Lưu trữ tế bào gốc dây rốn của trẻ là việc làm cần thiết, nhờ vào khả năng cứu sống người thân trong gia đình trong những trường hợp khẩn cấp mà không cần tìm người hiến tặng phù hợp. Hơn nữa, chính bản thân trẻ cũng sẽ được cứu sống nhờ vào biện pháp này, cùng tìm hiểu thông tin chi tiết trong bài viết này nhé.
Bài viết bởi TS Chu Thị Thảo - chuyên gia Ngân hàng mô Vinmec, Trung tâm y học tái tạo và Trị liệu tế bào, Hệ thống y tế Vinmec
1. Tế bào gốc dây rốn là gì?
Dây rốn là cấu trúc mô liên kết giữa thai nhi và bánh nhau, đóng vai trò quan trọng trong quá trình phát triển của thai nhi trong tử cung. Bên cạnh máu cuống rốn, mô dây rốn còn là nguồn giàu các loại tế bào có giá trị sinh học như tế bào gốc trung mô (Mesenchymal Stem Cells - MSCs), Tế bào biểu mô (Epithelial Stem Cells-EpSCs)…. Nhờ khả năng tăng sinh, biệt hóa và điều hòa miễn dịch, các loại tế bào này đang được nghiên cứu và ứng dụng trong nhiều lĩnh vực của y học tái tạo và trị liệu tế bào.
2. Tế bào gốc dây rốn có thể sử dụng để điều trị nhiều bệnh lý khác nhau
Tế bào gốc dây rốn nói chung và tế bào gốc trung mô dây rốn nói riêng (Umbilical Cord Mesenchymal Stem Cells - UC-MSCs) hiện là một trong những nguồn tế bào được nghiên cứu nhiều nhất trong lĩnh vực y học tái tạo và trị liệu tế bào. Nhờ khả năng tăng sinh mạnh, điều hòa miễn dịch, chống viêm và hỗ trợ tái tạo mô tổn thương, UC-MSCs được đánh giá là nguồn tế bào có nhiều tiềm năng ứng dụng trong các bệnh lý cơ xương khớp, thần kinh, tim mạch, miễn dịch và các bệnh mạn tính khác [1,3].
Trong những năm gần đây, số lượng nghiên cứu và thử nghiệm lâm sàng sử dụng UC-MSCs không ngừng gia tăng trên toàn cầu. Theo tổng hợp từ cơ sở dữ liệu thử nghiệm lâm sàng quốc tế, đến cuối năm 2023 đã có khoảng 581 thử nghiệm lâm sàng sử dụng tế bào từ mô dây rốn, trong đó phần lớn là tế bào gốc trung mô dây rốn, nhằm đánh giá tính an toàn và hiệu quả điều trị đối với nhiều nhóm bệnh lý khác nhau [2] như các bệnh tim mạch, tiểu đường type 1, ung thư phổi, các bệnh về não bộ (tự kỷ, Alzheimer’s, Parkinson’s…), chấn thương cột sống, các vết bỏng, bệnh bại não, eczema, hen suyễn, mất chứng năng nghe…
Bên cạnh các chỉ định đã được triển khai trong thực hành lâm sàng đối với một số tình trạng bệnh lý nhất định, UC-MSCs vẫn đang tiếp tục được nghiên cứu thông qua các thử nghiệm lâm sàng quy mô lớn nhằm mở rộng phạm vi ứng dụng trong y học tái tạo. Với đặc tính sinh học thuận lợi, khả năng thu nhận dễ dàng và ít gây tranh cãi về đạo đức sinh học, tế bào gốc trung mô dây rốn được xem là một trong những nguồn tế bào triển vọng cho sự phát triển của các liệu pháp tế bào thế hệ mới [4].
3. Tế bào gốc dây rốn có thể lưu trữ lâu dài và điều trị nhiều lần
Một trong những ưu điểm nổi bật của tế bào gốc dây rốn là khả năng lưu trữ lâu dài trong điều kiện bảo quản đạt chuẩn mà vẫn duy trì được chất lượng sinh học. Bên cạnh đó, tế bào gốc dây rốn còn có khả năng tự tái tạo nhanh chóng, dễ dàng được nuôi cấy tăng sinh lên số lượng lớn trong phòng thí nghiệm. Điều đó có nghĩa tế bào gốc từ một mẫu dây rốn có thể được nhân lên và sử dụng điều trị nhiều lần. Vì vậy, chỉ 1 lần lưu trữ mẫu sẽ có thể được sử dụng và lưu trữ được lâu dài, giúp tiết kiệm chi phí và thời gian cho gia đình.
4. Tế bào gốc dây rốn có thể cấy ghép cho người khác
Khác với tế bào gốc tạo máu từ máu cuống rốn, vốn đòi hỏi phải đánh giá mức độ tương thích HLA khi ghép đồng loài, một trong những ưu điểm nổi bật của tế bào gốc trung mô từ dây rốn (UC-MSCs) là tính sinh miễn dịch thấp và khả năng điều hòa miễn dịch. Nhờ đặc tính này, các tế bào có thể được sử dụng trong các liệu pháp tế bào đồng loài với yêu cầu tương thích mô ít nghiêm ngặt hơn, mở ra cơ hội tiếp cận điều trị cho nhiều nhóm người bệnh.
Không chỉ vậy, khả năng ứng dụng đồng loài giúp tế bào gốc trung mô dây rốn trở thành nguồn tế bào tiềm năng cho các liệu pháp điều trị sẵn có (off-the-shelf), có thể được thu nhận, sản xuất và lưu trữ trước khi sử dụng cho người bệnh phù hợp. Đây là một lợi thế quan trọng thúc đẩy việc nghiên cứu và phát triển các sản phẩm trị liệu tế bào trong lĩnh vực y học tái tạo.
Điều này vô cùng ý nghĩa khi lưu trữ tế bào gốc dây rốn của con có thể được sử dụng để điều trị bệnh cho cha mẹ, anh chị em, ông bà mà không phải mòn mỏi chờ đợi người hiến phù hợp. Cuộc sống như trong lòng bàn tay.
Nguồn thông tin:
- Chetty S, Yarani R, Swaminathan G, et al. Umbilical cord mesenchymal stromal cells: from bench to bedside. Frontiers in Cell and Developmental Biology. 2022.
- Couto PS, Verter F, Bersenev A. 2024 Update: How Many Clinical Trials Employ Perinatal Sources of Stem Cells? Parent's Guide to Cord Blood Foundation. 2024.
- Ribeiro A, Laranjeira P, Mendes S, et al. Human umbilical cord-derived mesenchymal stem/stromal cells: a promising candidate for immune and inflammatory diseases. Stem Cell Research & Therapy. 2021
- Fernández-Garza LE, Barrera-Barrera SA, Barrera-Saldaña HA. Mesenchymal Stem Cell Therapies Approved by Regulatory Agencies around the World. Pharmaceuticals. 2023
Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HOTLINE, đặt mua GÓI DỊCH VỤ hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Tải và đặt lịch khám tự động trên ứng dụng My Vinmec để quản lý, theo dõi lịch và đặt hẹn mọi lúc mọi nơi ngay trên ứng dụng.
