Bài viết được viết bởi TS. BS. Tưởng Thị Vân Thùy, Ngân hàng Mô Vinmec
Ngân hàng tinh trùng đóng vai trò quan trọng trong việc bảo tồn khả năng sinh sản và hỗ trợ điều trị vô sinh. Ngoài phục vụ các cặp vợ chồng hiếm muộn hoặc phụ nữ độc thân có nhu cầu sinh con theo quy định pháp luật, dịch vụ này còn được khuyến cáo cho nam giới trước khi hóa trị, xạ trị, phẫu thuật hoặc các điều trị có nguy cơ ảnh hưởng đến khả năng sinh sản. Vậy có những loại hình ngân hàng tinh trùng nào? Tại Việt Nam, ngân hàng tinh trùng hoạt động ra sao?
1. Tầm quan trọng của việc lưu trữ tinh trùng
Ngày nay, việc lưu trữ và bảo quản các cơ quan, mô, tế bào hay cả những dịch thể xuất phát từ cơ thể con người đã không còn xa lạ. Mục đích của việc lưu trữ này là phục vụ cho các hoạt động nghiên cứu hay điều trị. Có thể kể đến các ngân hàng lưu trữ nguồn mẫu sinh học từ cơ thể người như: Máu ngoại vi, sữa mẹ, máu cuống rốn, dây rốn, màng nhau, gân, xương, da, .... Trong số đó, ngân hàng lưu trữ tinh trùng là một phần quan trọng trong việc bảo tồn khả năng sinh sản của nam giới hay hỗ trợ sinh sản cho việc mang thai ở các cặp hiếm muộn, mẹ đơn thân (nhờ sự phát triển của việc thụ tinh trong ống nghiệm).
Ngân hàng tinh trùng đầu tiên trên thế giới được thành lập tại bang Iowa, Hoa Kỳ và Tokyo, Nhật Bản vào năm 1964 nhằm phục vụ cho mục đích điều trị. Hàng triệu chu kỳ hỗ trợ sinh sản trên thế giới đã sử dụng tinh trùng được lưu trữ tại các ngân hàng tinh trùng, góp phần giúp nhiều gia đình có cơ hội sinh con trong suốt 40 năm qua. Nhu cầu lưu trữ tinh trùng hay đáp ứng nguồn tinh trùng chất lượng đang phát triển mạnh mẽ trên toàn thế giới và đã tạo ra “thị trường ngân hàng tinh trùng toàn cầu".
Thị trường Ngân hàng tinh trùng toàn cầu đã được chứng minh cũng như dự báo sẽ còn phát triển hơn nữa bởi:
- Tỷ lệ/số ca vô sinh (đặc biệt do nam giới) ngày càng tăng. Tỷ lệ vô sinh này bắt nguồn trực tiếp từ các vấn đề nam khoa hoặc có thể là hậu quả của các bệnh lý khác như ung thư;
- Sự phát triển của công nghệ liên quan tới công nghệ hỗ trợ sinh sản, đặc biệt trong lĩnh vực thụ tinh ống nghiệm đã giải quyết được những khó khăn về mặt y khoa;
- Sự hiện diện của các chính sách, quy định pháp luật tại các quốc gia liên quan tới việc hiến tinh trùng, hợp thức hóa hôn nhân đồng tính, mẹ đơn thân, sự phối hợp giữa các quốc gia, việc rút bỏ chính sách 1 con ... nhằm tăng cơ hội thụ thai để thay thế cho dân số già.
Tùy theo đối tượng hoạt động, cấu trúc hành chính và nguồn ngân sách, hiện nay đang tồn tại các loại hình ngân hàng tinh trùng khác nhau:
- Ngân hàng tinh trùng quốc gia;
- Ngân hàng tinh trùng công cộng;
- Ngân hàng tinh trùng thương mại.
Ngân hàng tinh trùng quốc gia khá phổ biến ở các nước châu Âu và Trung Quốc. Tại Nhật Bản và Hàn Quốc, chủ yếu là các ngân hàng tinh trùng công cộng. Còn các ngân hàng tinh trùng thương mại lại rất phát triển tại Hoa Kỳ và Đan Mạch. Tuy nhiên, cả 3 loại hình ngân hàng tinh trùng này đều hầu hết có mặt ở tất cả các quốc gia, ngay trong một ngân hàng cũng có thể tồn tại hơn một loại hình.
2. Tình hình ngân hàng tinh trùng tại Việt Nam như thế nào?
Việt Nam cũng không nằm ngoài xu thế chung của thế giới trong sự ra đời và phát triển của các nân hàng tinh trùng do tỷ lệ vô sinh tăng cao, đứng hàng đầu trong khu vực. Sự phát triển trong lĩnh vực hỗ trợ sinh sản đáp ứng được nhu cầu điều trị. Quan trọng hơn, Chính phủ đã cho phép các hoạt động liên quan tới hiến tặng, lưu trữ và phân phối nguồn tinh trùng thông qua việc ban hành các điều khoản trong luật hôn nhân và gia đình, quy định về sử dụng nguồn tinh trùng/noãn trong thụ tinh trong ống nghiệm.
