện việc giảm cân ở phụ nữ mắc buồng trứng đa nang. Theo một nghiên cứu, lượng chất xơ cao hơn có liên quan đến việc giảm kháng insulin, tổng lượng mỡ trong cơ thể và mỡ bụng ở phụ nữ mắc buồng trứng đa nang. Trong một nghiên cứu khác ở 57 phụ nữ mắc hội chứng này lượng chất xơ cao hơn có liên quan đến trọng lượng cơ thể thấp hơn. Vì vậy, những người mắc buồng trứng đa nang cần có chế độ ăn giàu chất xơ có thể giúp giảm tình trạng kháng insulin, trọng lượng cơ thể và mỡ thừa.
2.3 Chế độ ăn đủ protein
Protein không chỉ là một chất dinh dưỡng cần thiết mà còn giúp ổn định lượng đường trong máu và tăng cảm giác no sau bữa ăn. Nó cũng có thể hỗ trợ giảm cân bằng cách giảm cảm giác thèm ăn, giúp cơ thể đốt cháy nhiều calo hơn và quản lý hormone tốt hơn. Theo một nghiên cứu trên 57 phụ nữ bị buồng trứng đa nang được chia thành 2 nhóm đối chứng. Một nhóm được ăn với chế độ ăn giàu protein, hơn 40% calo từ protein và 30% từ chất béo, và nhóm còn lại ăn với chế độ ăn tiêu chuẩn ít protein hơn bao gồm 15% protein và 30% chất béo. Kết quả cho thấy nhóm phụ nữ có chế độ ăn giàu protein giảm trung bình 4,4kg sau 6 tháng, nhiều hơn đáng kể so với những người trong nhóm đối chứng.
Vì vậy, để giảm cân hiệu quả cần ăn chế độ ăn giàu protein, như trứng, các loại hạt, sữa, thịt, hải sản. Lượng protein cao có thể thúc đẩy quá trình giảm cân đặc biệt đối với những bệnh nhân mắc buồng trứng đa nang.
2.4 Sử dụng chất béo lành mạnh
Chất béo là chất không thể thiếu trong thực đơn, tuy nhiên cần sử dụng chất béo lành mạnh có thể giúp cho bệnh nhân cảm thấy hài lòng hơn sau bữa ăn cũng như giảm cân hiệu quả. Trong một nghiên ở 30 người phụ nữ mắc buồng trứng đa nang được chia thành 2 nhóm với 2 chế độ ăn khác nhau đó là chế độ ăn ít chất béo (55% carbs, 18% protein, 27% chất béo) được so sánh với chế độ ăn nhiều chất béo hơn (41% carbs, 19% protein, 40% chất béo). Sau tám tuần, chế độ ăn nhiều chất béo hơn dẫn đến giảm nhiều lượng mỡ hơn (bao gồm cả mỡ bụng) so với chế độ ăn ít chất béo hơn.
Trên thực thế mắc dù chất béo rất giàu calo nhưng việc bổ sung chất béo lành mạnh vào bữa ăn có thể mở rộng thể tích dạ dày và giảm cảm giác đói. Từ đó có thể giúp cơ thể ăn ít calo hơn trong ngày. Các loại chất béo lành mạnh nên bổ sung vào thực đơn như bơ, dầu ô liu, dầu dừa, bơ hạt. Kết hợp chất béo với nguồn protein có thể làm tăng thêm hiệu quả no của các bữa ăn chính và đồ ăn nhẹ.
2.5 Bổ sung thực phẩm lên men
Vi khuẩn đường ruột khỏe mạnh đóng một vai trò quan trọng trong quá trình trao đổi chất và duy trì cân nặng. Những nghiên cứu cho thấy rằng phụ nữ mắc buồng trứng đa nang có ít vi khuẩn đường ruột khỏe mạnh hơn so với phụ nữ không mắc bệnh. Ngoài ra, nghiên cứu mới cho thấy rằng một số chủng lợi khuẩn nhất định có thể có tác động tích cực đến việc giảm cân.
Do đó, bổ sung các loại thực phẩm chứa nhiều probiotic như sữa chua, kefir, dưa cải bắp và các thực phẩm lên men khác, có thể giúp tăng số lượng vi khuẩn có lợi trong đường ruột và hiệu quả trong việc giảm cân.
2.6 Duy trì tinh thần ăn uống lành mạnh
Phụ nữ mắc buồng trứng đa nang thường có suy nghĩ ăn chế độ ăn kiêng và có nguy cơ bị rối loạn ăn uống gấp 3 lần so với phụ nữ khỏe mạnh. Một tinh thần ăn uống lành mạnh sẽ làm giải pháp tiềm năng giúp tăng cường sự nhận thức về các dấu hiệu của cơ thể. Phương pháp tiếp cận thực phẩm dựa trên quan niệm có thể giúp giải quyết các hành vi ăn uống có vấn đề nhất là ăn uống vô độ và ăn uống theo cảm xúc. Hơn nữa, các nghiên cứu cho thấy rằng chế độ ăn uống lành mạnh có thể giúp cho việc giảm cân được hiệu quả.
Tóm lại, hội chứng buồng trứng đa nang là một tình trạng đặc trưng bởi sự mất cân bằng nội tiết tố, kinh nguyệt không đều hoặc sự phát triển của các u nang nhỏ trên một hay cả hai buồng trứng. Sự mất cân bằng nội tiết tố khiến cho phụ nữ mắc buồng trứng đa nang khó giảm cân. Vì vậy người bệnh cần tuân theo chế độ ăn uống lành mạnh và phù hợp, có thể tham khảo thêm với các chuyên gia dinh dưỡng để giảm cân hiệu quả.
Bạn ăn rất ít nhưng vẫn bị tăng cân, tích mỡ bụng nghiêm trọng do buồng trứng đa nang chi phối? Đừng tiếp tục áp dụng các chế độ nhịn ăn tiêu cực gây rối loạn nội tiết nặng hơn, hãy nhận phác đồ điều trị từ chuyên gia y tế ngay!
Đăng ký hội chẩn dinh dưỡng & nội tiết sản khoa tại Vinmec
3. Câu hỏi thường gặp về cách giảm cân cho người bị buồng trứng đa nang
Tại sao hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS) lại gây ra tình trạng thừa cân, béo phì ở phụ nữ?
Buồng trứng đa nang gây béo phì do kích thích nồng độ hormone insulin tăng cao vượt mức nhu cầu cơ thể, dẫn tới hiện tượng kháng insulin ở khoảng 70% người bệnh. Tình trạng này làm rối loạn chuyển hóa thức ăn thành năng lượng và khóa chặt chu trình đốt mỡ, dẫn đến tích tụ mỡ thừa mặc dù lượng calo nạp vào không nhiều.
Chế độ ăn ít Carb giúp ích gì cho quá trình giảm mỡ của người bị buồng trứng đa nang?
Chế độ ăn ít carb giúp làm giảm tới 30% mức nội tiết tố insulin trong cơ thể phụ nữ mắc buồng trứng đa nang. Khi mức insulin được kiểm soát ổn định và kết hợp với các thực phẩm có chỉ số đường huyết (glycemic) thấp, các tế bào sẽ khôi phục độ nhạy bén, giúp ngăn chặn quá trình dự trữ mỡ và hỗ trợ giảm cân hiệu quả.
Những nguồn chất béo nào được coi là lành mạnh tốt cho người bị buồng trứng đa nang?
Chất béo lành mạnh tốt cho bệnh nhân buồng trứng đa nang bao gồm quả bơ, dầu ô-liu, dầu dừa và bơ hạt. Việc kết hợp chất béo lành mạnh với nguồn protein giúp mở rộng thể tích dạ dày một cách sinh lý, kéo dài cảm giác no sau bữa ăn và hạn chế tình trạng ăn quá nhiều calo trong ngày.
Tại sao phụ nữ mắc buồng trứng đa nang lại được khuyến nghị nên bổ sung thực phẩm lên men?
Phụ nữ mắc buồng trứng đa nang bẩm sinh có lượng vi khuẩn đường ruột khỏe mạnh thấp hơn hẳn so với người bình thường. Việc bổ sung thực phẩm lên men chứa nhiều probiotic như sữa chua, kefir, dưa cải bắp giúp tăng cường các chủng lợi khuẩn có lợi, hỗ trợ đắc lực cho quá trình trao đổi chất và duy trì cân nặng ổn định.
Tình trạng rối loạn ăn uống ảnh hưởng như thế nào đến tâm lý người bệnh PCOS?
Người bệnh PCOS có nguy cơ bị rối loạn ăn uống (như ăn uống vô độ hoặc ăn theo cảm xúc) cao gấp 3 lần phụ nữ khỏe mạnh do áp lực từ việc ăn kiêng. Áp dụng tinh thần ăn uống lành mạnh và tỉnh thức sẽ giúp tăng nhận thức về cơ thể, giải tỏa tâm lý căng thẳng để giảm cân hiệu quả hơn.
Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HOTLINE, đặt mua GÓI DỊCH VỤ hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Tải và đặt lịch khám tự động trên ứng dụng My Vinmec để quản lý, theo dõi lịch và đặt hẹn mọi lúc mọi nơi ngay trên ứng dụng.