Trong những năm gần đây, hoạt động của các ngân hàng tinh trùng tại Việt Nam đã có nhiều bước phát triển cùng với sự mở rộng của các trung tâm hỗ trợ sinh sản và nhu cầu bảo tồn khả năng sinh sản ngày càng tăng. Hiện nay, dịch vụ lưu trữ tinh trùng không chỉ phục vụ điều trị vô sinh mà còn được chỉ định cho nam giới trước hóa trị, xạ trị, phẫu thuật có nguy cơ ảnh hưởng đến chức năng sinh sản hoặc những người có nhu cầu chủ động bảo tồn khả năng sinh sản trong tương lai.
Mặc dù vậy, so với nhiều quốc gia có hệ thống ngân hàng tinh trùng phát triển lâu đời, lĩnh vực này tại Việt Nam vẫn còn dư địa để phát triển. Một số thách thức bao gồm nguồn tinh trùng hiến tặng còn hạn chế, yêu cầu nghiêm ngặt về sàng lọc và quản lý người hiến, chi phí đầu tư và vận hành hệ thống bảo quản đạt chuẩn, cũng như việc tuân thủ các quy định pháp luật về hiến, lưu giữ và sử dụng tinh trùng. Trong thời gian tới, cùng với sự hoàn thiện của hành lang pháp lý và sự phát triển của y học hỗ trợ sinh sản, các ngân hàng tinh trùng tại Việt Nam được kỳ vọng sẽ tiếp tục mở rộng cả về quy mô và chất lượng dịch vụ.
Nắm bắt được xu thế chung của y học hiện đại, Ngân hàng Mô Vinmec triển khai song song cả 2 mô hình ngân hàng tinh trùng “tư nhân” và “công cộng”, nhằm đáp ứng nhu cầu lưu trữ tinh trùng theo yêu cầu (giống như một loại hình bảo hiểm sinh sản cho nam giới) và lưu trữ tinh trùng hiến tặng (nhằm cung cấp nguồn tinh trùng chất lượng cao).
Ngân hàng mô Vinmec được Công ty Vinmec và Tập đoàn Vingroup đầu tư trang thiết bị, cơ sở vật chất, hạ tầng hiện đại và tân tiến bậc nhất thế giới để phục vụ cho những hoạt động:
- Tiếp nhận, xử lý, bảo quản, lưu trữ, vận chuyển mẫu mô và tế bào;
- Cung ứng mô và tế bào cho các cơ sở y tế, cơ sở nghiên cứu, đào tạo y học;
- Cung ứng, trao đổi mô và tế bào với các ngân hàng mô khác;
- Hợp tác với cơ quan tổ chức, cá nhân trong nước, ngoài nước trong việc trao đổi mô và tế bào; nhằm mục đích khám bệnh, chữa bệnh, đào tạo, và nghiên cứu trong lĩnh vực Y Sinh, Y học tái tạo, Y học cá thể/Y học chính xác.
Khách hàng có nhu cầu sử dụng dịch vụ liên hệ với Ngân hàng Mô Vinmec qua:
- Hotline: 0936 246 199
- Email: v.biobank@vinmec.com
- Liên hệ trực tiếp tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Times City, 458 Minh Khai, Phường Vĩnh Tuy, Hà Nội.
Nguồn tham khảo:
[1]. Sperm Bank: From Laboratory to Patient. Nam Cheol Park. World J Mens Health. 2018 May; 36(2): 89–91. PMID: 29623696. Doi: 10.5534/wjmh.182002
[2]. Sperm banking for fertility preservation a 20-year experience. Matrika D.Johnson, Amber R.Cooper, Emily S.Jungheim, Susan E.Lanzendorf, Randall R.Odem, Valerie S.Ratts. European Journal of Obstetrics & Gynecology and Reproductive Biology. Volume 170, Issue 1, September 2013, Pages 177-182. Doi: 10.1016/j.ejogrb.2013.06.021
[3]. Nghị định chính phủ Quy định về sinh con bằng kỹ thuật thụ tinh trong ống nghiệm và điều kiện mang thai hộ.
[4]. WHO Laboratory Manual for the Examination and Processing of Human Semen. 6th Edition. World Health Organization. Geneva: WHO; 2021.
Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HOTLINE, đặt mua GÓI DỊCH VỤ hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Tải và đặt lịch khám tự động trên ứng dụng My Vinmec để quản lý, theo dõi lịch và đặt hẹn mọi lúc mọi nơi ngay trên ứng dụng.
